Ryuichi Utsugi là chuyên gia nổi tiếng trong lĩnh vực chống lão hóa và phẫu thuật thẩm mỹ tại Nhật Bản. Ít ai biết rằng, chính ông từng đối mặt với tình trạng rụng tóc, mái tóc thưa mỏng đến mức lộ rõ vùng da đầu phía trước, khiến diện mạo trông kém sức sống.
Trong quá trình làm việc, vị bác sĩ này gặp không ít trường hợp tương tự. Nhiều bệnh nhân tìm đến ông với mái tóc mỏng, thưa thấy rõ, và khi được hỏi về thói quen chăm sóc, câu trả lời lại hé lộ một nghịch lý đáng chú ý.
“Hầu hết họ đều quá ám ảnh với việc làm sạch,” ông chia sẻ. "Không ít người gội đầu bằng dầu gội tới 2–3 lần mỗi ngày, có người dành tới 5–10 phút chỉ để xoa dầu gội lên tóc. Thậm chí có người duy trì thói quen gội hàng ngày hoặc cách ngày nhưng luôn sử dụng lượng lớn sản phẩm, ưu tiên các dòng dầu gội đắt tiền, chuyên biệt".
Tuy nhiên, chính việc chăm sóc quá mức này lại phản tác dụng. Theo bác sĩ Utsugi, việc lạm dụng dầu gội và làm sạch quá thường xuyên có thể khiến tóc mất đi độ đàn hồi tự nhiên, trở nên mềm yếu, dễ gãy rụng và ngày càng thưa mỏng hơn.
Bác sĩ Ryuichi Utsugi đã kích thích tóc mọc trở lại thành công.
Dựa trên kinh nghiệm làm việc và tự nghiên cứu, bác sĩ Ryuichi Utsugi đã quyết định ngừng dùng dầu gội và dầu xả, đổi sang chỉ gội đầu bằng nước. Ban đầu, ông giảm tần suất dùng dầu gội và sau đó bỏ hẳn. Bảy năm trôi qua, ông vẫn không dùng dầu gội đầu. Hiện tại, tình trạng tóc mỏng của bác sĩ đã được cải thiện rất nhiều.
"Những sợi tóc vốn mềm và mỏng không chỉ dần trở nên dày hơn mà còn trở nên chắc khỏe hơn rất nhiều. Vì tóc tôi đã dày hơn và bồng bềnh hơn nên tôi không còn phải lo lắng về việc da đầu bị lộ do tóc mỏng nữa. Hiện tượng tóc dày hơn đáng mừng chỉ xuất hiện khoảng ba năm sau khi tôi ngừng sử dụng dầu gội. Hơn nữa, tóc tôi còn có thể tạo kiểu dễ dàng, chỉ cần vuốt vuốt tóc bằng tay cũng có thể dựng được lên. Bởi vì chỉ cần gội đầu bằng nước là có thể để lại một lượng bã nhờn vừa đủ trên tóc, trở thành sản phẩm tạo kiểu tự nhiên cho tóc. Thậm chí, tóc của tôi cũng không có mùi khó chịu, đồng nghiệp còn đùa tóc tôi giờ dày cứng như lông nhím", bác sĩ tiết lộ.
Dùng dầu gội quá nhiều có thể khiến tóc mọc ít và thưa
Sử dụng dầu gội tưởng chừng là bước chăm sóc cơ bản, nhưng nếu lạm dụng, chính thói quen này có thể đẩy da đầu vào trạng thái “kiệt quệ” mà nhiều người không ngờ tới.
Theo Ryuichi Utsugi, việc dùng quá nhiều dầu gội không chỉ khiến tóc khô xơ mà còn làm da đầu mỏng đi theo thời gian. Nguyên nhân nằm ở các chất hoạt động bề mặt - thành phần làm sạch phổ biến trong hầu hết các loại dầu gội. Dù giúp loại bỏ bụi bẩn và bã nhờn hiệu quả, chúng cũng đồng thời “cuốn trôi” lớp bảo vệ tự nhiên của da đầu.
Dùng quá nhiều dầu gội hoặc liên tục gội đầu có thể cuốn trôi đi lớp dầu tự nhiên của da đầu.
Về bản chất, da đầu cũng giống như các vùng da khác trên cơ thể, sở hữu một “hàng rào bảo vệ” gồm các yếu tố dưỡng ẩm tự nhiên (như axit amin) và lipid nội bào (điển hình là ceramide). Hai thành phần này liên kết chặt chẽ, hoạt động như một lớp “tường gạch” giúp giữ ẩm và ngăn chặn tác nhân gây hại từ môi trường.
Tuy nhiên, khi tiếp xúc liên tục với lượng lớn chất tẩy rửa trong dầu gội, lớp hàng rào này dần bị phá vỡ. Các yếu tố giữ ẩm và lipid bị hòa tan, khiến da đầu mất khả năng giữ nước, trở nên khô, dễ tổn thương và suy giảm khả năng tái tạo tế bào. Hệ quả là da đầu không chỉ mất đi độ đàn hồi mà còn có xu hướng “teo” lại theo thời gian.
