Theo thống kê sơ bộ của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), xuất khẩu nhóm quả bạch đậu khấu và nhục đậu khấu trong thời gian qua đạt khoảng 1.156 tấn, thu về 9,2 triệu USD, tăng lần lượt 52,1% về sản lượng và 35,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.
Trong đó, Nedspice Việt Nam tiếp tục giữ vị trí doanh nghiệp xuất khẩu lớn nhất. Giá xuất khẩu bình quân đạt khoảng 7.958 USD/tấn.
Theo Nhịp sống thị trường, quả bạch đậu khấu được xem là một trong những loại gia vị có giá trị kinh tế cao trên thế giới, thuộc họ Gừng, thường sinh trưởng ở các vùng núi cao, khí hậu mát như Lào Cai, Cao Bằng. Bộ phận được khai thác chủ yếu là quả, thu hoạch từ những cây có tuổi đời từ 3 năm trở lên.
- Loại quả "tốt nhất thế giới" chỉ có ở Phú Thọ, trồng một lần thu hoạch nhiều năm, thành đặc sản tốt cho sức khỏe
- Loại quả "tốt nhất thế giới" chỉ có ở Bắc Ninh, trồng 12 tháng cho thu hoạch, thành đặc sản nổi tiếng tốt cho sức khỏe
- Loại quả từng rụng đầy gốc, nay thành “đặc sản”: Ít ai biết công dụng cực tốt cho sức khỏe
Dù chưa phổ biến trong đời sống hàng ngày của đa số người Việt, bạch đậu khấu lại là loại gia vị quý, có giá trị thương mại cao, được đánh giá tương đương với vani hay nghệ tây. Nhờ hương thơm đặc trưng và hàm lượng tinh dầu cao, loại quả này được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực cao cấp, dược liệu và cả ngành công nghiệp mỹ phẩm, nước hoa.
Hiện bạch đậu khấu của Việt Nam đã được xuất khẩu tới hơn 30 quốc gia, trong đó có các thị trường khó tính như Mỹ, Anh và Hà Lan.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, diện tích trồng loại cây này tại Việt Nam vẫn còn hạn chế, chủ yếu mang tính tự phát, chưa hình thành vùng nguyên liệu tập trung đạt chuẩn quốc tế. Một số địa phương miền núi như Lào Cai, Hà Giang, Cao Bằng, Sơn La đang được đánh giá là có điều kiện tự nhiên phù hợp để mở rộng canh tác.
Các chuyên gia khuyến nghị việc phát triển bạch đậu khấu cần gắn với mô hình sản xuất hữu cơ, áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP hoặc hướng tới chứng nhận hữu cơ quốc tế, nhằm nâng cao giá trị xuất khẩu và xây dựng thương hiệu gia vị Việt.
Trong khi đó, nhục đậu khấu có nguồn gốc từ quần đảo Maluku (Indonesia), hiện được trồng tại nhiều quốc gia nhiệt đới như Ấn Độ, Malaysia và Campuchia. Tại Việt Nam, cây chủ yếu được trồng ở khu vực miền Nam.
Loại cây này có chu kỳ thu hoạch dài, khoảng 7–8 năm mới bắt đầu cho quả, nhưng có thể khai thác liên tục trong 60–70 năm, với năng suất cao nhất vào khoảng năm thứ 25. Mỗi năm có thể thu hoạch hai vụ vào khoảng tháng 4–6 và 11–12.
Với giá trị kinh tế cao và nhu cầu lớn từ thị trường quốc tế, nhóm gia vị bạch đậu khấu – nhục đậu khấu đang được xem là một trong những sản phẩm tiềm năng của nông nghiệp Việt Nam trong thời gian tới.
Theo Chuyên trang Kinh tế Việt Nam, quả bạch đậu khấu là một loại gia vị được xếp hạng đắt thứ trên thế giới, đứng sau nhụy hoa nghệ tây và vani.
Loại quả này cũng được bán với giá siêu đắt đỏ, thậm chí có thời điểm có giá lên đến 90 USD cho 1 kg, tương đương hơn 2,3 triệu đồng. Đáng chú ý loại quả này lại có rất nhiều ở Việt Nam và mang lại giá trị xuất khẩu cao.
Tại Việt Nam, bạch đậu khấu mọc ở các vùng núi cao và có khí hậu mát mẻ như Cao Bằng, Lào Cai... Thông thường, bạch đậu khấu cao khoảng 2 – 3 m và là loài cây sống lâu năm. Hoa của loài cây này màu trắng tím, thường mọc thành cụm ở gốc của thân mang lá. Hoa và quả bạch đậu khấu là những bộ phận được sử dụng làm dược liệu.
Bạch đậu khấu không chỉ được dùng như gia vị mà còn là vị thuốc Đông y thường dùng trong các vấn đề sức khỏe như chán ăn, đau họng, cảm lạnh, ợ hơi, co thắt bụng... Nhục đậu khấu được dùng làm gia vị phổ biến và được dùng trong các bài thuốc chữa bệnh Đông y.
