Mỗi dịp cuối năm, mâm cỗ cúng Tất niên không chỉ là nghi thức tiễn năm cũ mà còn là khoảnh khắc sum vầy ấm áp của mỗi gia đình Việt. Trên mâm cỗ, những món ăn truyền thống như gà luộc, giò chả, canh măng, nem rán, xôi gấc hay các món xào, món kho quen thuộc được chuẩn bị tươm tất, gửi gắm lòng thành kính với tổ tiên và ước mong một năm mới đủ đầy, bình an.
Với Vũ Thu Hương (Hà Nội), việc sắp sửa mâm cỗ Tết luôn được chị chăm chút chỉn chu từ khâu chọn nguyên liệu, nấu nướng đến bày biện sao cho hài hòa, đẹp mắt. Dưới đây là những món ăn trong mâm cỗ Tất niên mà gia đình chị Hương đã chuẩn bị, các bạn hãy cùng tham khảo nhé:
Mâm cỗ cúng Tất niên này của nhà chị Hương ngoài các lễ vật như bánh trái, hoa quả thì lễ vật mặn gồm các món:
- Gà luộc chặt.
- Tôm hấp.
- Ghẹ hấp.
- Xôi gấc.
- Nộm bò khô.
- Súp lơ xào thập cẩm.
- Nem rán.
- Chả quế.
- Thịt quay bì giòn.
- Canh rau củ quả thập cẩm.
Dưới đây là cách làm một số món ăn trong mâm cỗ cúng Tất niên, các bạn cùng tham khảo nhé:
1. GHẸ HẤP
Chuẩn bị:
- Ghẹ, sả, bia.
Cách làm:
Ghẹ cọ và rửa sạch. Sả bóc bỏ bỏ già, rửa sạch, cắt khúc, đập dập rồi cho vào đáy nồi một ít. Xếp ghẹ vào sau đó đổ bia vào. Đặt lên bếp hấp đến khi ghẹ chuyển sang màu đỏ và chín. Xếp ghẹ ra đĩa.
2. TÔM HẤP
Chuẩn bị:
- Tôm, sả, bia.
Cách làm:
Tôm rửa sạch. Sả bóc bỏ bỏ già, rửa sạch, cắt khúc, đập dập rồi cho vào đáy nồi một ít. Xếp tôm vào sau đó đổ bia vào. Đặt lên bếp hấp đến khi ghẹ chuyển sang màu đỏ và chín. Xếp tôm ra đĩa.
3. GÀ LUỘC
Chuẩn bị:
- Gà trống ta tơ (1.8kg - 2.2kg).
- Dây buộc (dây dù).
Cách thực hiện:
- Làm sạch gà, để ráo nước.
- Dựng cổ gà thẳng đứng và ép về phía lưng. Đan chéo hai cánh gà về phía trước sao cho cân đối, dùng dây buộc cố định.
- Khứa nhẹ khuỷu chân, bẻ chân quặt vào bụng hoặc đặt lên lưng để tạo dáng tự nhiên.
Cách luộc gà cúng ông Công ông Táo không nứt da, gẫy mào
Chuẩn bị nước luộc: Đặt gà vào nồi, đổ nước lạnh ngập thân gà. Tránh dùng nước nóng để da gà không bị nứt.
Thao tác luộc:
- Đun nồi trên lửa vừa, để bụng gà úp xuống. Khi nước bắt đầu sôi, hạ lửa nhỏ để nước sôi lăn tăn, không để sôi mạnh.
- Thêm gừng nướng, hành khô đập dập vào nồi để gà thơm hơn.
- Luộc trong khoảng 12-15 phút (tùy kích cỡ gà).
- Dùng tăm chọc vào phần đùi gà. Nếu không thấy nước đỏ chảy ra, gà đã chín. Sau đó, tắt bếp và ngâm gà trong nước luộc thêm 5 phút để thịt mềm hơn.
Tạo màu vàng bóng cho gà
Để gà luộc có màu vàng đẹp mắt, bạn cần:
- Giã nát nghệ tươi, lấy nước cốt.
- Trộn nước nghệ với mỡ gà đã rán.
- Sau khi gà ráo nước, dùng cọ quét hỗn hợp này lên toàn bộ da gà.
- Lưu ý, không nên thoa quá nhiều nghệ để tránh làm ảnh hưởng hương vị của gà.
Một số lưu ý khi làm gà cúng:
- Chọn nồi vừa với kích thước gà để gà chín đều.
- Thời gian luộc tùy thuộc vào kích cỡ: Gà nhỏ cần khoảng 15 phút, gà lớn có thể cần lâu hơn chút.
