Mỗi tháng, tôi nhận được khoảng 9 triệu đồng tiền lương hưu, ngoài ra còn có khoản tiết kiệm khoảng 2 tỷ đồng. Tôi không phải người quá giàu có, nhưng trước đây luôn nghĩ rằng chỉ cần bản thân còn đủ khả năng thì nên dành những điều tốt đẹp nhất cho con cháu.
Con gái tôi, 43 tuổi, sống cùng chồng và hai con cách nhà tôi khoảng 30 phút lái xe. Suốt nhiều năm, mỗi lần các con đưa cháu về thăm, tôi đều chuẩn bị sẵn những món ăn yêu thích, mua đồ ăn vặt và cho các cháu tiền tiêu vặt. Những dịp sinh nhật, khai giảng hay tốt nghiệp, tôi cũng không bao giờ quên quà cáp, tiền mừng.
Tôi từng nghĩ đó là niềm vui tuổi già, là cách để các cháu cảm nhận được tình yêu thương của bà. Nhưng theo thời gian, những khoản tiền nhỏ ban đầu ngày càng tăng lên, từ tiền tiêu vặt, quà sinh nhật đến cả học phí và các khoản chi phục vụ việc học của cháu. Có năm, tổng số tiền tôi dành cho gia đình con gái lên tới gần 80 triệu đồng, tức là hơn 6 triệu đồng/tháng.
Tôi không nghĩ ngợi quá nhiều cho đến khi nhận ra chi phí sinh hoạt của bản thân cũng ngày càng tăng. Và rồi, sau khi quyết định giảm tiền lì xì, tôi nhận thấy gia đình con gái cũng ít về thăm hơn trước. Điều đó khiến tôi không khỏi tự hỏi: Liệu tình cảm gia đình có đang bị ràng buộc bởi những món quà và khoản tiền tôi dành cho các cháu?
Từ tiền tiêu vặt đến học phí, khoản chi cho các cháu ngày càng tăng
Trước đây, mỗi khi con gái, con rể báo sẽ đưa các cháu về chơi, tôi đều vui vẻ chuẩn bị những món ăn mà chúng yêu thích. Tôi nấu bữa trưa, mua thêm đồ ăn nhẹ và trước khi các cháu về thường cho mỗi đứa khoảng 200-300 nghìn tiền tiêu vặt.
Vào ngày sinh nhật, tôi tặng mỗi cháu một phong bì khoảng 1-2 triệu đồng. Những dịp tốt nghiệp hoặc ngày lễ quan trọng, tôi cũng chuẩn bị quà và tiền mừng lên đến vài triệu đồng. Nếu cả gia đình đi ăn ngoài, tôi thường là người chủ động thanh toán.

Ảnh minh họa
Tôi chỉ nghĩ đơn giản rằng mình có lương hưu, có tiền tiết kiệm, còn các cháu đang tuổi ăn học nên cần được quan tâm nhiều hơn. Nhưng khi cháu trai lớn lên, các khoản chi cũng bắt đầu tăng.
Khi cháu vào cấp hai, tôi cho cháu khoảng 8 triệu đồng để mua đồng phục. Sau đó, khi cháu cần sắm đồ dùng phục vụ hoạt động ngoại khóa, tôi lại hỗ trợ thêm gần 4 triệu đồng. Tôi nghĩ cháu trai được nhận quà thì các cháu còn lại cũng nên được đối xử công bằng, vì vậy những khoản chi cứ thế tăng lên.
Đôi khi, con gái tôi gọi điện hỏi: “Các khóa học phụ đạo hè hơi đắt, mẹ có thể giúp cháu một chút được không?” hoặc “Con muốn mua cho cháu món quà sinh nhật khoảng 4 triệu đồng”. Trước đây, tôi gần như chưa bao giờ từ chối.
Tuy nhiên, cuộc sống của chính tôi cũng có những khoản phải lo. Phí quản lý chung cư và bảo trì nhà cửa tăng lên, các thiết bị như bình nước nóng, điều hòa dần cần được thay thế. Càng lớn tuổi, tôi càng phải đi khám sức khỏe thường xuyên hơn.
Khi ngồi tính toán lại, tôi mới giật mình nhận ra chỉ trong một năm, tổng số tiền dành cho gia đình con gái và các cháu đã lên tới gần 80 triệu đồng.
Lần đầu tiên tôi từ chối khoản tiền mừng 15 triệu đồng cho cháu
Đúng lúc đó, con rể hỏi tôi có thể chuẩn bị khoảng 15 triệu đồng để mừng cháu trai vào cấp ba hay không. Tôi im lặng một lúc rồi lần đầu tiên trả lời: “Lần này chắc mẹ không thể cho nhiều như vậy”.
Tôi cũng nói rõ với con rằng từ nay mình không thể tiếp tục cho các cháu tiền tiêu vặt và lì xì như trước nữa. Con gái tỏ ra ngạc nhiên, hỏi: “Sao tự nhiên lại thế? Mẹ không đủ tiền à?”.
Tôi giải thích rằng hiện tại mình vẫn có thể trang trải cuộc sống, nhưng không biết những năm tới sẽ cần bao nhiêu tiền để chăm sóc sức khỏe và duy trì sinh hoạt. Cuối cùng, tôi vẫn chuẩn bị quà mừng cháu vào cấp ba, nhưng chỉ còn khoảng 3 triệu đồng, thấp hơn rất nhiều so với những khoản tiền trước đây.
Tôi nghĩ con gái, con rể sẽ hiểu cho mình. Nhưng sau đó, tôi bắt đầu nhận thấy tần suất gia đình con về thăm giảm dần.

