Cam xoàn là loại trái cây đặc sản nổi tiếng của miền Tây Nam Bộ, được yêu thích nhờ phần ruột vàng óng, mọng nước, vị ngọt thanh và hương thơm dịu nhẹ. Không chỉ có hương vị hấp dẫn, loại cam này còn giàu vitamin C cùng nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe, nằm trong danh sách những loại quả được chuyên gia dinh dưỡng khuyên bạn nên ăn thường xuyên.
Cam xoàn, còn được gọi là cam soàn, là giống cây ăn quả thuộc họ cam, được trồng phổ biến tại Đồng Tháp. Đây được xem là một trong những loại trái cây có tiếng của vùng đất trù phú này. Cây cam xoàn có đặc tính sinh trưởng khá tốt, dễ chăm sóc hơn cam sành và có khả năng cho trái sai. Nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật, cây có thể ra hoa, đậu quả quanh năm, mang lại nguồn thu ổn định cho nhà vườn.
Điểm hấp dẫn của cam xoàn trước hết nằm ở hình thức và hương vị. Quả có kích thước vừa phải, trọng lượng trung bình khoảng 250-300g, dáng tròn cân đối. Khi còn non, vỏ có màu xanh, đến lúc chín chuyển dần sang vàng chanh đậm. Lớp vỏ tương đối mỏng, bề mặt trơn láng, đôi khi có những vết rám nhẹ nên không phải quả nào cũng có vẻ ngoài bóng đẹp.
Bổ đôi quả cam, phần ruột vàng óng hiện ra bắt mắt. Các múi cam chắc thịt, ít hạt, mọng nước. Khi thưởng thức, người ăn dễ cảm nhận được vị ngọt đậm nhưng không gắt, xen chút chua dịu và hương thơm nhẹ đặc trưng. So với một số giống cam phổ biến khác, cam xoàn có phần thịt khá chắc, dễ bóc và rất thích hợp để ăn tươi, ép nước hoặc dùng làm nguyên liệu chế biến các món giải khát.
Trên thị trường, cam xoàn thường được bán với giá khoảng 55.000-80.000 đồng/kg, tùy mùa vụ, chất lượng và địa phương. Khi chọn mua, người tiêu dùng nên ưu tiên những quả có vỏ bóng tự nhiên, hơi rám, cầm chắc tay. Một đặc điểm khá dễ nhận biết là phần đáy quả thường có dấu tròn giống đồng xu, hơi lõm, màu vàng hoặc xen kẽ vàng xanh. Những quả có kích thước vừa và nhỏ thường được nhiều người đánh giá cao về độ ngọt thanh.
Một quả cam cỡ vừa (khoảng 140g) chứa khoảng 66 calo, 14,8g carbohydrate, 2,8g chất xơ và chỉ 0,2g chất béo. Đặc biệt, lượng vitamin C trong quả có thể đáp ứng khoảng 92% nhu cầu khuyến nghị mỗi ngày, cùng folate, canxi và kali. Nhờ đó, cam là loại trái cây phù hợp để bổ sung vào chế độ ăn uống, góp phần tăng cường sức đề kháng và hỗ trợ hệ tiêu hóa.
Những lợi ích sức khỏe của quả cam
Tăng cường hệ miễn dịch
Cam nổi tiếng là loại trái cây giàu vitamin C, một quả cam cỡ vừa có thể cung cấp gần đủ nhu cầu vitamin C hằng ngày của cơ thể. Dưỡng chất này góp phần hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch, thúc đẩy chức năng của các tế bào bạch cầu, giúp cơ thể tăng khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh, đặc biệt là cảm cúm và các bệnh nhiễm trùng thông thường.
Bảo vệ sức khỏe tim mạch
Cam chứa chất xơ hòa tan, đặc biệt là pectin, cùng các hợp chất flavonoid như hesperidin. Những dưỡng chất này có thể hỗ trợ cải thiện mỡ máu, góp phần giảm cholesterol xấu (LDL). Bên cạnh đó, kali trong quả cam giúp điều hòa huyết áp, duy trì hoạt động ổn định của tim và hỗ trợ bảo vệ hệ thống mạch máu.
Hỗ trợ ngăn ngừa sỏi thận
Axit citric và citrate tự nhiên trong cam có tác dụng làm tăng lượng citrate trong nước tiểu. Đây là chất có khả năng hạn chế sự kết tinh của một số khoáng chất, đặc biệt là canxi oxalat – thành phần thường gặp trong sỏi thận. Bổ sung cam hợp lý có thể góp phần giảm nguy cơ hình thành sỏi, bên cạnh việc duy trì thói quen uống đủ nước.
Kiểm soát đường huyết và cân nặng
Dù có vị ngọt tự nhiên, cam nguyên quả chứa lượng chất xơ khá tốt, giúp làm chậm quá trình hấp thu đường và tạo cảm giác no lâu. Nhờ hàm lượng calo tương đối thấp, loại quả này phù hợp với người đang kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, nên ưu tiên ăn cam tươi thay vì uống nước ép đã lọc bỏ phần bã để tận dụng tối đa lượng chất xơ.
Nuôi dưỡng làn da, làm chậm lão hóa
Vitamin C trong cam đóng vai trò quan trọng trong quá trình tổng hợp collagen, giúp duy trì độ săn chắc và đàn hồi của da. Ngoài ra, các hợp chất chống oxy hóa trong loại quả này góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do, hỗ trợ duy trì làn da khỏe mạnh và hạn chế dấu hiệu lão hóa sớm.
Hỗ trợ phòng ngừa thiếu máu
Cam không phải thực phẩm giàu sắt nhưng lại cung cấp lượng vitamin C dồi dào, giúp cơ thể tăng khả năng hấp thu sắt từ thực phẩm, đặc biệt là sắt có nguồn gốc thực vật. Vì vậy, ăn cam cùng hoặc sau bữa ăn có các thực phẩm giàu sắt là cách bổ sung dinh dưỡng hữu ích, nhất là với người ăn chay.
Bảo vệ thị lực
Cam cung cấp beta-carotene – tiền chất của vitamin A, dưỡng chất cần thiết cho hoạt động của võng mạc và duy trì thị lực. Bên cạnh đó, các chất chống oxy hóa trong cam góp phần bảo vệ tế bào mắt trước tác động của quá trình lão hóa, hỗ trợ duy trì sức khỏe đôi mắt.
