Theo quan điểm của bác sĩ, sau khi em bé chào đời, bé chỉ cần hít thở sâu để không khí đi vào phổi, làm giãn các phế nang và thải ra carbon dioxide. Chu trình oxy - carbon dioxide này giúp em bé có thể thở độc lập mà không cần phụ thuộc vào dây rốn của mẹ. Khả năng tự thở của trẻ sơ sinh đồng nghĩa với việc trẻ có thể tự sinh tồn. Vì vậy, tiếng khóc đầu tiên đặc biệt quan trọng.
Ảnh minh hoạ
Gần đây, một em bé sơ sinh đã trở nên nổi tiếng trên mạng xã hội. Vừa chào đời trên bàn đẻ, nhóc tỳ bị phủ lớp màng nhầy (vernix caseosa) đầy trên cơ thể. Khi các bác sĩ và y tá đang mặc quần áo cho em bé, họ thấy đứa trẻ mãi vẫn chưa khóc.
Bác sĩ gõ nhẹ vào lòng bàn chân, thường trẻ sẽ khóc ngay nhưng đứa trẻ này vẫn rất bình tĩnh. Bác sĩ cố gắng gõ mạnh hơn, đứa trẻ vẫn nhắm chặt miệng và mắt, hoàn toàn không phản ứng gì. Thấy tình hình không khả quan, cả bác sĩ và y tá đều thay nhau tác động vào cơ thể bé sơ sinh để bé khóc, tuy nhiên kết quả vẫn không có gì thay đổi.
Ảnh minh hoạ
Mãi cho đến khi nghe được lời khen: “ôi, em bé xinh quá, con là một em bé ngoan nên hãy nghe lời bác sĩ khóc đi nhé”, nhóc tỳ mới thực sự khóc lớn. Chứng kiến cảnh tượng này, cả bố mẹ bé có mặt tại đó đều không thể nhịn được cười, cảm ơn các bác sĩ và y tá rối rít.
Ảnh minh hoạ
Thực tế, cũng có rất nhiều trẻ em không khóc ngay sau khi sinh. Tuy nhiên, các y tá sẽ nhanh chóng kiểm tra sức khỏe của bé và khuyến khích bé khóc. Tiếng khóc sau khi sinh cho thấy sự phát triển hô hấp và sức khỏe tổng thể bình thường. Hơn nữa, trẻ sơ sinh sống trong nước ối suốt thai kỳ, vì vậy nếu bé không khóc ngay, có thể có vấn đề gì đó với cơ thể bé.
Ngoài ra, có nhiều điều cần chú ý sau khi em bé chào đời:
- Nhiệt độ cơ thể của bé
Khi thai nhi còn trong bụng mẹ, bé luôn được bao bọc bởi tử cung và cảm thấy rất ấm áp. Sau khi sinh, sự chênh lệch nhiệt độ bên ngoài có thể khiến bé bị ốm, vì vậy cha mẹ nên chú ý đến những thay đổi về nhiệt độ cơ thể của bé.
- Cho con bú
Sau khi sinh, cơ thể trẻ còn khá yếu và chức năng tiêu hóa chưa phát triển hoàn thiện. Do đó, mẹ nên cho trẻ bú sớm để giúp tăng cường thể lực cho bé.
- Chú ý đến nhiễm trùng
Khi trẻ sơ sinh chào đời, gia đình thường rất vui mừng và muốn gần gũi với bé. Tuy nhiên, hành vi như hôn bé có thể dễ dàng lây nhiễm vi khuẩn. Để phòng ngừa nhiễm trùng, các thành viên trong gia đình không nên tiếp xúc quá gần với bé, đặc biệt là việc hôn bé cần phải tránh.
Đồng thời, có 2 việc rất quan trọng mà sau khi em bé chào đời, bố mẹ cần làm càng sớm càng tốt.
- Cho bé bú mẹ
Trong vòng một giờ sau khi sinh, khả năng bú của bé rất mạnh. Việc cho bé bú sữa mẹ trong thời gian này có thể kích thích tiết prolactin, ngay cả khi mẹ chưa có nhiều sữa; prolactin giúp tuyến vú bắt đầu sản xuất sữa. Vì vậy nên để mẹ và bé tiếp xúc khoảng nửa giờ sau sinh và cho bú sớm để kích thích sản xuất sữa.
- Quan sát việc bé đi tiểu và đại tiện
Trẻ sơ sinh nên đi tiểu và đi đại tiện trong vòng 24 giờ sau sinh. Nước tiểu có thể hơi sẫm, nhưng thường nhạt dần vào ngày thứ hai. Phân ban đầu có màu xanh đậm, đó là phân su tích tụ trong thai kỳ và có mùi nhẹ. Nếu màu sắc phân su bất thường, hoặc nếu bé không đi tiểu hoặc đại tiện trong 24 giờ, cần báo bác sĩ ngay vì có thể là dấu hiệu bất thường về sinh lý.
