Dựa vào màu sắc của vỏ
Mùa na thường kéo dài từ khoảng tháng 6 đến tháng 9 hằng năm. Tuy nhiên vào khoảng cuối tháng 7 đến giữa tháng 8 là thời điểm na đạt độ ngon nhất với phần thịt trắng, mềm, thơm và vị ngọt đậm tự nhiên. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có nhiều loại na được thu hoạch khi còn xanh để thuận tiện cho quá trình vận chuyển, vì vậy người mua cần tinh ý khi lựa chọn.
Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất chính là dựa vào màu sắc của vỏ. Na chín cây thường có lớp vỏ chuyển từ xanh đậm sang xanh nhạt pha ánh vàng hoặc trắng ngà. Màu sắc của quả khá đồng đều, không còn xanh bóng như quả còn non. Ngược lại, những quả na được hái sớm thường có vỏ xanh đậm, màu không đều hoặc xuất hiện nhiều mảng xanh sẫm.
Nhìn vào mắt na
Bên cạnh màu sắc, phần mắt na cũng là chi tiết quan trọng giúp người mua nhận biết được na chín cây.
Những quả na ngon thường có các mắt nở to, căng tròn và khoảng cách giữa các mắt khá rộng. Đường rãnh giữa các mắt bắt đầu tách nhẹ nhưng vẫn còn chắc, không bị nứt quá nhiều. Đây là dấu hiệu cho thấy quả đã tích lũy đủ lượng đường và đạt độ chín tự nhiên.
Nếu mắt na còn khít, nhỏ và nhọn thì đây thường là những quả chưa già hoặc được thu hoạch quá sớm. Trong khi đó, những quả có mắt tách quá rộng, nứt nhiều hoặc lộ phần thịt bên trong lại là dấu hiệu của na chín quá mức, dễ bị dập, lên men và nhanh hỏng.
Kiểm tra độ đàn hồi
Một mẹo đơn giản khác để chọn được na ngon đó là kiểm tra độ mềm của na. Na chín cây khi cầm lên và bóp nhẹ sẽ có cảm giác hơi mềm nhưng vẫn giữ được độ đàn hồi, không bị nhũn. Những quả này khi cầm thường cảm thấy chắc tay do phần thịt đầy đặn, nhiều nước.
Ngược lại nếu cầm na lên bóp nhẹ và cảm thấy cứng thì đó là na vẫn còn xanh. Còn những quả khi bóp thấy mềm nhũn hoặc xuất hiện các vết lõm sâu thì đây thường là quả đã chín quá lâu, chất lượng đã giảm và thời gian bảo quản không còn nhiều.
Dựa vào phần cuống và mùi thơm
Cuống cũng là chi tiết giúp bạn đánh giá độ tươi của quả na. Những quả mới thu hoạch thường có cuống còn tươi, bám chắc vào thân quả, không bị khô héo hay thâm đen. Khi đưa lên gần mũi, na chín cây sẽ tỏa ra mùi thơm dịu đặc trưng rất dễ nhận biết.
Ngược lại, nếu cuống khô quắt, có dấu hiệu mốc hoặc quả gần như không có mùi thơm thì đây là những quả chất lượng thường không còn tốt, thậm chí có thể đã được bảo quản trong thời gian dài.
Một số lưu ý để chọn được na ngon
Khi mua na, bạn nên ưu tiên những quả có hình dáng cân đối, tròn đều, không bị méo hoặc dập nát. Vỏ na cần nguyên vẹn, không có vết nứt lớn, vết thâm hay dấu hiệu sâu bệnh.
Sau khi mua về, nếu na chưa chín hẳn bạn có thể để ở nhiệt độ phòng từ một đến hai ngày để quả chín tự nhiên. Khi na đạt độ mềm vừa phải, bạn hãy bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh và sử dụng trong vòng 2 - 3 ngày.
