Cách chuẩn bị mâm cỗ cúng Rằm tháng 7 đầy đủ, tươm tất tại nhà

*Bài viết chỉ mang tính tham khảo.

Rằm tháng Bảy âm lịch (15/7 âm) là một trong những ngày lễ quan trọng trong đời sống văn hóa của người Việt. Đây cũng là dịp diễn ra lễ Vu Lan - mùa báo hiếu và phong tục cúng cô hồn, hay còn gọi là cúng chúng sinh, xá tội vong nhân. Vì mang những ý nghĩa khác nhau, mỗi nghi lễ lại có cách chuẩn bị lễ vật riêng.

Trong truyền thống, mâm cỗ cúng Rằm tháng 7 thường được chuẩn bị theo ba phần gồm lễ cúng gia tiên, mâm cúng Phật và mâm cúng chúng sinh. Tùy phong tục, điều kiện và tín ngưỡng của mỗi gia đình, các lễ vật có thể được gia giảm cho phù hợp.

Rằm tháng Bảy âm lịch có ý nghĩa gì?

Rằm tháng Bảy âm lịch còn được biết đến với tên gọi Tết Trung Nguyên. Trong Phật giáo, đây là dịp gắn với lễ Vu Lan báo hiếu và câu chuyện Bồ Tát Mục Kiền Liên cứu mẹ thoát khỏi cảnh đói khát nơi địa ngục.

Cách chuẩn bị mâm cỗ cúng Rằm tháng 7 không hề khó (Ảnh: Vũ Thu Hương).

Từ ý nghĩa đó, lễ Vu Lan trở thành dịp để con cháu tưởng nhớ, bày tỏ lòng biết ơn đối với ông bà, cha mẹ và những người đã khuất.

Bên cạnh lễ Vu Lan, dân gian còn có tục cúng cô hồn, cúng chúng sinh hay xá tội vong nhân. Hai nghi lễ này cùng diễn ra trong tháng 7 Âm lịch nhưng mang ý nghĩa khác nhau. Nếu lễ Vu Lan hướng đến việc báo hiếu, tưởng nhớ tổ tiên thì lễ cúng chúng sinh thể hiện tinh thần bố thí, làm phúc cho những vong linh không nơi nương tựa.

Chính vì vậy, khi tìm hiểu cách chuẩn bị mâm cỗ cúng Rằm tháng 7, gia chủ nên phân biệt rõ từng mâm lễ để chuẩn bị cho phù hợp.

Cách chuẩn bị mâm cỗ cúng Rằm tháng 7

Tùy điều kiện và phong tục từng gia đình, mâm lễ Rằm tháng 7 có thể được chuẩn bị đơn giản hoặc đầy đủ. Ba phần lễ thường được nhắc đến gồm mâm cúng gia tiên, mâm cúng Phật và mâm cúng chúng sinh.

Mâm cỗ cúng gia tiên, thần linh

Đây thường là mâm cơm được các gia đình chú trọng nhất trong ngày Rằm tháng 7. Thực đơn có thể là các món quen thuộc trong bữa cơm gia đình, không nhất thiết phải quá cầu kỳ.

Theo chuyên gia phong thủy Song Hà, khi chuẩn bị mâm cỗ cúng Rằm tháng 7, gia chủ có thể ưu tiên thực phẩm theo mùa để món ăn tươi ngon. Thời điểm tháng 7 Âm lịch thường vẫn còn nóng, vì vậy những món thanh nhẹ, nhiều rau củ cũng là lựa chọn phù hợp.

Một mâm cỗ mặn có thể gồm cơm, xôi, gà luộc, cá kho, món xào, món canh và một số món ăn khác tùy khẩu vị gia đình.

Bên cạnh đồ ăn, gia chủ có thể chuẩn bị hương hoa, đèn nến, tiền vàng và các vật phẩm bằng giấy theo phong tục của gia đình.

Không phải nhà nào cũng làm mâm cỗ mặn. Nếu muốn chuẩn bị mâm cỗ chay Rằm tháng 7, gia đình có thể thay thịt, cá bằng đậu phụ, nấm, rau củ và các món chay quen thuộc. Một mâm chay được chế biến thanh đạm, màu sắc hài hòa cũng là lựa chọn phù hợp cho dịp này.

