Trong thời đại công nghệ, trí tuệ nhân tạo, quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ và trở thành xu hướng tất yếu trên mọi lĩnh vực, thị trường lao động đang chứng kiến sự dịch chuyển rõ rệt về nhu cầu nhân lực. Do đó, các lĩnh vực công nghệ liên tục “khát” nhân lực chất lượng, tay nghề cao và được đào tạo bài bản.
Đáng chú ý, có những ngành học được giới chuyên môn ví như “vua của mọi ngành” khi vừa giữ vai trò nền tảng của nền kinh tế số, vừa mang lại cơ hội việc làm rộng mở cùng mức thu nhập vượt mốc 50 triệu đồng/tháng. Đây là 5 ngành được dự đoán sẽ tiếp tục phát triển trong tương lai và có nhiều cơ hội việc làm, sinh viên dễ dàng tìm kiếm môi trường phù hợp sau khi ra trường.
Kỹ thuật máy tính
Kỹ thuật máy tính được xem là một trong những ngành học cốt lõi của kỷ nguyên số, giữ vai trò kết nối giữa phần cứng và phần mềm. Trong bối cảnh mọi thiết bị đều đang được “thông minh hóa”, từ điện thoại, ô tô, dây chuyền sản xuất đến thành phố thông minh, kỹ sư kỹ thuật máy tính trở thành lực lượng không thể thiếu.
Kỹ thuật máy tính là lĩnh vực tập trung vào thiết kế, phát triển và tối ưu các hệ thống máy tính, từ vi xử lý, bo mạch, hệ thống nhúng cho đến mạng máy tính và hệ điều hành.
Sinh viên theo học ngành này được trang bị nền tảng vững chắc về kiến trúc máy tính, lập trình hệ thống, mạng và an ninh hệ thống. Sau khi ra trường, họ có thể làm việc tại các tập đoàn công nghệ, công ty sản xuất thiết bị điện tử, doanh nghiệp viễn thông hoặc các trung tâm nghiên cứu, phát triển.
Mức lương khởi điểm của kỹ sư kỹ thuật máy tính thường dao động từ 10-18 triệu đồng mỗi tháng. Với những người có kinh nghiệm, đặc biệt là làm việc trong các dự án quốc tế hoặc giữ vai trò kiến trúc sư hệ thống, thu nhập trên 50 triệu/tháng là điều hoàn toàn khả thi.
Thiết kế vi mạch
Thiết kế vi mạch đang nổi lên như một trong những ngành học chiến lược, không chỉ tại Việt Nam mà trên toàn cầu. Vi mạch bán dẫn được xem là “bộ não” của mọi thiết bị công nghệ hiện đại, từ điện thoại thông minh, máy tính, ô tô điện cho đến hệ thống trí tuệ nhân tạo và tự động hóa công nghiệp. Khi chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu đang được tái cấu trúc, Việt Nam được đánh giá là điểm đến tiềm năng, kéo theo nhu cầu nhân lực thiết kế vi mạch tăng mạnh.
Thiết kế vi mạch là ngành học HOT trong những năm gần đây với tương lai rộng mở, ra trường dễ kiếm việc do nhu cầu nhân sự vững tay nghề ngày càng tăng.
Ngành học thiết kế vi mạch đòi hỏi tư duy logic cao, nền tảng toán - vật lý vững chắc và khả năng làm việc với các phần mềm thiết kế chuyên sâu. Bù lại, mức thu nhập của kỹ sư thiết kế vi mạch thuộc nhóm cao nhất trong khối ngành kỹ thuật công nghệ.
Theo nhiều báo cáo nhân lực, kỹ sư mới ra trường có thể nhận mức lương khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng. Sau vài năm kinh nghiệm, con số này nhanh chóng tăng lên 30-50 triệu đồng. Đặc biệt, với những chuyên gia có nhiều kinh nghiệm hoặc làm việc tại các tập đoàn đa quốc gia, mức thu nhập này sẽ cao hơn rất nhiều.
Trí tuệ nhân tạo AI
Trí tuệ nhân tạo - AI đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế toàn cầu. Từ sản xuất, tài chính, y tế đến giáo dục, marketing và thương mại điện tử, AI hiện diện ngày càng sâu rộng trong đời sống và hoạt động kinh doanh.
Ngành học trí tuệ nhân tạo tập trung đào tạo kiến thức về học máy, học sâu, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, thị giác máy tính và các mô hình tạo sinh hiện đại.
Ngày nay, trí tuệ nhân tạo AI được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp, y tế, tài chính, giáo dục. Nền tảng cốt lõi của ngành là toán học và công nghệ máy tính. Do đó, người học ngành trí tuệ nhân tạo ra trường có thể làm việc ở đa lĩnh vực.
Sinh viên theo học ngành AI không chỉ được trang bị nền tảng toán học, xác suất và thống kê mà còn được rèn luyện kỹ năng lập trình, xây dựng và triển khai các mô hình AI trong thực tế. Nhu cầu nhân lực AI đang tăng nhanh hơn nhiều so với tốc độ đào tạo, khiến các doanh nghiệp luôn trong tình trạng “săn” nhân sự giỏi.
