Thận là cơ quan giữ vai trò quan trọng trong việc lọc máu, loại bỏ chất thải và duy trì nhiều hoạt động sống thiết yếu của cơ thể. Khi hoạt động ổn định, thận góp phần cân bằng nước, điện giải, điều hòa huyết áp, hỗ trợ tạo hồng cầu và bảo vệ hệ xương chắc khỏe. Mỗi người có hai quả thận nằm hai bên cột sống, ngay dưới lồng ngực. Dù kích thước chỉ tương đương một nắm tay, thận lại hoạt động như một “bộ lọc” liên tục, giúp cơ thể duy trì trạng thái ổn định.
Theo Hiệp hội Thận Quốc gia Mỹ (NKF), bệnh thận mạn thường tiến triển âm thầm và ít triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể, vì vậy việc khám sức khỏe định kỳ được xem là biện pháp quan trọng để bảo vệ cơ quan này.
Theo Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Mỹ (NIDDK), mỗi ngày thận có thể lọc khoảng 180 lít máu để loại bỏ chất thải và lượng nước dư thừa, đồng thời giữ lại các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể. Bên cạnh chức năng lọc máu, thận còn tham gia điều hòa huyết áp thông qua kiểm soát natri, kali và các chất điện giải.
Ngoài ra, cơ quan này còn sản xuất hormone erythropoietin (EPO) kích thích tạo hồng cầu và tham gia chuyển hóa vitamin D, giúp duy trì sức khỏe xương. Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể có thể xuất hiện nhiều vấn đề như thiếu máu, tăng huyết áp, rối loạn điện giải, mệt mỏi kéo dài và nguy cơ biến chứng tim mạch.
Không có dấu hiệu đơn lẻ nào khẳng định thận hoàn toàn khỏe mạnh, tuy nhiên một số biểu hiện dưới đây thường phản ánh chức năng thận đang ở trạng thái tốt. Cụ thể, những dấu hiệu cho thấy thận đang hoạt động ổn định như:
Đi tiểu đều, nước tiểu vàng nhạt
Người khỏe mạnh thường đi tiểu từ 4-8 lần mỗi ngày tùy lượng nước nạp vào. Nước tiểu trong, màu vàng nhạt, không bọt kéo dài, không đau buốt hay có máu là dấu hiệu tích cực cho thấy quá trình lọc của thận đang diễn ra bình thường.
Không xuất hiện phù
Thận khỏe giúp kiểm soát tốt nước và muối trong cơ thể. Khi chức năng này ổn định, cơ thể không bị tích nước gây sưng ở mặt, bàn chân hoặc mắt cá chân.
Cơ thể ít mệt mỏi
Nhờ duy trì sản xuất đủ erythropoietin, thận giúp đảm bảo lượng hồng cầu ổn định, từ đó cung cấp đủ oxy cho các cơ quan, giúp cơ thể duy trì năng lượng tốt hơn.
Da ít khô và ngứa
Khi thận lọc chất thải hiệu quả, độc tố không tích tụ trong máu, giúp làn da duy trì trạng thái bình thường. Ngược lại, suy giảm chức năng thận có thể gây khô da, ngứa kéo dài.
Không bị chuột rút thường xuyên
Thận góp phần cân bằng các chất điện giải như natri, kali, canxi và magiê. Khi các chỉ số này ổn định, hoạt động cơ và thần kinh cũng diễn ra trơn tru hơn, hạn chế tình trạng chuột rút.
Theo Mayo Clinic, người dân nên đi kiểm tra chức năng thận nếu xuất hiện các dấu hiệu như: Tiểu bất thường, nước tiểu có máu hoặc nhiều bọt, phù nề, đau vùng hông lưng, huyết áp khó kiểm soát hoặc mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân. Những người thuộc nhóm nguy cơ cao như người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, béo phì, bệnh tim mạch, người cao tuổi hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh thận nên kiểm tra định kỳ, ngay cả khi chưa có triệu chứng.
Việc duy trì chế độ ăn uống hợp lý, hạn chế muối, uống đủ nước, kiểm soát huyết áp - đường huyết, tránh lạm dụng thuốc giảm đau và tập thể dục đều đặn được xem là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ thận lâu dài. Kết hợp lối sống lành mạnh với khám sức khỏe định kỳ sẽ giúp giảm nguy cơ bệnh thận mạn và duy trì chức năng thận ổn định theo thời gian.