Ảnh minh họa
Trước kia, khoảng một hoặc hai lần mỗi tháng, con gái lại đưa chồng con về nhà tôi. Nhưng sau khi tôi giảm tiền lì xì và quà cáp, những chuyến thăm thưa dần, có khi vài tháng gia đình con mới ghé một lần. Mỗi lần tôi chủ động gọi điện mời, con rể thường nói đang bận vì lịch sinh hoạt của các cháu hoặc đã có kế hoạch khác.
Tôi biết khi các cháu lớn lên, chúng sẽ có bạn bè, trường lớp và những hoạt động riêng. Việc không còn thường xuyên đến nhà bà như trước cũng là điều dễ hiểu. Nhưng tôi vẫn không khỏi chạnh lòng.
Trước đây, mỗi khi sắp đến sinh nhật cháu, con gái thường chủ động liên lạc với tôi để bàn chuyện quà cáp. Nhưng từ khi tôi nói không thể cho các cháu nhiều tiền như trước, những cuộc gọi ấy cũng ít đi.
Có lần, tôi không kìm được mà hỏi thẳng con: “Có phải vì mẹ không còn cho các cháu nhiều tiền nên con cũng ít đưa chúng về thăm mẹ hơn không?”.
Cả con gái con rể phủ nhận, nói rằng không phải như vậy, chỉ là các cháu đã lớn, lịch sinh hoạt và công việc của cả gia đình đều bận rộn hơn. Tôi muốn tin lời con, nhưng trong lòng vẫn còn nhiều băn khoăn. Tôi không biết liệu mình có đang suy nghĩ quá nhiều hay không.
Tôi không muốn dùng tiền để duy trì tình cảm gia đình nữa
Sau chuyện đó, tôi bắt đầu suy nghĩ nhiều hơn về cuộc sống của chính mình. Tôi nhận ra ngoài việc chờ con cháu về thăm, bản thân cũng cần có những mối quan hệ và niềm vui riêng.
Vì vậy, khi được một người bạn rủ tham gia lớp thể dục cộng đồng, tôi đã đồng ý. Trước đây, tôi thường giữ trống những ngày cuối tuần vì nghĩ rằng các cháu có thể về chơi bất cứ lúc nào. Nhưng giờ đây, tôi bắt đầu ưu tiên những hoạt động mà bản thân yêu thích, gặp gỡ bạn bè và sắp xếp thời gian cho riêng mình.
Tôi vẫn muốn tặng quà cho các cháu, nhưng không còn mua sắm tùy ý như trước. Tôi sẽ đặt ra một khoản ngân sách phù hợp, hỏi các cháu thực sự cần gì rồi mới quyết định mua. Những món quà đắt tiền hay khoản tiền mặt lớn cũng không còn là điều mặc nhiên phải có mỗi dịp gia đình gặp nhau.

Ảnh minh họa
Tôi hiểu rằng giúp đỡ con cháu là một cách thể hiện tình yêu thương của ông bà. Nhưng khi đã nghỉ hưu, nguồn tiền của tôi có giới hạn, còn những khoản chi cho sức khỏe và cuộc sống về sau vẫn luôn cần được dự phòng.
Tôi không muốn vì cố gắng làm vui lòng con cháu mà đến cuối đời lại phải sống trong cảnh thiếu thốn. Càng không muốn tình cảm giữa các thành viên trong gia đình chỉ được duy trì bằng những phong bì tiền hay những món quà đắt đỏ.
Có lẽ điều tôi cần học lúc này là yêu thương con cháu nhưng vẫn biết giữ lại một phần cho chính mình. Tôi vẫn mong các con đưa cháu về thăm, cùng ăn một bữa cơm và trò chuyện như trước. Nhưng tôi cũng muốn tin rằng các con đến vì nhớ mẹ, các cháu đến vì muốn gặp bà, chứ không phải vì biết rằng mỗi lần ghé thăm sẽ nhận được tiền tiêu vặt hay quà cáp.
Tình cảm gia đình không nên được đo bằng số tiền một người có thể cho đi. Và ở tuổi 72, tôi nghĩ mình đã đến lúc cần sống vui vẻ với khoản lương hưu, tiền tiết kiệm và những niềm vui giản dị của riêng mình, thay vì tiếp tục dùng tiền bạc để níu giữ sự gần gũi với con cháu.