Ngành trí tuệ nhân tạo nằm trong nhóm có mức thu nhập cao nhất. Nhiều kỹ sư AI có từ 3-5 năm kinh nghiệm đã đạt mức lương 20-50 triệu đồng mỗi tháng. Trong khi đó, các chuyên gia cao cấp hoặc làm việc cho thị trường quốc tế có thể đạt mức thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi tháng.
Khoa học dữ liệu
Trong kỷ nguyên dữ liệu lớn, khoa học dữ liệu được ví như ngành học nắm giữ “chìa khóa” khai thác giá trị từ khối lượng thông tin khổng lồ mà doanh nghiệp và tổ chức đang sở hữu. Ngành này tập trung đào tạo sinh viên về thống kê, phân tích dữ liệu, học máy, trực quan hóa dữ liệu và xây dựng mô hình dự báo phục vụ ra quyết định.
Bên cạnh khoa học dữ liệu, ngành phân tích dữ liệu cũng đang nổi lên như một lĩnh vực “hot”, có tính ứng dụng cao và khả năng bứt phá mạnh mẽ trong tương lai, đặc biệt khi ngày càng nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ chú trọng đến việc sử dụng dữ liệu trong quản trị, kinh doanh.
Trong những năm gần đây, Khoa học dữ liệu là ngành học có tỉ lệ cạnh tranh gắt gao và được nhiều người ví von là "vua của mọi ngành" vì nhu cầu nhân lực lớn.
Sinh viên tốt nghiệp ngành Khoa học dữ liệu chủ yếu làm việc trong các doanh nghiệp công nghệ, trung tâm nghiên cứu, phát triển của các công ty phần mềm, nơi tập trung xây dựng hệ thống xử lý và phân tích dữ liệu lớn. Công việc của họ gắn với lập trình, xây dựng mô hình thống kê, học máy, tối ưu thuật toán và phát triển hạ tầng dữ liệu phục vụ các sản phẩm công nghệ.
Mức lương khởi điểm của nhân sự khoa học dữ liệu làm thuần công nghệ thường dao động từ 15-20 triệu đồng mỗi tháng. Với những kỹ sư có 3-5 năm kinh nghiệm, làm việc ở vai trò chuyên sâu về mô hình và hệ thống dữ liệu, thu nhập phổ biến ở mức 30-50 triệu đồng mỗi tháng, thuộc nhóm đãi ngộ cao trong lĩnh vực công nghệ thông tin hiện nay.
An toàn thông tin
Khi mọi hoạt động kinh tế đều gắn liền với không gian mạng, an toàn thông tin trở thành yếu tố sống còn đối với doanh nghiệp và tổ chức. Ngành an toàn thông tin tập trung đào tạo các kiến thức về bảo mật hệ thống, mã hóa dữ liệu, an ninh mạng và phòng chống tấn công mạng.
An toàn thông tin lĩnh vực đòi hỏi tính kỷ luật cao, tư duy phân tích sắc bén và khả năng cập nhật liên tục trước các mối đe dọa ngày càng tinh vi.
Nhu cầu nhân lực an toàn thông tin đang tăng mạnh nhưng nguồn cung chất lượng cao vẫn còn hạn chế, khiến mức lương của ngành này luôn ở mức hấp dẫn. Kỹ sư an toàn thông tin mới ra trường có thể nhận mức lương từ 12-18 triệu đồng mỗi tháng. Với những chuyên gia sở hữu chứng chỉ quốc tế và kinh nghiệm thực chiến, mức thu nhập trên 50 triệu đồng/tháng, đặc biệt khi làm việc cho các tập đoàn lớn hoặc dự án quốc tế.
Thí sinh có nguyện vọng theo học các ngành thuộc nhóm công nghệ mũi nhọn này có thể lựa chọn xét tuyển vào ĐH Bách khoa Hà Nội, trường ĐH Công nghệ (ĐHQG Hà Nội), trường ĐH Bách khoa - Đại học Đà Nẵng, trường ĐH Bách khoa TP.HCM, trường ĐH Công nghệ Thông tin và trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQG TP.HCM)…
Về phương thức tuyển sinh, thí sinh có thể ôn luyện và đăng ký xét tuyển theo các tổ hợp như A00 (Toán - Lý - Hóa), A01 (Toán - Lý - Anh), D01 (Toán - Văn - Anh)..., tùy yêu cầu cụ thể của từng ngành và từng trường. Bên cạnh đó, nhiều trường đại học lớn hiện nay còn áp dụng phương thức xét tuyển dựa trên kết quả kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy hoặc kết hợp nhiều tiêu chí khác nhau nhằm tuyển chọn thí sinh có nền tảng tư duy logic và khả năng học tập phù hợp với khối ngành công nghệ.
Có thể thấy, 5 ngành học được mệnh danh là “vua của mọi ngành” đều có điểm chung là gắn chặt với công nghệ lõi, luôn trong tình trạng khát nhân lực và mang lại mức thu nhập vượt trội. Dù không phải con đường dễ dàng, nhưng với những bạn trẻ có đam mê công nghệ, tư duy logic tốt và sẵn sàng đầu tư nghiêm túc cho việc học tập, đây chính là lựa chọn chiến lược để bước vào thị trường lao động chất lượng cao, ổn định và bền vững trong tương lai.
