Trong nhiều gia đình đa thế hệ, tâm lý "mẹ chăm con không bằng bà chăm cháu" vẫn khá phổ biến. Thực tế cho thấy, cách nuôi dạy trẻ của các bậc cha mẹ trẻ hiện nay có sự khác biệt rõ rệt so với những phương pháp và quan niệm của thế hệ ông bà. Từ cách tiếp cận đến nguyên tắc giáo dục, những xu hướng và giá trị mà mỗi thế hệ mang đến đều phản ánh một cách nhìn nhận khác nhau về việc nuôi dạy con cái.
1 năm trước, vợ chồng Chị Chu Minh (Trung Quốc) quyết định đi xuất khẩu lao động để cải thiện kinh tế gia đình, dù không muốn xa con gái mới 2 tuổi nhưng chị vẫn ngậm ngùi gửi đứa trẻ về quê nhờ ông bà nội trông nom. Sau khoảng thời gian xa nhà, vì quá nhớ con nên vợ chồng chị đã sắp xếp công việc về quê đón Tết cùng gia đình.
Cứ ngỡ ngày đoàn tụ với gia đình sẽ háo hức lắm, nhưng khi về đến trước cổng nhà, chị gần như không thể nhận ra cô con gái đáng yêu, nhỏ nhắn xinh xắn của mình ngày nào, dẫu con đứng ngay trước mặt. Bà Trương - mẹ chồng của chị Chu, trước đây thường phàn nàn với hàng xóm rằng con dâu mình không biết cách chăm sóc con, khiến đứa trẻ còi cọc, nuôi mãi không thấy lớn. Khi được con dâu nhờ chăm sóc cháu, bà rất tự tin sẽ làm điều này tốt nhất.
Ảnh minh hoạ
Với quan điểm trẻ em trông mũm mĩm, “có da có thịt” mới xinh và chứng tỏ được gia đình khéo nuôi, vậy nên ngày nào bà nội cũng cho cháu ăn từ 4-5 bữa, thường xuyên kết hợp cho bé vừa ăn vừa xem tivi hoặc đi dạo quanh xóm. Nhờ đó, con gái chị Chu ngày càng tăng ký đều đều.
Ngày về quê thăm con, thấy đứa trẻ khuôn mặt tròn trịa, hai má phúng phính, mắt thì bé lại và cánh tay trông như những khúc giò, chị Chu vô cùng buồn bã và thất vọng. Trong khi đó, bà nội bé lại tự hào khi mọi người đến chơi nhà đều xuýt xoa: "Bà nuôi giỏi hơn mẹ".
Tranh cãi giữa mẹ chồng và nàng dâu chỉ được hòa giải, khi cả hai đưa đứa trẻ đến bệnh viện khám sức khỏe. Sau loạt kiểm tra, bác sĩ lắc đầu và đưa ra những lời cảnh báo nghiêm túc về tình trạng béo phì của cô bé, như việc tăng nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng và ảnh hưởng xấu đến sự phát triển thể chất.
Ảnh minh hoạ
Nhận thức được vấn đề nghiêm trọng, chị Chu quyết định tạm nghỉ việc để ở nhà cùng con, điều chỉnh chế độ ăn uống và hỗ trợ con giảm cân, nhằm tránh những vấn đề sức khỏe trong tương lai.
Một số nguy cơ khi trẻ béo phì
Theo số liệu khảo sát của Cơ quan Sản phụ khoa Hoa Kỳ, 70% các bà mẹ không thể đánh giá chính xác tình trạng thể chất của con. Chế độ ăn giàu dinh dưỡng cùng thời gian cho các hoạt động thể chất ít đi khiến tình trạng béo phì ở trẻ nhỏ ngày càng trở lên phổ biến. Trẻ béo phì làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch, xương và nội tiết. Một số nguy cơ khi trẻ béo phì như:
1. Tăng khả năng béo phì ở tuổi trưởng thành
Nhiều bậc cha mẹ quan niệm rằng: "Việc thừa cân ở trẻ em sẽ kết thúc khi chúng lớn lên". Theo một nghiên cứu của Hiệp hội Khoa học Sản phụ khoa và Trẻ sơ sinh Đức: Nếu một đứa trẻ 6 tháng tuổi bị béo phì thì khả năng béo phì ở tuổi trưởng thành là 14%, và khả năng béo phì sẽ tăng lên 41% sau năm 7 tuổi.
2. Dậy thì sớm ảnh hưởng đến khả năng phát triển
Béo phì ở trẻ em, đặc biệt là em bé nữ rất dễ gây dậy thì sớm. Việc dậy thì sớm khiến tuyến biểu bì đóng lại sớm theo, khi đó trẻ sẽ ngừng tăng trưởng, ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao toàn diện khiến trẻ thấp hơn so với bạn bè đồng trang lứa.
3. Khả năng miễn dịch thấp
Trẻ bị béo phì quá mức sẽ làm tăng gánh nặng cho tim và phổi của trẻ, tăng huyết áp, ảnh hưởng đến sự phát triển của các chức năng liên quan. Tình trạng này cũng dễ mắc các bệnh như viêm đường hô hấp. Do đó, béo phì khiến khả năng miễn dịch của trẻ bị ảnh hưởng.
Làm sao để trẻ không bị béo phì?
1. Khi mang thai, mẹ không được ăn uống quá độ mà cơ thể phải được kiểm soát trong một giới hạn nhất định. Ngoài ra, mẹ cần vận động phù hợp và có thể tăng 25 - 30 kg trong cả thai kỳ. Sau khi sinh xong nên cho trẻ bú sữa mẹ là tốt nhất, sau 6 tháng thì ăn thêm thức ăn bổ sung, sau 2 tuổi có thể cho trẻ uống thêm sữa công thức.
2. Khi trẻ bắt đầu ăn dặm cần có chế độ ăn hợp lý, không nên cho trẻ ăn quá nhiều dầu mỡ, nhiều đường, nhiều muối và các thức ăn khác để duy trì cân bằng dinh dưỡng. Cho trẻ ăn 5 phần trái cây hoặc rau quả mỗi ngày, hạn chế những loại trái cây ngọt nhiều năng lượng như chuối, sầu riêng, xoài...
Không cho trẻ uống bất kỳ đồ uống/ thức ăn có đường. Đồ uống có đường bao gồm soda, đồ uống thể thao và tất cả các loại nước ép. Thức ăn có đường: bánh, kẹo.
3. Chú ý vận động nhiều hơn, tránh cho trẻ sử dụng thiết bị điện tử hoặc xem TV quá nhiều trong ngày. Có thể cho trẻ tập thể dục 2 tiếng mỗi ngày có thể giúp trẻ cao lớn hơn. Có thể bao gồm thực hiện một môn thể thao, nhảy múa hoặc chơi ngoài trời. Cả gia đình cũng nên ăn uống lành mạnh và năng động hơn, cùng nhau tập thể dục, ngay cả những người có cân nặng bình thường.
Các bậc cha mẹ hãy quan tâm đến khẩu phần ăn của con mình, kiểm soát một cách hợp lý, chú ý cân bằng dinh dưỡng cho con bằng việc kết hợp giữa thịt cá và rau quả, không nên cho con ăn quá nhiều để trẻ tăng trưởng tốt hơn, hạn chế nguy cơ thừa cân, béo phì.
