Trong những ngày hè nắng nóng, điều hòa gần như trở thành “vị cứu tinh” không thể thiếu trong mỗi gia đình. Tuy nhiên, một thói quen tưởng chừng đơn giản là đóng kín cửa trước khi bật điều hòa lại đang được áp dụng phổ biến mà chưa hẳn đã đúng cách.
Thực tế, không ít người cho rằng việc đóng chặt cửa ra vào và cửa sổ sẽ giúp giữ lại luồng khí mát, tránh thất thoát nhiệt, từ đó phòng sẽ nhanh mát hơn và tiết kiệm điện. Thế nhưng, các chuyên gia cho rằng cách làm này có thể ảnh hưởng đến chất lượng không khí trong phòng, đặc biệt nếu không gian kín không được thông gió trước đó.
Vậy đâu là cách sử dụng điều hòa hợp lý, vừa đảm bảo hiệu quả làm mát, vừa tốt cho sức khỏe?
1. Đóng kín cửa rồi mới bật điều hòa có thực sự tiết kiệm điện?
Câu trả lời: Không hề!
Nhiều người có thói quen đóng chặt cửa ra vào và cửa sổ trước khi bật điều hòa, với suy nghĩ rằng cách này sẽ giữ được hơi lạnh, giúp phòng mát nhanh hơn và tiết kiệm điện.
Tuy nhiên, trên thực tế, việc đóng kín không gian ngay từ đầu lại khiến lượng không khí nóng bên trong không thể thoát ra ngoài, mà chỉ được làm mát dần theo kiểu “đồng hóa”. Vì vậy, tốc độ làm mát không cải thiện đáng kể như nhiều người vẫn nghĩ.
Không chỉ vậy, thói quen này còn có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng không khí trong phòng, từ đó tác động không tốt đến sức khỏe hô hấp nếu duy trì trong thời gian dài.
2. Nguy cơ tiềm ẩn: Khủng hoảng không khí trong môi trường kín
- Bụi bẩn và vi khuẩn liên tục tuần hoàn
Trước khi bật điều hòa, trong nhà luôn tồn tại bụi bẩn, vi sinh vật và các hạt lơ lửng từ sàn nhà, chăn ga, đồ nội thất cho đến chính không khí.
Nếu đóng kín cửa rồi mới bật điều hòa, những chất ô nhiễm này sẽ bị hệ thống làm lạnh hút vào và thổi ra liên tục, tạo thành một vòng tuần hoàn ô nhiễm ngay trong phòng.
- Điều hòa tích tụ nhiều chất bẩn
Sau một thời gian sử dụng, bên trong điều hòa, đặc biệt là dàn bay hơi và bộ lọc, dễ tích tụ bụi bẩn, nấm mốc.
Khi bật máy, luồng khí lạnh sẽ mang theo những chất bẩn này phát tán ra không khí, trở thành một trong những nguồn gây ô nhiễm chính trong không gian kín.
- Sự xuống cấp của chất lượng không khí
Khi sử dụng điều hòa trong phòng đóng kín, sau khoảng 3 giờ, không khí trong phòng bắt đầu trở nên ngột ngạt, nồng độ CO₂ tăng cao, độ tươi mới giảm rõ rệt. Sau khoảng 6 giờ, nồng độ các chất ô nhiễm tiếp tục gia tăng, chất lượng không khí xuống mức không còn phù hợp để ở lâu.
Việc hít thở không khí tù đọng trong thời gian dài có thể gây ra các triệu chứng như chóng mặt, khó chịu đường hô hấp, dị ứng… và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tổng thể.
3. Cách làm khoa học: Thông gió trước, đóng cửa sau
Dưới đây là các bước sử dụng điều hòa đúng cách mà bạn nên áp dụng:
Thứ nhất, bật máy và thông gió 5 - 10 phút
Khi vừa khởi động điều hòa, không nên vội đóng kín cửa, hãy để phòng thông thoáng trong khoảng 5 - 10 phút.
Khoảng thời gian này giúp đẩy bớt khí nóng, bụi bẩn, vi khuẩn trong phòng cũng như các chất ô nhiễm tích tụ bên trong điều hòa ra ngoài. Đồng thời, không khí trong lành từ bên ngoài sẽ được đưa vào, giúp cải thiện chất lượng không khí và hỗ trợ quá trình làm mát diễn ra hiệu quả hơn.
Thứ hai, duy trì trao đổi không khí định kỳ
Sau khi đóng cửa, bạn nên chừa một khe hở nhỏ ở cửa sổ để không khí tươi có thể lưu thông liên tục. Trong trường hợp không thể mở hé cửa, cần chủ động “thay không khí” định kỳ, cứ khoảng 3 giờ, mở cửa sổ thông gió 5 - 10 phút để không khí trong phòng được làm mới, tránh tình trạng bí bách và ô nhiễm tích tụ.
Áp dụng những thói quen nhỏ này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng điều hòa mà còn bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình trong những ngày nắng nóng.
Xem thêm: Bốn sai lầm gây tốn điện, ít mát khi dùng điều hòa
4. Vì sao thông gió lại quan trọng đến vậy?
Trong không gian kín, các chất ô nhiễm vẫn liên tục được phát sinh và tích tụ. Chỉ khi có sự lưu thông không khí, những chất này mới được pha loãng và đẩy ra ngoài. Việc duy trì luồng không khí tươi giúp giảm nồng độ CO₂ do con người thải ra, hạn chế mùi khó chịu, đồng thời làm loãng các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (TVOC) phát sinh từ đồ nội thất.
Đặc biệt, trong môi trường đông người, lượng oxy bị tiêu hao nhanh hơn, trong khi nồng độ CO₂ tăng lên đáng kể. Nếu không được thông gió kịp thời, không khí trong phòng sẽ nhanh chóng trở nên ngột ngạt, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe.
Ngoài ra, việc chừa khe cửa hoặc mở cửa thông gió định kỳ còn giúp cân bằng độ ẩm, giảm tình trạng khô không khí do điều hòa gây ra. Dù vậy, bạn vẫn nên đặt thêm máy tạo ẩm hoặc một chậu nước trong phòng để tăng độ ẩm, giúp không gian dễ chịu hơn.
Tất nhiên, việc để hé cửa hoặc mở cửa thông gió sẽ khiến thất thoát một phần hơi lạnh. Tuy nhiên, so với những rủi ro sức khỏe do không khí tù đọng gây ra, lượng điện năng hao hụt này là không đáng kể.
