Loại quả "tốt trên thế giới" được trồng bạt ngàn ở Việt Nam, thành đặc sản chỉ từ 30.000 đồng/kg, tốt cho sức khỏe

Mận vàng Mộc Châu có vị ngọt thanh, thịt mềm mọng nước, giàu vitamin, chất xơ và chất chống oxy hóa, giúp hỗ trợ tiêu hóa, tăng sức đề kháng và bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Giữa nhiều giống mận quen thuộc của vùng cao Tây Bắc, mận vàng Mộc Châu (Sơn La) gây chú ý bởi lớp vỏ vàng óng đẹp mắt, vị ngọt mọng khi chín và thời gian thu hoạch muộn hơn nhiều loại mận khác. Từng có thời gian bị người dân thay thế bởi những giống mận được thị trường ưa chuộng, loại quả này nay đang được một số nhà vườn trồng trở lại, trở thành đặc sản lạ được nhiều người tìm mua.

Điểm nhận diện dễ thấy nhất của mận vàng là màu sắc khác biệt. Khi còn non, quả có màu xanh, đến lúc chín chuyển dần sang vàng tươi, lớp vỏ căng bóng. Quả có kích thước vừa phải, mọc thành từng chùm dày trên cành. Những cây trưởng thành, sai quả thường phủ kín bởi hàng trăm chùm mận vàng, tạo nên khung cảnh bắt mắt giữa những khu vườn xanh mướt ở Mộc Châu.

Không chỉ có vẻ ngoài lạ mắt, mận vàng còn hấp dẫn bởi hương vị riêng. Khi chín tới, phần thịt quả mềm, mọng nước, vị ngọt rõ rệt, dễ ăn. Quả có thể thưởng thức trực tiếp sau khi rửa sạch hoặc dùng làm nguyên liệu chế biến nước ép, siro, mận ngâm đường và các món giải khát. Những quả còn hơi xanh có vị chua, chát đặc trưng, phù hợp với người thích ăn trái cây có vị đậm.

Một ưu điểm của giống mận này là thời điểm thu hoạch khá muộn. Nếu mận hậu thường rộ mùa vào khoảng tháng 5, tháng 6 thì mận vàng thường chín vào cuối tháng 6, kéo dài sang đầu tháng 7. Nhờ đó, loại quả này góp phần nối dài mùa mận ở Mộc Châu, khi nhiều vườn mận khác đã gần kết thúc thu hoạch.

Trên thị trường, mận vàng có giá khoảng 30.000-60.000 đồng/kg, tùy thời điểm và chất lượng quả. Ngoài bán tại vườn, sản phẩm còn được đưa lên các chợ dân sinh, cửa hàng đặc sản và rao bán trên chợ mạng. Một số nhà vườn kết hợp đón khách tham quan, chụp ảnh và tự tay hái quả, tạo thêm nguồn thu từ hoạt động du lịch trải nghiệm.

Ít người biết rằng mận vàng vốn là giống cây từng được trồng khá phổ biến ở Mộc Châu, còn có tên gọi khác là mận chát. Tuy nhiên, do hương vị có phần chua, chát hơn một số giống mận mới, loại cây này dần bị thu hẹp diện tích. Nhiều hộ chuyển sang trồng mận hậu và các giống có quả giòn, ngọt, dễ tiêu thụ hơn. Hiện nay, những vườn mận vàng lâu năm còn lại không nhiều.

Những lợi ích của quả mận với sức khỏe

Giàu vitamin và khoáng chất

Mận tươi và mận khô đều chứa nhiều dưỡng chất nhưng ít calo. Mỗi quả mận cung cấp khoảng 30 calo, 8g carbohydrate cùng vitamin A, C, K và chất xơ. Vitamin A tốt cho mắt, vitamin C hỗ trợ làn da, tăng sức đề kháng, còn vitamin K cần thiết cho quá trình đông máu và duy trì xương chắc khỏe.

Hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón

Mận khô giàu chất xơ, giúp tăng khối lượng phân, kích thích nhu động ruột và cải thiện tình trạng táo bón. Ngoài ra, loại quả này còn chứa sorbitol, một loại đường tự nhiên có tác dụng nhuận tràng, hỗ trợ việc đi tiêu dễ dàng hơn.

Tốt cho tim mạch

Hàm lượng kali trong mận giúp điều hòa huyết áp, duy trì cân bằng điện giải và hạn chế tác động của lượng natri dư thừa. Bên cạnh đó, vitamin C và các chất chống oxy hóa góp phần bảo vệ tế bào, hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

Giàu chất chống oxy hóa, giảm viêm

Mận chứa nhiều polyphenol, đặc biệt là anthocyanin, có khả năng chống oxy hóa, bảo vệ tế bào trước tác động của gốc tự do. Các hợp chất này còn được nghiên cứu về khả năng giảm viêm và hỗ trợ hạn chế nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường.

Tăng khả năng hấp thu sắt

Vitamin C trong mận giúp cơ thể hấp thu sắt từ thực phẩm có nguồn gốc thực vật hiệu quả hơn. Sắt là khoáng chất cần thiết cho quá trình sản xuất hemoglobin, vận chuyển oxy trong máu và duy trì hoạt động của cơ thể.

Hỗ trợ sức khỏe xương khớp

Một số nghiên cứu cho thấy mận khô có thể giúp duy trì mật độ xương, giảm nguy cơ loãng xương. Loại quả này cung cấp vitamin K, magie, phốt pho và kali, những dưỡng chất cần thiết cho quá trình hình thành và bảo vệ cấu trúc xương.

Những lưu ý khi ăn mận

Dù chứa nhiều dưỡng chất, mận không nên được ăn quá nhiều trong một ngày. Theo khuyến nghị, mỗi người chỉ nên ăn khoảng 5-10 quả/ngày, tùy kích thước quả và thể trạng, tránh gây khó chịu cho hệ tiêu hóa.

Trước khi ăn, nên rửa sạch và ngâm mận trong nước muối pha loãng để loại bỏ bụi bẩn, tạp chất bám trên vỏ. Phụ nữ mang thai nên ăn với lượng vừa phải, tránh tiêu thụ quá nhiều nếu cơ thể dễ bị nóng hoặc gặp vấn đề về tiêu hóa. Người mắc bệnh tiểu đường cũng cần kiểm soát khẩu phần, đặc biệt với mận chín, do loại quả này có chứa đường tự nhiên và có thể ảnh hưởng đến đường huyết.

H.A