Có câu: "Mở miệng là bản năng, ngậm miệng là bản lĩnh".
Càng trải qua nhiều biến cố chốn nhân gian, con người ta lại càng thấu cảm sâu sắc câu nói này. Ý nghĩa thực sự của việc "ngậm miệng" không phải là khước từ sự giao tiếp với đời, mà là bởi có những chuyện nếu phơi bày quá sớm trước mặt người khác, trái lại sẽ dễ rước lấy vô vàn thị phi.
Có những người ăn nói bộc trực, không chút kiêng dè mà dốc cạn mọi thứ trong lòng, kết quả là tự đẩy bản thân vào thế bị động. Sống ở đời phải hiểu đạo lý “việc lớn thành công nhờ sự kín đáo”. Người thực sự có phúc luôn biết tự tạo cho mình một lớp màng bảo vệ, và 5 điều dưới đây họ rất ít khi đem ra bàn tán với người ngoài.
1. Lịch trình của bản thân, ít nói lại

Có câu: “Lòng hại người tuyệt đối không được có, nhưng lòng phòng người thì nhất định không thể thiếu”.
Khi bước chân ra ngoài bươn chải, đối với lịch trình di chuyển của bản thân, hãy cố gắng ít chia sẻ với người ngoài, nhất định phải ghi nhớ điều này. Đây hoàn toàn không phải là việc ôm lòng ác ý để nghi kỵ thiên hạ, mà là biết thiết lập ranh giới an toàn cho cuộc sống của chính mình để bảo vệ sự bình yên.
Bản thân đi đâu, mấy giờ xuất phát, khi nào trở về, đồng hành cùng ai, lưu trú ở chốn nào, tất cả thoạt nhìn đều chỉ là những thông tin vụn vặt. Thế nhưng, một khi rơi vào tai những kẻ có mưu đồ xấu, chúng sẽ ghép nối toàn bộ dữ liệu cá nhân ấy lại, biến thành kẽ hở để nắm thóp, thậm chí là tính toán hãm hại bạn.
Hãy luôn khắc cốt ghi tâm: Không phải ai cũng có quyền được biết nhất cử nhất động của bạn và cũng không phải sự quan tâm nào cũng đáng để bạn dốc lòng hồi đáp. Lòng người sâu thẳm khó lường, chẳng cần phải trải hết lịch trình của mình ra trước mắt thiên hạ; thêm một phần ranh giới mới có thể giữ lại thêm một phần an nhiên.
Đối với người thân ruột thịt, chỉ cần báo một tiếng bình an là đủ; đối với công việc, báo cáo đúng theo quy định là xong. Nếu người ngoài gặng hỏi, bạn chỉ cần đáp lời qua loa đại khái, tuyệt đối không cần kể lể chi tiết.
2. Những việc chưa thành hình, chớ vội bàn
Trong bộ phim Bố Già có một câu thoại kinh điển: "Việc bạn định làm, ngay cả thần linh cũng đừng tiết lộ"
Thế sự vốn dĩ vô thường, một việc còn chưa làm thành công thì hãy cố gắng ít bàn tán với người khác. Điều này một là để bảo vệ sinh khí cho dự định ấy, hai là để giữ vững nhuệ khí của chính mình.
Những việc bản thân muốn làm, chẳng cần phải đi khắp nơi rêu rao bàn tán, cứ lặng lẽ âm thầm mà mài giũa. Đợi đến ngày mọi chuyện đã ngã ngũ, hoặc khi việc thành công rồi mới công bố ra bên ngoài, niềm hân hoan lúc ấy mới thực sự vững vàng và trọn vẹn.
3. Lời hứa trên bàn tiệc, thận trọng chớ buông

Giữa chốn khách khứa đông vui, nâng chén qua lại, con người ta rất dễ bị cảm xúc hưng phấn cuốn trôi về phía trước. Càng vào những thời khắc như vậy, lại càng tuyệt đối không được dễ dàng buông lời hứa hẹn. Điều này không phải là sự lạc lõng hay mất lòng, mà là bản lĩnh giữ vững sự tỉnh táo.
Nếu có người nhờ vả bạn lo liệu một việc gì đó, trong không gian tĩnh lặng, bạn sẽ đủ sáng suốt để cân nhắc những rủi ro tiềm ẩn cũng như đánh giá xem sức mình có thực sự gánh vác nổi hay không. Thế nhưng trên bàn rượu, con người dễ bị men say làm tê liệt lý trí, lại dễ bị bầu không khí náo nhiệt xung quanh chi phối khiến đầu óc mất đi sự điềm tĩnh, dẫn đến những lời hứa hẹn vội vàng, hấp tấp. Đến khi hơi men tan đi, đối diện với muôn vàn khó khăn thực tế, nếu không thể thực hiện được lời hứa, bạn vừa phụ lòng kỳ vọng của người khác, vừa tự làm tổn hại đến uy tín của chính mình.
