Người ta vẫn thường nói “nuôi con để nhờ về già”, vì thế nếu cha mẹ phải vào viện dưỡng lão, nhiều người sẽ cho rằng con cái không làm tròn chữ hiếu. Bản thân người già đôi khi cũng cảm thấy tủi thân, cho rằng con cái không còn muốn ở bên mình.
Nhưng tôi cũng từng tự hỏi: Nếu cha mẹ ở nhà không có người chăm sóc, con cái thường xuyên vắng nhà, liệu cứ nhất định phải sống cùng nhau mới là cách tốt nhất? Và nếu lựa chọn viện dưỡng lão, những năm tháng cuối đời của cha mẹ sẽ diễn ra như thế nào?
Ảnh minh họa
Tôi đã từng nghĩ rằng chỉ cần tìm được một nơi có điều kiện tốt, có người chăm sóc, có những người đồng trang lứa để trò chuyện và sinh hoạt cùng thì bố mẹ sẽ không cô đơn. Nhưng sau khi tận mắt chứng kiến cuộc sống của những người già trong một viện dưỡng lão, tôi mới hiểu rằng có những nỗi cô đơn không thể chỉ được giải quyết bằng một căn phòng đầy đủ tiện nghi.
Tôi tên là Trương Hạ, là con một trong gia đình. Điều kiện kinh tế của gia đình tôi khá ổn nên việc đưa bố mẹ vào viện dưỡng lão hoàn toàn không phải vì tôi muốn trốn tránh trách nhiệm.
Ngược lại, tôi từng nghĩ mình đang tìm cho bố mẹ một nơi phù hợp nhất.
Công việc của tôi rất bận, thường xuyên phải đi công tác. Có những tháng, tổng thời gian tôi ở nhà còn chưa đến năm ngày. Chồng tôi lại là người khá khép kín, vì vậy bố mẹ tôi cũng không thực sự thoải mái nếu phải sống chung với con rể.
Tôi nghĩ nếu bố mẹ sống trong viện dưỡng lão, xung quanh có nhiều người lớn tuổi, họ có thể trò chuyện, chơi cờ, cùng nhau sinh hoạt. Ít nhất, họ sẽ không phải quanh quẩn một mình trong căn nhà vắng vẻ khi tôi không có mặt.
Vì vậy, tôi tìm hiểu và lựa chọn một viện dưỡng lão được đánh giá tốt trong tỉnh cho bố mẹ. Chi phí ở đó đương nhiên không rẻ, nhưng tôi nghĩ chỉ cần bố mẹ được chăm sóc chu đáo thì số tiền ấy cũng đáng.
Thế nhưng, lần đầu tiên đến thăm nơi đó, lòng tôi lại chùng xuống.
Những người già tôi nhìn thấy dường như đều có những vấn đề sức khỏe khác nhau. Có người phải nằm trên giường, có người ngồi im lặng với ánh mắt vô hồn, có người có dấu hiệu suy giảm trí nhớ.
Tôi đang đứng đó thì bất ngờ nghe thấy tiếng một người hốt hoảng kêu lên: “Cứu với! Bà cụ này lại định nhảy lầu!”.
Tôi vội vàng chạy đến cùng mọi người ngăn bà cụ lại.
Sau đó, tôi nghe những người xung quanh kể rằng bà cụ cảm thấy mình bị gia đình bỏ rơi nên đã có ý nghĩ tiêu cực. Có người còn nói với vẻ bất lực: “Càng ngày càng khó chăm sóc".
Khoảnh khắc ấy, tôi không còn nghĩ nhiều đến những tính toán ban đầu của mình nữa. Tôi chỉ cảm thấy thương những người già đang ở đó.
Ảnh minh họa
Tôi bắt đầu nhận ra rằng với một số người cao tuổi, điều họ cần không chỉ là một bữa ăn đúng giờ, một căn phòng sạch sẽ hay có người hỗ trợ sinh hoạt. Họ còn cần cảm giác mình vẫn được gia đình yêu thương, quan tâm và không bị bỏ lại phía sau.
Người già có thể phải đối mặt với những gì khi sống xa gia đình?
Thứ nhất, sự chăm sóc của người ngoài khó có thể thay thế hoàn toàn tình cảm của con cái.
Những người làm việc tại cơ sở chăm sóc người cao tuổi có trách nhiệm chăm sóc và hỗ trợ người già. Nhưng dù có tận tâm đến đâu, họ vẫn không thể thay thế vị trí của con cái trong đời sống tinh thần của một người cha, người mẹ.
Cha mẹ đã dành phần lớn cuộc đời để chăm sóc con. Khi tuổi cao, điều họ mong muốn đôi khi không phải là con cái phải tự tay làm mọi việc cho mình, mà đơn giản chỉ là biết rằng con vẫn quan tâm đến mình.