Mâm cúng Phật Rằm tháng 7

Những gia đình có bàn thờ Phật có thể chuẩn bị riêng một mâm lễ. Do gắn với lễ Vu Lan báo hiếu, mâm cúng Phật thường được làm theo hướng thanh tịnh, chủ yếu là đồ chay.

Mâm cúng Phật Rằm tháng 7 có thể gồm hoa tươi như sen, huệ, mẫu đơn..., ngũ quả và một số món chay như giò chay, nem chay, rau củ xào, canh chay.

Thực đơn không cần quá nhiều món. Điều quan trọng là các món được chuẩn bị sạch sẽ, trình bày gọn gàng và thể hiện sự thành kính của gia chủ.

Theo phong tục được nhiều gia đình thực hiện, lễ cúng Phật thường tiến hành vào ban ngày.

Mâm cúng chúng sinh Rằm tháng 7 gồm những gì?

Khác với mâm cúng gia tiên và mâm cúng Phật, mâm cúng chúng sinh, hay cúng cô hồn, hướng đến những vong linh không nơi nương tựa.

Theo quan niệm dân gian được chuyên gia phong thủy Song Hà chia sẻ, lễ cúng cô hồn thường được thực hiện vào chiều tối ngày 14 hoặc 15 tháng 7 Âm lịch và hoàn tất trong ngày 15/7.

Mâm cúng chúng sinh thường thiên về những lễ vật đơn giản, chủ yếu là đồ chay. Một mâm lễ có thể chuẩn bị:

- 1 đĩa muối, gạo.

- 12 chén cháo trắng loãng hoặc 3 vắt cơm.

- 12 cục đường thẻ.

- Hoa quả, có thể chọn 5 loại với 5 màu.

- Giấy áo, giấy tiền vàng bạc.

- Bỏng gạo, bánh kẹo.

- Khoai lang, ngô, sắn luộc.

- Mía chặt thành những khúc nhỏ.

- 3 ly nước.

- 3 cây nhang và 2 ngọn nến nhỏ.

Quần áo chúng sinh thường có nhiều màu sắc như xanh lam, xanh lá mạ, vàng, hồng... Khi rải tiền vàng ra mâm, để 4 hướng Đông 3, Tây 7, Nam 9, Bắc 1, mỗi hướng tương ứng với 3-7-9-1 nén hương (nén nhang).

Sau khi kết thúc lễ, muối gạo có thể được rắc ra sân hoặc khu vực phía trước nhà theo phong tục.

Lưu ý: Nếu gia chủ không biết cúng chúng sinh thì không nên thực hiện lễ cúng này.

Cúng chúng sinh ở đâu?

Mâm cúng chúng sinh thường được đặt ngoài trời hoặc trước cửa chính, không đặt trong nhà. Gia chủ có thể đọc bài văn cúng hoặc khấn theo tâm nguyện.

Sau khi hoàn tất nghi lễ, các lễ vật được xử lý theo phong tục của từng gia đình. Với những gia đình có thực hiện hóa vàng, cần chú ý an toàn phòng cháy, đặc biệt trong điều kiện thời tiết khô nóng.

Một số lưu ý khi chuẩn bị mâm cỗ cúng Rằm tháng 7

Mâm cỗ Rằm tháng 7 không nhất thiết phải thật lớn hay có quá nhiều món. Gia đình có thể căn cứ vào số người, điều kiện kinh tế và phong tục riêng để chuẩn bị vừa đủ.

Khi chọn thực phẩm, nên ưu tiên nguyên liệu tươi ngon, theo mùa. Các món ăn cũng nên có sự cân đối giữa món mặn, rau củ, món canh và tinh bột nếu làm mâm cơm gia tiên.

Với mâm cỗ chay Rằm tháng 7, có thể kết hợp nhiều loại rau củ, nấm và đậu phụ để tạo sự đa dạng mà vẫn thanh nhẹ.

