Một nghiên cứu quy mô lớn vừa công bố đã làm dấy lên những lo ngại mới về tác động của rượu bia đối với sức khỏe. Kết quả cho thấy ngay cả lượng tiêu thụ ở mức thấp cũng có thể liên quan đến nguy cơ gia tăng nhiều loại ung thư, trái ngược với quan niệm phổ biến rằng uống ít rượu là vô hại.
Nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí khoa học Nature Health do các nhà khoa học thuộc Đại học Washington (Mỹ) thực hiện. Nhóm nghiên cứu đã tổng hợp và phân tích dữ liệu từ 843 công trình khoa học được công bố trong giai đoạn 1963-2023 nhằm đánh giá ảnh hưởng của việc sử dụng rượu bia đối với sức khỏe con người.
Các nhà khoa học xem xét mối liên hệ giữa rượu bia với 20 nhóm bệnh lý và tình trạng sức khỏe khác nhau, bao gồm ung thư, bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa, bệnh thần kinh như Alzheimer cùng nhiều bệnh lý đường hô hấp. Mức độ tin cậy của các bằng chứng được đánh giá theo thang điểm từ 0 đến 5 dựa trên tính nhất quán và độ mạnh của dữ liệu khoa học.
Nguy cơ ung thư xuất hiện từ mức tiêu thụ thấp
Kết quả phân tích cho thấy nhóm bệnh ung thư có mối liên hệ rõ rệt nhất với việc sử dụng đồ uống có cồn. Đáng chú ý, nguy cơ đã được ghi nhận ngay từ mức tiêu thụ tương đương khoảng một ly rượu mỗi ngày.
Ít nhất 10 loại ung thư được xác định có liên quan đến việc uống rượu, bao gồm ung thư khoang miệng, họng, thực quản, đại trực tràng, gan, tụy, vú và tuyến tiền liệt.
Theo các nhà nghiên cứu, kết quả này cho thấy rất khó khẳng định sự tồn tại của một mức tiêu thụ rượu hoàn toàn không gây ảnh hưởng tới nguy cơ ung thư.
Không chỉ ảnh hưởng đến ung thư
Bên cạnh ung thư, việc sử dụng rượu bia thường xuyên còn được xác định có liên quan đến nguy cơ mắc viêm tụy, xơ gan và nhiều bệnh gan mạn tính khác.
Một số dữ liệu cũng cho thấy người uống rượu có nguy cơ cao hơn đối với các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới, mặc dù bằng chứng ở nhóm bệnh này chưa mạnh bằng nhóm ung thư và bệnh gan.
Trong khi đó, đối với các bệnh lý tim mạch, thần kinh và chuyển hóa, kết quả nghiên cứu vẫn còn nhiều tranh luận. Một số công trình ghi nhận việc uống rượu ở mức thấp hoặc trung bình có thể liên quan đến nguy cơ thấp hơn đối với bệnh Alzheimer hoặc đái tháo đường type 2, song bằng chứng hiện chưa đủ thống nhất để đưa ra kết luận chắc chắn.
Khó xác định một ngưỡng an toàn chung
Các nhà khoa học cho rằng tác động của rượu bia không giống nhau ở mọi người. Tuổi tác, giới tính, tình trạng sức khỏe và môi trường sống đều có thể ảnh hưởng đến mức độ rủi ro.
Đồng tác giả nghiên cứu, bà Emmanuela Gakidou, nhận định rằng lĩnh vực nghiên cứu về rượu bia và sức khỏe vẫn rất phức tạp, với nhiều kết quả chưa hoàn toàn đồng nhất giữa các nghiên cứu.
Từ dữ liệu hiện có, nhóm nghiên cứu cho rằng việc đưa ra một "ngưỡng an toàn tuyệt đối" áp dụng cho toàn bộ dân số là điều không dễ thực hiện. Thay vào đó, các khuyến nghị y tế cần được xây dựng phù hợp với từng nhóm đối tượng cụ thể.
Những thói quen giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài
Bên cạnh việc hạn chế rượu bia, các chuyên gia khuyến nghị duy trì lối sống lành mạnh để giảm nguy cơ bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Ưu tiên nấu ăn tại nhà: Việc tự chuẩn bị bữa ăn giúp kiểm soát tốt hơn lượng đường, muối, dầu mỡ và chất phụ gia trong thực phẩm.
Duy trì vận động thường xuyên: Đi bộ, đạp xe hoặc các hoạt động thể chất nhẹ nhàng mỗi ngày giúp tăng cường sức khỏe tim mạch và giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Bổ sung đủ nước: Uống đủ nước giúp cơ thể duy trì các hoạt động trao đổi chất, hỗ trợ đào thải chất cặn bã và ổn định thân nhiệt.
Luyện tập hít thở sâu: Các bài tập thở đơn giản có thể giúp giảm căng thẳng, cải thiện khả năng tập trung và hỗ trợ sức khỏe tinh thần.
Ngủ đủ và đúng giờ: Giấc ngủ chất lượng đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi cơ thể, tăng cường miễn dịch và duy trì sức khỏe não bộ.
Duy trì các mối quan hệ xã hội: Giao tiếp, kết nối với gia đình và bạn bè giúp giảm cảm giác cô đơn, cải thiện tâm trạng và góp phần nâng cao sức khỏe tinh thần.
Nhìn chung, các chuyên gia cho rằng không có "bí quyết thần kỳ" nào giúp kéo dài tuổi thọ. Sức khỏe lâu dài được hình thành từ những lựa chọn tích cực mỗi ngày, trong đó việc hạn chế rượu bia và duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
