Nhắc đến những loại quả đặc trưng của mùa hè miền Bắc, quả mơ là cái tên quen thuộc với nhiều người. Quả mơ không chỉ được dùng để ăn tươi mà còn thường được ngâm đường, ngâm muối, làm nước mơ hoặc chế biến thành nhiều món giải khát. Với màu vàng óng khi chín, lớp vỏ mịn và vị chua đặc trưng, loại quả này từ lâu đã trở thành một thức quà được nhiều người tìm mua mỗi khi vào mùa.
Mơ là quả của cây mơ, thuộc họ Hoa hồng, có tên khoa học là Prunus mume. Cây mơ thân gỗ, có thể sống lâu năm, thường phát triển tốt ở những khu vực có khí hậu mát mẻ, mùa đông tương đối lạnh. Ở Việt Nam, mơ được trồng và mọc nhiều tại các tỉnh miền núi phía Bắc.
Quả mơ thường có kích thước nhỏ, hình tròn hoặc hơi bầu, phần đầu quả có thể lõm nhẹ. Khi còn xanh, mơ có màu xanh vàng, thịt khá cứng và vị chua gắt. Đến lúc chín, vỏ chuyển sang vàng hoặc vàng cam, quả mềm hơn, tỏa mùi thơm đặc trưng. Một số giống mơ có lớp vỏ phủ lông mịn, bên trong là phần thịt mọng nước và một hạt cứng nằm ở giữa.
Điểm khiến quả mơ được nhiều người yêu thích chính là hương vị rất riêng. Mơ xanh có vị chua mạnh, hơi chát, thích hợp để chấm muối hoặc làm các món ngâm. Khi chín, vị chua dịu hơn, xen chút ngọt thanh, thịt mềm và có mùi thơm dễ nhận biết. Chính vị chua tự nhiên này khiến mơ thường được sử dụng để tạo cảm giác thanh mát trong những ngày thời tiết nóng.
Cách thưởng thức mơ cũng khá đa dạng. Mơ xanh có thể rửa sạch, để ráo rồi chấm muối ớt, muối tôm hoặc dầm với đường và muối để tạo thành món ăn vặt có vị chua cay, mặn ngọt. Với những quả đã chín vàng, nhiều người thích ăn trực tiếp sau khi rửa sạch, bỏ hạt. Tuy nhiên, do quả mơ có vị chua khá rõ nên không phải ai cũng thích ăn tươi với số lượng nhiều.
Mùa mơ thường không kéo dài, chủ yếu tập trung vào khoảng cuối xuân, đầu hè. Khi vào vụ, quả được thu hái rồi đưa xuống các chợ dân sinh, cửa hàng nông sản và chợ mạng. Giá mơ tùy giống, chất lượng, thời điểm thu hoạch và nguồn hàng, dao động từ 25.000-70.000 đồng/kg.
Không chỉ là nguyên liệu quen thuộc để làm nước giải khát, ô mai hay siro, mơ còn có nhiều lợi ích sức khỏe. Loại quả này nằm trong danh sách 20 trái cây tốt cho sức khỏe do một trang web ẩm thực của Anh bình chọn.
Lợi ích sức khỏe của quả mơ
Tốt cho hệ tiêu hóa
Quả mơ giàu chất xơ, giúp thúc đẩy nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa và hạn chế táo bón. Lượng chất xơ này cũng góp phần nuôi dưỡng hệ vi sinh vật có lợi, từ đó hỗ trợ duy trì đường ruột khỏe mạnh.
Hỗ trợ bảo vệ thị lực
Quả mơ cung cấp vitamin A cùng các chất chống oxy hóa như lutein và zeaxanthin. Những dưỡng chất này góp phần duy trì thị lực, bảo vệ tế bào mắt trước tác động của quá trình oxy hóa và đặc biệt có vai trò với khả năng nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu.
Có lợi cho tim mạch
Chất xơ hòa tan trong quả mơ có thể hỗ trợ kiểm soát cholesterol xấu trong máu. Trong khi đó, kali giúp duy trì huyết áp ở mức bình thường. Các hợp chất chống oxy hóa cũng góp phần bảo vệ tế bào trước tổn thương do các gốc tự do.
Tăng cường miễn dịch
Vitamin C trong quả mơ góp phần hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào trước quá trình oxy hóa. Bổ sung quả mơ cùng nhiều loại rau củ, trái cây khác trong chế độ ăn cân bằng có thể giúp cung cấp thêm vitamin và khoáng chất cho cơ thể.
Tốt cho làn da
Vitamin C và các chất chống oxy hóa trong quả mơ có thể hỗ trợ bảo vệ tế bào da, đồng thời vitamin C tham gia vào quá trình sản sinh collagen. Nhờ đó, loại quả này có thể góp phần duy trì làn da khỏe mạnh khi được sử dụng trong chế độ ăn uống đa dạng.
Góp phần bảo vệ tế bào
Quả mơ chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa, giúp cơ thể hạn chế tác động của các gốc tự do. Một số nghiên cứu cũng tìm hiểu mối liên hệ giữa các hợp chất này với nguy cơ mắc bệnh mạn tính, trong đó có ung thư. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng để xem quả mơ là thực phẩm có khả năng phòng ngừa hoặc điều trị ung thư.
Lưu ý khi ăn quả mơ
Ăn với lượng vừa phải: Mơ có vị chua và hàm lượng axit khá cao, vì vậy không nên ăn quá nhiều cùng lúc. Nên sử dụng lượng phù hợp với cơ địa, đặc biệt với người có dạ dày nhạy cảm.
Không ăn hạt mơ: Hạt mơ cần được loại bỏ trước khi ăn hoặc chế biến, nhất là khi cho trẻ nhỏ sử dụng. Không nên tự ý sử dụng hạt mơ làm thực phẩm.
Rửa sạch trước khi ăn: Mơ tươi cần được rửa kỹ dưới vòi nước sạch, có thể ngâm trong nước sạch một thời gian ngắn rồi rửa lại để loại bỏ bụi bẩn và tạp chất trên bề mặt quả.
Lưu ý với mơ khô: Khi mua mơ khô, nên đọc kỹ thành phần và thông tin trên bao bì. Một số sản phẩm có thể sử dụng chất bảo quản như sulfite, vì vậy người có cơ địa nhạy cảm nên lựa chọn sản phẩm phù hợp và dùng với lượng vừa phải.