Một điểm quan trọng khác là nên phân biệt mâm cúng gia tiên với mâm cúng chúng sinh. Nếu có thực hiện lễ cúng chúng sinh, lễ nên được tiến hành ngoài trời hoặc trước cửa nhà theo phong tục.

Không nên chạy theo việc chuẩn bị quá nhiều lễ vật nếu gia đình không có nhu cầu. Một mâm lễ gọn gàng, sạch sẽ và phù hợp với điều kiện thực tế sẽ giúp việc chuẩn bị Rằm tháng 7 nhẹ nhàng hơn.

Gợi ý mâm cỗ Rằm tháng 7 đơn giản tại nhà

Nếu không có nhiều thời gian, gia đình có thể chuẩn bị một mâm cơm gia tiên gồm gà luộc, xôi, rau củ xào, canh và hoa quả. Những món này tương đối quen thuộc, dễ chế biến và có thể điều chỉnh số lượng tùy thành viên trong gia đình.

Với mâm chay, có thể lựa chọn xôi, nem chay, đậu phụ, nấm xào rau củ, canh chay và hoa quả.

Cách làm mâm cỗ đơn giản như vậy vừa tiết kiệm thời gian, vừa tránh tình trạng mua quá nhiều thực phẩm nhưng không sử dụng hết.

Mâm cỗ cúng Rằm tháng 7 cần sự chu đáo hơn là cầu kỳ

Rằm tháng 7 là dịp để mỗi gia đình hướng về nguồn cội, tưởng nhớ người đã khuất và thực hành những giá trị truyền thống như lòng hiếu thảo, sự biết ơn và tinh thần sẻ chia.

Vì vậy, cách chuẩn bị mâm cỗ cúng Rằm tháng 7 có thể khác nhau ở từng gia đình. Không cần nhất thiết phải có thật nhiều món hay lễ vật cầu kỳ, gia chủ có thể lựa chọn cách chuẩn bị phù hợp với phong tục, điều kiện và thời gian của mình.

Một mâm cơm được chuẩn bị sạch sẽ, tươm tất cùng sự thành tâm sẽ giúp ngày Rằm tháng 7 trở thành dịp để các thành viên trong gia đình cùng nhớ về ông bà, tổ tiên và những giá trị tốt đẹp được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Ngày, giờ đẹp cúng Rằm tháng 7

Ngày 11/7 âm lịch

Ngày 11/7 âm lịch năm 2026 là ngày Kỷ Tỵ, tháng Bính Thân. Theo chuyên gia, ngày này kỵ các tuổi Dần, Thân, Tỵ, Hợi, Dậu và những người mang thiên can Quý, gồm các năm sinh 1943, 1953, 1963, 1973, 1983, 1993, 2003 và 2013.

Những tuổi còn lại có thể tham khảo lựa chọn ngày này để làm lễ. Các khung giờ đẹp được gợi ý gồm:

Giờ Thìn: 7h - 9h

Giờ Tỵ: 9h - 11h

Giờ Mùi: 13h - 15h

Ngày 14/7 âm lịch

Ngày 14/7 âm lịch năm 2026 là ngày Tân Mùi, tháng Bính Thân. Ngày này kỵ các tuổi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi, Hợi và những người mang thiên can Ất, gồm các năm sinh 1945, 1955, 1965, 1975, 1985, 1995, 2005 và 2015.

Các khung giờ được chuyên gia gợi ý để tiến hành lễ gồm:

Giờ Mão: 5h - 7h

Giờ Tỵ: 9h - 11h

Giờ Thân: 15h - 17h

Ngày chính Rằm 15/7 âm lịch

Rằm tháng 7 năm 2026 rơi vào ngày Quý Dậu, tháng Bính Thân, tương ứng ngày 27/8/2026 dương lịch. Ngày này kỵ các tuổi Tý, Ngọ, Mão, Dậu và những người mang thiên can Đinh, gồm các năm sinh 1947, 1957, 1967, 1977, 1987, 1997 và 2007.

Gia chủ có thể tham khảo các khung giờ đẹp:

Giờ Mão: 5h - 7h

Giờ Tỵ: 9h - 11h

Giờ Mùi: 13h - 15h