- Không luộc gà quá lâu để tránh làm thịt bị khô và da nhăn nheo.
4. NEM RÁN
Nguyên liệu làm nem rán
- 500g thịt ba chỉ hoặc thịt vai có cả mỡ
- 1 củ hành tây, 1 củ su hào nhỏ, 1 củ cà rốt, 1 củ đậu nhỏ
- 10 cái mộc nhĩ, 10 cái nấm hương (tăng giảm tùy theo sở thích)
- 30g miến khô
- 3 quả trứng (nên chọn trứng gà ta để có vị ngậy)
- Hành lá, hành củ, rau mùi, giá đỗ
- Hạt tiêu, nước mắm, bột nêm, ớt, tỏi, chanh...
- Bánh đa nem
Các bước làm nem rán đơn giản
Bước 1: Sơ chế các nguyên liệu
- Miến ngâm nước lạnh cho mềm rồi thái nhỏ. Mộc nhĩ, nấm hương ngâm nở, rửa sạch rồi băm nhỏ.
- Su hào, cà rốt, củ đậu gọt vỏ, thái sợi mỏng, nhỏ.
- Hành lá, hành củ, hành tây, rau mùi rửa sạch, băm nhỏ.
- Thịt lợn băm nhỏ hoặc xay nhỏ.
Bước 2: Cho tất cả các nguyên liệu đã sơ chế ở trên vào âu to, trộn đều, thêm 1 thìa ăn cơm dầu ăn, hạt tiêu, nước mắm, hạt nêm và đập thêm 3 quả trứng vào trộn đều.
Bước 3: Đặt bánh nem xuống một mâm hoặc khay phẳng, múc một thìa nhân, dàn đều nhân vào ⅓ diện tích của bánh đa nem sau đó gấp 2 đầu nem lại, cuộn kín, không cuộn quá chặt tay.
Lưu ý: Nếu bánh nem quá khô và giòn thì nhúng vào hỗn hợp nước có pha 1 thìa giấm ăn + 1 thìa đường để bánh đa nem mềm dễ gói.
Bước 3: Bắc chảo đổ lượng lớn dầu ăn đun nóng già, hạ lửa nhỏ và cho nem vào rán. Khi nem dậy mùi thơm và có màu vàng cánh gián thì gắp ra đĩa. Để nem rán giòn hơn, vắt thêm vài giọt nước cốt chanh ngay lúc cho dầu vào chảo để rán.
Bước 4: Pha nước chấm nem chuẩn với công thức 1 thìa canh nước cốt chanh - 1 thìa canh đường - 1 thìa canh nước mắm - 4 thìa nước lọc âm ấm, khuấy đều cho tan hết, cho thêm ớt và tỏi băm nhỏ nổi lên mặt nước chấm là được.
Độ chua - mặn - ngọt của nước chấm nem có thể tăng giảm tùy sở thích của mỗi gia đình.
Nem rán xong, ăn nóng giòn tan bên ngoài vỏ, nhân nem quyện đều và có độ mềm, ngọt từ thịt tươi và rau củ.
Một số lưu ý khi làm nem
- Nem rán nên dùng thịt lợn tươi băm nhỏ hoặc xay, không nên xào chín nhân thịt sẽ khiến nhân bị rời rạc, làm nem không chắc và không có được độ tươi.
- Không cuốn nem quá chặt tay khi rán dễ bị vỡ.
- Nên rán nem qua 2 lần dầu để nem được vàng đều và giòn.
Bài văn khấn tất niên cuối năm đầy đủ nhất
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Kim niên Đương cai Thái Tuế chí đức tôn thần.
Con kính lạy các ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương.
Con kính lạy ngài bản xứ Thần linh Thổ địa tôn thần.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ Thổ, Long mạch, Tài thần, Bản gia Táo quân, cùng tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.
Con kính lạy chư gia Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, Tiên linh nội ngoại họ .................
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm Quý Mão
Tín chủ (chúng) con là: .................
Ngụ tại: .................
Trước án kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.
Chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ tất niên, dâng cúng Thiên địa Tôn thần, phụng hiến tổ tiên, truy niệm chư linh.
Theo như thường lệ tuế trừ cáo tế cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án tọa, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật phù hộ cho toàn gia lớn bé, trẻ già bình an thịnh vượng luôn luôn mạnh khoẻ, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hòa thuận.
Thành tâm bái thỉnh, cúi xin chư vị tôn thần và gia tiên nội ngoại chứng giám phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
