Trong quan niệm của nhiều người, nội tạng lợn thường bị xem là thực phẩm nhiều cholesterol, không tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, có một bộ phận của con lợn từng bị không ít người “chê”, nay lại được giới dinh dưỡng đánh giá cao vì chứa nhiều dưỡng chất quý giá. Đó chính là cật lợn – món ăn dân dã nhưng được ví như “thần dược” nếu sử dụng đúng cách.
Cật lợn vốn quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt. Dẫu vậy, do có mùi đặc trưng và cách sơ chế khá cầu kỳ nên nhiều người ngại ăn, thậm chí bỏ qua món thực phẩm này. Trên thực tế, cật lợn lại chứa lượng lớn protein, vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, cật lợn giàu vitamin B12, sắt, kẽm và selen – những vi chất đóng vai trò quan trọng trong việc tạo máu, tăng cường miễn dịch và hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh. Đặc biệt, hàm lượng sắt trong cật lợn khá cao, rất phù hợp với người thiếu máu, cơ thể suy nhược hoặc thường xuyên mệt mỏi.
Không chỉ vậy, cật lợn còn được xem là thực phẩm hỗ trợ tăng cường sinh lực. Trong Đông y, cật lợn có vị mặn, tính bình, tác dụng bổ thận, hỗ trợ cải thiện tình trạng đau lưng, mỏi gối, cơ thể suy yếu. Vì thế, món ăn từ cật lợn từ lâu đã xuất hiện trong nhiều bài thuốc dân gian dành cho người mới ốm dậy hoặc lao động nặng.
Một điểm đáng chú ý khác là cật lợn chứa lượng protein chất lượng cao nhưng lượng calo không quá lớn nếu chế biến đúng cách. Điều này giúp cơ thể bổ sung năng lượng mà không gây tăng cân quá mức. Ngoài ra, các axit amin trong cật lợn còn hỗ trợ phục hồi cơ bắp, rất phù hợp với người vận động nhiều.
Dù giàu dinh dưỡng, cật lợn vẫn từng bị mang tiếng là thực phẩm “không sạch”. Nguyên nhân là bởi bộ phận này có chức năng lọc chất thải trong cơ thể động vật. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết nếu lựa chọn nguồn thực phẩm đảm bảo và sơ chế kỹ, cật lợn hoàn toàn có thể trở thành món ăn bổ dưỡng.
Để khử mùi và làm sạch cật lợn, người nội trợ nên bổ đôi quả cật, loại bỏ phần trắng bên trong rồi ngâm với muối, giấm hoặc rượu trắng khoảng 15 phút. Sau đó rửa sạch nhiều lần với nước để giảm mùi hôi đặc trưng. Đây là bước quan trọng giúp món ăn thơm ngon và an toàn hơn.
Từ cật lợn có thể chế biến thành nhiều món hấp dẫn như cật xào hành tây, cật nướng sa tế, cháo cật hay cật hấp gừng. Trong đó, món cật xào giá đỗ được nhiều người yêu thích vì giữ được độ giòn và vị ngọt tự nhiên của thực phẩm.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khuyến cáo không nên ăn quá nhiều cật lợn trong thời gian dài. Nội tạng động vật nói chung chứa hàm lượng cholesterol khá cao, nếu lạm dụng có thể ảnh hưởng đến tim mạch và huyết áp. Người trưởng thành chỉ nên ăn khoảng 1–2 lần mỗi tuần, kết hợp với rau xanh và chế độ dinh dưỡng cân bằng.
Ngoài ra, những người mắc bệnh gout, mỡ máu hoặc bệnh thận cũng cần hạn chế ăn nội tạng động vật để tránh gây áp lực lên cơ thể. Việc lựa chọn thực phẩm tươi sống, có nguồn gốc rõ ràng cũng rất quan trọng nhằm đảm bảo an toàn sức khỏe.
Có thể thấy, cật lợn dù từng bị nhiều người “chê” nhưng lại là nguồn dinh dưỡng quý giá nếu biết chế biến và sử dụng hợp lý. Không chỉ là món ăn dân dã quen thuộc, bộ phận này còn mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe, từ bổ máu, tăng sức đề kháng đến hỗ trợ phục hồi thể lực. Quan trọng nhất vẫn là ăn điều độ và lựa chọn thực phẩm sạch để phát huy tối đa giá trị dinh dưỡng của món ăn này.
