Có những loại rau thơm chỉ cần một vài cọng cũng đủ làm món ăn dậy mùi hấp dẫn. Húng quế là một trong số đó. Với hương thơm đặc trưng, dễ trồng và có thể thu hái nhiều lần, loại rau này không chỉ xuất hiện thường xuyên trong bữa cơm mà còn được nhiều gia đình trồng ngay tại ban công, bậu cửa sổ hoặc một góc nhỏ trong bếp.
Không cần diện tích lớn hay chăm sóc quá cầu kỳ, chỉ một chậu húng quế xanh tốt cũng có thể cung cấp rau thơm tươi dùng hàng ngày. Đặc biệt, khi được hái trực tiếp trước lúc chế biến, lá giữ được mùi thơm rõ nét hơn so với rau để lâu trong tủ lạnh.
Đặc điểm của cây húng quế
Húng quế còn có nhiều tên gọi khác như é quế, húng chó, rau é, hương thái… tên khoa học của cây là Ocimum basilicum, thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae). Đây là loài cây thân thảo, thường cao khoảng 50-60 cm. Thân cây mọc thẳng, khá nhẵn, đôi khi có lông và thường phân nhiều nhánh từ phần gốc. Lá mọc đối, có cuống, phiến lá thuôn dài, tùy giống có thể mang màu xanh lục hoặc hơi ánh tím.
Hoa húng quế khá nhỏ, có màu trắng hoặc tím nhạt, mọc thành từng cụm ở đầu cành. Sau khi hoa tàn, cây tạo quả chứa những hạt nhỏ màu đen, bóng. Khi cây bước vào giai đoạn ra hoa, hàm lượng tinh dầu trong các bộ phận của cây cũng tăng lên, góp phần tạo nên mùi thơm đặc trưng.
Húng quế được trồng phổ biến ở nhiều quốc gia có khí hậu nhiệt đới và thường được sử dụng dưới nhiều hình thức như rau gia vị, nguyên liệu pha đồ uống và trong một số bài thuốc dân gian.
Cây húng quế mang lại những lợi ích gì?
Giá trị dễ nhận thấy nhất của húng quế nằm ở sự tiện dụng trong căn bếp. Lá có mùi thơm đặc trưng, thường được dùng ăn kèm hoặc thêm vào món ăn để tăng hương vị.
Hiện giá húng quế khoảng 5.400-11.000 đồng/100g, tương đương 54.000-110.000 đồng/kg, tùy nơi bán và thời điểm. Tuy giá không quá cao vì thường mua từng mớ nhỏ, nhưng so với việc mua rau thơm bên ngoài, trồng một chậu húng quế tại nhà giúp gia đình chủ động nguồn rau tươi, cần bao nhiêu hái bấy nhiêu, vừa tiện lợi vừa hạn chế lãng phí.
Về dinh dưỡng, húng quế cung cấp một lượng nhất định vitamin K, vitamin A, canxi và sắt, cùng nhiều hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học. Trong đó, eugenol và polyphenol là những thành phần được quan tâm nhờ đặc tính chống oxy hóa và khả năng liên quan đến các quá trình chống viêm.
Theo y học cổ truyền, cành và lá húng quế có vị cay, tính ấm, có tác dụng trừ phong, hành khí, hóa thấp, tiêu thực, hoạt huyết, giải độc. Dược liệu này thường được dùng trong các bài thuốc hỗ trợ cảm lạnh, sổ mũi, đau đầu, ho, viêm họng, đầy bụng, khó tiêu, hôi miệng, đồng thời giúp thư giãn, giảm căng thẳng. Ngoài ra, húng quế còn có thể được chiết xuất thành tinh dầu, ứng dụng trong một số sản phẩm tạo hương và liệu pháp mùi hương.
Bên cạnh đó, húng quế còn có hương thơm tự nhiên dễ chịu, giúp không gian thêm trong lành, thoáng mát và mang lại cảm giác thư giãn, dễ chịu. Mùi đặc trưng này cũng được cho là có thể hỗ trợ xua đuổi một số loại côn trùng. Vì vậy, trồng một chậu húng quế ở bậu cửa sổ, ban công hay khu vực bếp vừa tạo điểm nhấn xanh mát, vừa giúp không gian sống thêm trong lành và gần gũi với thiên nhiên.
Ngoài ra, húng quế còn được gắn với những ý nghĩa tích cực trong phong thủy, tượng trưng cho may mắn, tài lộc, sự sung túc và năng lượng tích cực. Những chậu cây xanh tốt, phát triển sum suê thường được xem là biểu tượng của sự sinh sôi, đủ đầy. Vì thế, một số người lựa chọn trồng húng quế trong chậu, tạo dáng bonsai hoặc trồng trước cổng, trước nhà với mong muốn chiêu tài, gọi lộc, đón may mắn và mang đến sự thịnh vượng cho gia đình.
Cách trồng và chăm sóc cây húng quế tại nhà
Húng quế là loại rau thơm dễ trồng, nhanh phát triển, không cần diện tích lớn nên phù hợp với cả nhà phố và căn hộ. Húng quế có thể trồng từ hạt hoặc giâm cành.
Nếu gieo hạt, rải hạt lên đất ẩm, phủ một lớp đất mỏng rồi giữ ẩm. Sau khoảng vài ngày, hạt sẽ bắt đầu nảy mầm. Với phương pháp giâm cành, chỉ cần chọn cành khỏe, cắt đoạn dài khoảng 10-15 cm, cắm vào đất ẩm và đặt ở nơi có ánh sáng nhẹ.
Trong quá trình chăm sóc cây húng quế, bạn cần chú ý tới những yếu tố sau:
- Đất trồng: Cây không quá kén đất nhưng phát triển tốt trong loại đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng và thoát nước tốt. Khi trồng chậu, nên chọn chậu có lỗ thoát nước để tránh úng rễ.
- Ánh sáng: Húng quế là cây ưa sáng, nên đặt ở ban công, bậu cửa sổ hoặc khu vực có nhiều ánh nắng. Cây cần khoảng 6-8 giờ ánh sáng mỗi ngày để phát triển khỏe và cho nhiều lá.
- Tưới nước: Cây cần độ ẩm tương đối ổn định, đặc biệt trong giai đoạn còn non. Nên tưới khi thấy lớp đất mặt bắt đầu khô, tránh để đất quá khô hoặc ngập nước trong thời gian dài.
- Bón phân và cắt tỉa: Có thể bổ sung phân hữu cơ hoặc phân dành cho rau ăn lá định kỳ với lượng vừa phải. Khi cây cao khoảng 15-20 cm, nên bấm ngọn thường xuyên để kích thích cây ra nhiều nhánh, cho tán bụi đẹp và thu được nhiều lá hơn. Khi cây bắt đầu ra hoa, nếu mục đích chính là lấy lá, nên ngắt bỏ nụ hoa để cây tiếp tục tập trung dinh dưỡng nuôi lá.
Chỉ cần đủ nắng, đất thoát nước tốt và tưới nước hợp lý, một chậu húng quế có thể xanh tốt và cho thu hoạch nhiều lần ngay tại nhà.