Vì vậy, nếu gửi cha mẹ vào viện dưỡng lão, điều đó không có nghĩa con cái có thể hoàn toàn giao trách nhiệm cho nơi chăm sóc. Việc thăm hỏi, trò chuyện, theo dõi sức khỏe và quan tâm đến cảm xúc của cha mẹ vẫn rất quan trọng.
Thứ hai, cảm giác bị con cái bỏ lại có thể khiến người già tổn thương.
Nhà là nơi một người đã gắn bó trong phần lớn cuộc đời. Khi tuổi cao, sức khỏe suy yếu, họ thường càng có xu hướng muốn ở trong một môi trường quen thuộc.
Nếu đột nhiên phải rời khỏi căn nhà thân thuộc để đến một nơi hoàn toàn mới, một số người có thể cảm thấy bất an hoặc tủi thân.
Đặc biệt, nếu người già nghĩ rằng con cái đưa mình đi chỉ vì không muốn chăm sóc mình, cảm giác bị bỏ rơi có thể càng mạnh hơn.
Ảnh minh họa
Vì vậy, trước khi đưa cha mẹ đến một cơ sở chăm sóc, con cái cần trò chuyện với họ, lắng nghe mong muốn và giúp họ hiểu rằng đây là một lựa chọn chăm sóc chứ không phải sự ruồng bỏ.
Thứ ba, sự mong chờ con cái đến thăm đôi khi trở thành niềm vui rất lớn của người già.
Khi tuổi đã cao, nhiều người không còn quá coi trọng tiền bạc hay những thứ vật chất như trước. Điều họ quan tâm nhất có thể là con cái và gia đình.
Một cuộc điện thoại, một bữa cơm cùng con, một lần con cháu đến thăm cũng có thể khiến người già vui vẻ trong nhiều ngày.
Vì vậy, nếu cha mẹ sống tại viện dưỡng lão, con cái càng cần duy trì sự gắn kết. Không nên nghĩ rằng chỉ cần trả chi phí chăm sóc đầy đủ là đã hoàn thành trách nhiệm.
Không sống cùng cha mẹ vẫn có thể chăm sóc bố mẹ theo nhiều cách
Sau khi chứng kiến những gì xảy ra trong viện dưỡng lão, tôi hiểu rằng việc chăm sóc người già không chỉ có một lựa chọn duy nhất.
Nếu con cái muốn sống gần cha mẹ nhưng không muốn hai thế hệ ở chung một nhà, có thể cân nhắc tìm một căn hộ cho cha mẹ ngay trong cùng khu phố hoặc ở khu vực gần đó.
Cha mẹ vẫn có không gian riêng, con cái cũng giữ được cuộc sống của mình. Khi cần, chỉ mất một khoảng thời gian ngắn để sang thăm, mua đồ ăn, đưa cha mẹ đi khám hoặc hỗ trợ những việc cần thiết.
Cách này đặc biệt phù hợp với những gia đình muốn giữ sự riêng tư nhưng vẫn muốn ở gần nhau để có thể hỗ trợ khi cần.
Nếu con cái sống xa quê hoặc ở một thành phố khác, việc thường xuyên về nhà chăm sóc cha mẹ có thể khó thực hiện. Khi đó, có thể cân nhắc thuê người chăm sóc tại nhà.
Nhiều người lớn tuổi khi về già thường gắn bó sâu sắc với căn nhà mình đã sống nhiều năm. Họ quen hàng xóm, quen môi trường xung quanh và không muốn chuyển đến một nơi hoàn toàn xa lạ.
Nếu cha mẹ vẫn muốn ở nhà nhưng sức khỏe đã giảm sút và cần người hỗ trợ, thuê người chăm sóc có thể là một phương án để họ được sống trong môi trường quen thuộc mà vẫn có người hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày.
Tất nhiên, mỗi gia đình sẽ có hoàn cảnh khác nhau. Không phải cứ đưa cha mẹ vào viện dưỡng lão là bất hiếu, cũng không phải cứ sống cùng cha mẹ mới là hiếu thảo.
Điều quan trọng nhất vẫn là cha mẹ có được chăm sóc phù hợp hay không, mong muốn của họ có được lắng nghe hay không và con cái có thực sự duy trì sự quan tâm sau khi lựa chọn phương án chăm sóc đó hay không.
Sau lần đến viện dưỡng lão ấy, tôi hiểu rằng điều người già sợ nhất đôi khi không phải là tuổi tác hay bệnh tật, mà là cảm giác mình không còn được con cái cần đến.
Nếu một ngày cha mẹ không thể sống cùng chúng ta, hãy cố gắng để họ hiểu rằng họ vẫn luôn là một phần quan trọng của gia đình.
Bởi dù lựa chọn sống chung, sống gần, thuê người chăm sóc hay ở một cơ sở chăm sóc người cao tuổi, điều không nên mất đi chính là sự quan tâm và tình yêu thương giữa cha mẹ và con cái.
