Trong thực hành ăn uống, nhiều người vẫn thường nói câu cửa miệng “dễ như ăn cơm”, nhưng thực tế lại không phải vậy. Khi ăn cơm, không có công thức chung nào cho tất cả mọi người, tuy nhiên có một điều dường như ai cũng phải thực hiện đó là hành động nhai đồ ăn trước khi nuốt.
Việc làm này tưởng chừng như rất đơn giản, nhưng thực tế không phải vậy, nhất là trong xã hội hiện đại. Theo đó, do lối sống nhanh, áp lực công việc khiến nhiều người ăn vội, nuốt vội thậm chí chọn đồ ăn nhanh để bữa ăn kết thúc sớm hơn. Ngay như trẻ nhỏ, đáng lẽ ra phải được hướng dẫn ăn uống khoa học ngay từ khi còn nhỏ, nhưng thực tế lại hoàn toàn khác. Phụ huynh nào cũng muốn trẻ ăn nhanh, ăn được nhiều hoặc sử dụng thiết bị điện tử để trẻ ăn nhanh hơn.
Thế nhưng, việc vừa cho trẻ xem vừa ăn khiến hành động nhai của trẻ bị hạn chế rất nhiều, thậm chí trẻ chỉ nuốt theo phải xạ, chan canh vào để nuốt nhanh hơn, chứ không cảm nhận được mùi vị của món ăn. Dù là người lớn hay trẻ nhỏ, việc không nhai kỹ trước khi nuốt ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe. Vậy khi ăn cơm cần nhai thế nào cho đúng, đây là điều không phải ai cũng biết.
Việc sử dụng đồ ăn nhanh, nhai không kỹ rất thường gặp trong xã hội hiện đại khiến sức khỏe đối mặt với nguy cơ kép. Ảnh minh họa.
Thạc sĩ, bác sĩ Hà Hải Nam, Phó khoa Ngoại bụng 1 (Bệnh viện K Trung ương) cho biết, thực hành ăn uống có quan hệ mật thiết với hệ tiêu hóa, trong đó việc nhai kỹ khi ăn là biện pháp đầu tiên để bảo vệ hệ tiêu hóa. Tuy nhiên, nhiều người chưa hiểu đúng, hiểu đủ về vấn đề này. “Nhai kỹ và kéo dài thời gian bữa ăn hoàn toàn khác nhau. Việc bữa ăn kéo dài do nhậu nhẹt, nói chuyện, xem tivi, điện thoại không đồng nghĩa với nhai kỹ, thậm chí còn ảnh hưởng kép tới sức khỏe”, bác sĩ Nam chia sẻ.
Theo bác sĩ Nam, nhai kỹ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đó là nó sẽ kích thích tiêu hóa rất tốt, khi đó một lượng lớn nước bọt được tiết ra, lượng enzyme được tiết ra nhiều cùng nước bọt sẽ giúp quá trình tiêu hóa thức ăn hiệu quả hơn. Ngoài ra, việc nhai kỹ cũng giúp giảm áp lực cho dạ dày, giúp dạ dày hoạt động trơn tru hơn.
Các nghiên cứu cho thấy, các enzyme tiêu hóa thức ăn chỉ có ở nước bọt mà không có ở dạ dày. Đó chính là lý do khi nhai kỹ thức ăn sẽ ít mắc bệnh về tiêu hóa hơn so với người ăn nhanh, nuốt vội. Bởi khi thức ăn không được nghiền nát thì dạ dày phải làm việc vất vả gấp nhiều lần.
Dù nhai kỹ khi ăn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng bác sĩ Nam cũng thừa nhận rằng, thực tế trong xã hội hiện đại việc thực hiện điều này là không dễ. Bởi cuộc sống bận rộn, ai cũng cần có công việc để giải quyết, nên ngoài sống gấp thì ăn cũng phải nhanh.
Bác sĩ Hà Hải Nam tư vấn, việc nhai kỹ sẽ tùy thuộc vào từng thực phẩm khác nhau, chứ không có mẫu số chung cho tất cả. Ví dụ như khi ăn các thực phẩm mềm như rau, cơm thì phải nhai ít nhất 30 lần. Còn với các loại thực phẩm cứng, dai như các loại thịt cần nhai khoảng 50 lần.
Tùy loại thực phẩm sẽ có số lần nhai khác nhau, nhưng ít nhất phải từ 30 lần trở lên, trừ đồ ăn mềm như cháo hoặc súp. Ảnh minh họa.
Việc nhai lâu ban đầu cũng khiến nhiều người cảm thấy không quen, khó chịu vì thức ăn bị bã nát, do vậy không ít người bỏ cuộc. Thế nhưng, nếu việc nhai kỹ đã thành thói quen thì họ sẽ nhận được những lợi ích to lớn, trong đó dễ thấy nhất là sau khi ăn no bụng vẫn nhẹ, không có cảm giác nặng nề; phòng được nhiều vấn đề liên quan đến sức khỏe đường tiêu hóa.
Còn dưới góc độ dinh dưỡng, PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cho rằng, việc nhai không kỹ khi ăn ngoài áp lực tiêu hóa, còn khiến cho bộ phận tiêu hóa không nhận thức được cơn đói tự nhiên cũng như các dấu hiệu báo no, từ đó làm tăng nguy cơ ăn quá nhiều, dẫn đến béo phì. Ngoài ra, những người ăn nhanh sẽ ăn nhiều hơn, vì khi đó cơ thể sẽ ngừng tiết hormone có nhiệm vụ thông báo lên não rằng dạ dày đã đầy.
Bác sĩ Hưng cũng tư vấn, không có nguyên tắc nào áp dụng chung cho mọi thực phẩm. Với những thức ăn thông thường như cơm, bánh mì... tốt nhất nên nhai khoảng 32 lần trước khi nuốt. Thịt nên nhai kỹ hơn, còn với các thực phẩm mềm như cháo, súp thì có thể nhai ít lại. Tốt nhất, khi nhai bản thân mỗi người cảm nhận được thức ăn trong miệng đã nhuyễn, điều này cho thấy thực phẩm đã được nhai kỹ, nhưng làm được như vậy thì sẽ phải nhai với số lần ít nhất như trên.
