Làm cha mẹ, điều hạnh phúc nhất có lẽ là nhìn con lớn lên khỏe mạnh, ngoan ngoãn và biết tự lập. Thế nhưng, khi con bước vào tuổi thiếu niên, có những thay đổi rất nhỏ cũng có thể là dấu hiệu cho thấy con đang gặp chuyện mà bố mẹ cần đặc biệt lưu tâm.
Tôi có một cô con gái năm nay 14 tuổi. Từ ngày con chào đời, vợ chồng tôi luôn cố gắng dành cho con những điều tốt đẹp nhất, chưa bao giờ để con cảm thấy thiếu thốn hay thiệt thòi. Trong việc dạy con, chúng tôi cũng thống nhất không dùng đòn roi hay những lời mắng chửi nặng nề.
Có lẽ nhờ vậy mà con lớn lên khá ngoan và hiểu chuyện. Từ người thân, hàng xóm đến thầy cô, bạn bè, ai cũng nhận xét con là một đứa trẻ tích cực, có ý thức. Nhiều năm liền, con nằm trong nhóm học sinh có thành tích tốt của lớp, luôn giữ nề nếp và gần như chưa từng khiến bố mẹ phải phiền lòng vì chuyện học hành.
Ảnh minh hoạ
Chính vì vậy, khoảng thời gian gần đây, tôi bắt đầu thấy bất an khi giờ giấc sinh hoạt của con đột nhiên thay đổi. Con thường đi học từ rất sớm nhưng lại về nhà muộn hơn trước khá nhiều. Trường ở gần nhà, con cũng đã lớn nên khoảng 2 năm nay, vợ chồng tôi không còn thường xuyên đưa đón con như trước.
Ban đầu, tôi nghĩ có thể con tham gia thêm hoạt động ở trường hoặc học nhóm. Cho đến một hôm, con trở về với chiếc áo mặc ngược, trên áo còn dính nhiều vết bẩn, một vài chỗ thậm chí bị sờn chỉ. Nhìn con lúc ấy, linh cảm của một người mẹ khiến tôi thấy có điều gì đó không ổn. Tôi nhẹ nhàng hỏi chuyện và không ngờ câu trả lời của con khiến mình hoảng hốt, bật khóc rồi gọi ngay cho chồng.
Hóa ra, vài ngày trước, con đã bị một nhóm bạn trong trường chia bè, cô lập và bắt nạt vì ganh tỵ với thành tích học tập của con. Sự việc đã kéo dài một thời gian nhưng con không dám kể với bố mẹ, cho đến khi mọi chuyện trở nên khó giấu hơn.
Tôi vừa thương con vừa sốc vì không nghĩ đứa trẻ vốn luôn vui vẻ, ngoan ngoãn lại phải âm thầm chịu đựng chuyện như vậy. Ngay sau đó, tôi gọi cho giáo viên chủ nhiệm để trao đổi. Ngày hôm sau, hai vợ chồng cùng đưa con đến trường, mong nhà trường sớm nắm được sự việc và có cách can thiệp phù hợp, tránh để tình trạng bắt nạt tiếp diễn.
Ảnh minh hoạ
Tôi cũng tự nhắc mình rằng, con càng lớn càng cần có không gian riêng, nhưng điều đó không có nghĩa bố mẹ được phép bỏ qua những thay đổi bất thường của con. Đôi khi, một chiếc áo mặc ngược hay một giờ giấc sinh hoạt khác lạ cũng có thể là lời cầu cứu mà trẻ chưa đủ can đảm để nói thành lời.
Tâm sự từ độc giả kimthoa…@gmail.com
Vấn nạn bạo lực học đường hay bắt nạt bạn học là điều mà nhiều bậc phụ huynh lo lắng khi con em đến trường. Bởi đối với trẻ trong trường học cũng giống như người lớn trong trường đời có rất nhiều những sự bất đồng, trẻ dùng bạo lực để giải quyết khiến các bậc phụ huynh cũng không hề hay biết. Và điều này không bao giờ được khuyến khích.
Nếu không thể tránh được những điều này thì ít nhất các bậc phụ huynh cũng nên dạy con cách ứng phó và cũng tự suy nghĩ cho mình những hướng giải quyết đúng đắn.