4. Lời đánh giá về người khác, tuyệt đối đừng bàn
Nhiều người thường tặc lưỡi cho rằng mình chỉ buột miệng nhận xét vu vơ về một ai đó, không có gì to tát. Thế nhưng họ lại quên mất một sự thật trần trụi: Những biểu hiện của người khác mà mắt ta nhìn thấy mãi mãi chỉ là một phần nổi của tảng băng chìm; đối phương rốt cuộc đã trải qua những dông bão gì, hay đang mang trong mình nỗi khổ tâm khó nói nào, người ngoài vĩnh viễn không thể nào thấu tỏ.
Dùng những suy đoán chủ quan của bản thân để phán xét người khác là một biểu hiện của sự thiếu trách nhiệm. Một khi lời nói đã được truyền đi, câu nói buột miệng của bạn sẽ biến thành ngọn nguồn của tin đồn và thị phi; hậu quả làm tổn thương người khác sau cùng chính bạn sẽ phải gánh lấy.
Không bàn tán đánh giá người khác không có nghĩa là trong lòng không có sự phân định, mà là không cần thiết phải gặp ai cũng nói ra. Ai tốt ai xấu, trong lòng mỗi người đều có sẵn một chiếc thước đo; thời gian trôi qua, mọi thứ tự khắc sẽ phơi bày rõ ràng. Lời đã nói ra cũng như bát nước hắt đi, những lời nhận xét của bạn về người khác rốt cuộc kiểu gì cũng sẽ truyền đến tai người trong cuộc.
Ít bàn chuyện đúng sai của thiên hạ, chăm chút tu sửa bản thân mình; bớt truyền tai những lời thị phi, giữ lại cho đời sự đôn hậu. Thị phi dừng lại ở người trí tuệ, phúc khí cũng nảy mầm từ khẩu đức; không tùy tiện nghị luận người khác mới không bị cuốn vào vòng nhân quả của kẻ khác, càng giữ trọn được phúc phần của chính mình.
5. Nghịch cảnh tạm thời, chớ nên oán than
Đời người vốn dĩ thăng trầm lúc lên lúc xuống, khó tránh khỏi những chặng đường tối tăm; mang trong lòng áp lực hay ấm ức đều là lẽ thường tình. Thế nhưng đừng vì thế mà hễ gặp ai cũng đem ra kể lể. Bạn ngộ nhận rằng đó là sự giãi bày để nhẹ lòng, nhưng thực chất càng nói nhiều, năng lượng tiêu cực trong người lại càng tích tụ dày đặc, khiến bản thân càng khó lòng bước ra khỏi vũng lầy.
Việc lặp đi lặp lại những điều bất như ý chỉ khiến bạn nhìn đâu cũng thấy màu xám xịt bi quan, tự nhốt mình trong chiếc lồng cảm xúc tiêu cực mà không thể tự giải thoát. Hơn nữa, thứ bạn tưởng là sự đồng cảm nhận về sau những lời than vãn, rốt cuộc phần nhiều lại hóa thành ánh mắt coi thường và trở thành câu chuyện làm quà bên chén trà của thiên hạ.
Nghịch cảnh chỉ là tạm thời, đừng đi khắp nơi rêu rao oán trách mà phải biết dừng lại đúng lúc. Sự than vãn triền miên chẳng thể làm thay đổi cục diện bế tắc, cũng chẳng đổi lại được sự cứu rỗi từ bất kỳ ai. Người duy nhất có thể kéo bạn đứng dậy khỏi vũng bùn chỉ có chính bản thân bạn mà thôi. Thay vì oán thán, chi bằng bình tâm lại, lặng lẽ nhìn nhận và đúc kết kinh nghiệm từ thất bại, chắc chắn sẽ có ngày vực dậy rực rỡ.
Nhớ rằng, không oán than chính là không để bản thân chìm đắm trong cảm xúc, càng không gửi gắm hy vọng giải quyết vấn đề vào việc đi kể lể khắp nơi. Hoàn cảnh có lúc thăng lúc trầm, chi bằng xem đó là một chuyến tu hành, một lần tôi luyện; giữ vững tâm thần, duy trì sự điềm tĩnh, chắc chắn phía trước sẽ mở ra một chân trời mới.