Đáng nói, một làn da khỏe mạnh cần khoảng 3–4 ngày để phục hồi lớp bảo vệ tự nhiên. Thế nhưng, thói quen gội đầu hàng ngày, thậm chí 2 lần/ngày của nhiều người vô tình khiến quá trình này liên tục bị gián đoạn. Da đầu chưa kịp phục hồi đã tiếp tục bị làm sạch sâu, dẫn đến tình trạng khô kéo dài và thiếu độ ẩm.
Khi da đầu rơi vào trạng thái “sa mạc”, lớp tế bào nền bên dưới sẽ suy giảm hoạt động, làm chậm quá trình sản sinh tế bào mới. Lâu dần, da đầu mỏng đi do thiếu hụt tế bào, kéo theo việc tóc mọc chậm, sợi tóc yếu và dễ rụng hơn. Đây cũng là một trong những yếu tố âm thầm thúc đẩy tình trạng hói đầu tiến triển nhanh hơn.
Gội đầu bằng nước như thế nào mới đúng?
Chuyển sang gội đầu chỉ bằng nước là một thay đổi không dễ chịu trong những ngày đầu. Tóc có thể nhanh bết, xuất hiện mùi nhẹ và da đầu dễ ngứa. Vì vậy, không ít người bỏ cuộc giữa chừng, nhưng nếu hiểu đúng và áp dụng vài nguyên tắc cơ bản, bạn hoàn toàn có thể vượt qua.
Theo Ryuichi Utsugi, trong thời gian đầu, nếu cảm thấy tóc quá nhờn, bạn có thể tăng số lần xả bằng nước ấm, thậm chí gội 2 lần/ngày để làm sạch. Trường hợp thực sự khó chịu, có thể dùng một lượng rất nhỏ dầu gội như giải pháp “chuyển tiếp”, thay vì quay lại thói quen cũ.
Bên cạnh tần suất, nhiệt độ nước là yếu tố quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Nhiệt độ lý tưởng để làm sạch da đầu nằm trong khoảng 34–35°C, tương đương với nhiệt độ bề mặt da. Ở mức này, bã nhờn có thể được hòa tan vừa đủ để làm sạch mà không làm mất đi lớp dầu tự nhiên cần thiết giúp tóc mềm mượt và da đầu được bảo vệ.
Gội đầu bằng nước không phải là “không làm gì”, mà là làm đúng cách để da đầu tự phục hồi. Kiên nhẫn trong giai đoạn đầu chính là chìa khóa để mái tóc dần khỏe lên từ gốc.
Dĩ nhiên, nước không thể làm sạch sâu như dầu gội, nên một phần bã nhờn sẽ còn lại. Khi tiếp xúc với không khí, lượng dầu này có thể bị oxy hóa và gây mùi nhẹ. Tuy nhiên, đây là hiện tượng bình thường và sẽ giảm dần khi da đầu cân bằng trở lại.
Vào mùa lạnh, mức nhiệt 34–35°C có thể tạo cảm giác hơi mát. Khi đó, bạn có thể điều chỉnh lên mức ấm dễ chịu hơn, nhưng cần tránh nước quá nóng. Nhiệt độ cao có thể phá vỡ lipid nội bào khiến da đầu khô, tóc xơ và dễ gãy rụng.
Gội đầu bằng nước ấm có hiệu quả với tất cả mọi người?
Dù Ryuichi Utsugi ghi nhận hiệu quả tích cực khi chuyển sang gội đầu chỉ bằng nước, nhiều chuyên gia da liễu cho rằng phương pháp này mang tính cá nhân nhiều hơn là khuyến nghị chung.
Theo Tạ Tông Đình, nước ấm đơn thuần khó có thể làm sạch hoàn toàn dầu thừa và bụi bẩn nếu thiếu chất tẩy rửa. Đây cũng là lý do những người theo đuổi phương pháp “Poo-free” (không dùng dầu gội) thường phải trải qua giai đoạn tóc bết và nhờn rõ rệt.
Phương pháp gội đầu không dùng dầu gội không phải “công thức chung” cho tất cả.
Trong nỗ lực làm sạch tự nhiên, không ít người chuyển sang dùng baking soda hoặc giấm. Tuy nhiên, đây lại là lựa chọn tiềm ẩn rủi ro. Các chất này có độ pH cao, dễ phá vỡ môi trường cân bằng của da đầu, thậm chí gây kích ứng, dị ứng hoặc viêm da tiếp xúc nếu sử dụng sai cách.
Ở góc độ y khoa, lượng dầu trên da đầu không chỉ đến từ việc chăm sóc bên ngoài mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ nội tiết và lối sống. Khi dầu thừa không được làm sạch hợp lý, vi khuẩn có thể phát triển mạnh, làm tăng nguy cơ các vấn đề như gàu, viêm da tiết bã hay viêm nang lông.
Vì vậy, phương pháp gội đầu không dùng dầu gội không phải “công thức chung” cho tất cả. Với những người có da đầu dầu, dễ viêm hoặc đang gặp vấn đề về da liễu, việc lựa chọn một loại dầu gội dịu nhẹ, làm sạch vừa đủ vẫn là giải pháp an toàn và thực tế hơn.