Theo đó, khi phát hiện con bị bạn học đánh hoặc con xô xát với bạn, bố mẹ nên:
Bình tĩnh tìm hiểu nguyên nhân: Nguyên nhân trẻ đánh nhau thường ít khi xuất phát từ sự thù hận, cố tình mà chỉ là cách bộc phát sự tức giận... Đó là điều hoàn toàn tự nhiên vì trẻ hầu như chưa biết những cách tích cực hơn để xử lý cảm xúc và giải quyết vấn đề như thương lượng, nói chuyện, nhờ người khác giúp… Một phần nữa, đây là bản năng của trẻ, dùng tay chân để giải quyết vấn đề mà chưa biết nghĩ đến hậu quả, cảm xúc của người khác.
Do đó, khi được nhà trường, giáo viên thông báo con xô xát với bạn, các mẹ nên tìm hiểu trước sự việc để có thể hướng dẫn và giáo dục con có mục tiêu hơn. Bố mẹ nên bình tĩnh vì nguyên nhân và hậu quả của sự việc đều do con là trẻ con và không quá nghiêm trọng (trẻ con đánh nhau thường không có hậu quả quá nặng nề).
Nói chuyện với con để tìm hiểu vấn đề: Không nên bắt đầu theo kiểu cha mẹ là người biết hết câu chuyện, hãy lắng nghe con thay vì hỏi tội trẻ. Không phải khi nào kết luận của cô giáo cũng đúng vì cô không để mắt đến trẻ thường xuyên được để chứng kiến sự kiện từ đầu đến cuối hoặc do chủ quan của cô. Hãy để con bình tĩnh kể lại câu chuyện với một thái độ lắng nghe và bĩnh tĩnh, thường xuyên tôn trọng con thì khả năng bé nói dối, bịa chuyện là rất thấp.
Sau khi biết được nguyên nhân cặn kẽ từ hai phía, lúc này cha mẹ hãy đưa ra hướng giải quyết cho cả trẻ và vấn đề của con. Nếu đó chỉ là những xích mích vô tình, không đáng kể giữa các con thì cha mẹ không cần can thiệp quá nhiều mà hãy tin rằng các con có thể tự giải quyết vấn đề. Nếu cha mẹ tham gia quá sâu sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển năng lực xã hội bình thường của trẻ và ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa trẻ với các bạn.
Nếu cần có sự ra mặt của cha mẹ để giải quyết vấn đề, mẹ có thể cùng con hôm sau đi học sớm và đợi bạn và bố mẹ bạn đến để xin lỗi nếu cảm thấy sự việc nghiêm trọng. Còn nếu không, mẹ chỉ nên đề nghị bé hôm sau đi học thì xin lỗi bạn hoặc tặng cho bạn một món đồ gì đó để tỏ ý xin lỗi.
Dạy con cách tự vệ như thế nào cho đúng:
Nếu đối phương có ác ý nhất định và bắt nạt trẻ nhiều lần, thì các mẹ phải dạy trẻ những cách thiết thực hơn để đối phó, chẳng hạn như nhờ cô giáo giúp đỡ. Nếu cô giáo không thể ngăn chặn được hành vi trên thì cha mẹ nên tìm cách trao đổi thẳng thắn với phụ huynh bên kia để giúp con mình thoát khỏi cảnh bị bắt nạt. Nếu cần, cha mẹ cũng có thể cân nhắc việc thay đổi môi trường học tập cho con.
Ngoài ra, cha mẹ cũng nên rèn cho con thêm khả năng tự bảo vệ mình như chú ý rèn luyện thân thể. Trẻ nhỏ có thể chất yếu, gầy gò thường dễ bắt nạt, vì vậy khi trẻ có thể chất phát triển thì đương nhiên trẻ sẽ ít có nguy cơ bị bắt nạt hơn. Khi cơ thể của trẻ trở nên khỏe hơn, con cũng sẽ trở nên tự tin hơn.
Tuy nhiên, việc sử dụng bạo lực khi giải quyết vấn đề không được khuyến khích, thay vào đó mẹ hãy dạy con dùng sức mạnh này để tự vệ mà thôi, vì khi đó trẻ sẽ hiểu bạo lực là cách được chấp nhận để giải quyết vấn đề và tiếp tục lạm dụng cách này, ngày càng nghiêm trọng hơn sau này.
Nếu con có xu hướng bạo lực có thể là lúc mẹ cần tìm hiểu lại phương pháp giáo dục. Liệu trong cuộc sống ngày thường con có thường xuyên được xem những clip, video, quảng cáo có cảnh bạo lực, đánh nhau không? Hoặc chứng kiến bạo lực ngoài cuộc sống, những tranh chấp từ người trong gia đình chẳng hạn. Cha mẹ chính là tấm gương lớn nhất cho con cái, do đó cách hành xử của cha mẹ cũng sẽ ảnh hưởng đến xu hướng bạo lực ở trẻ.
