Cam là loại trái cây quen thuộc, được nhiều người yêu thích nhờ phần thịt mọng nước, hương thơm dịu và vị chua ngọt dễ ăn. Tùy từng giống, quả cam có thể ngọt thanh, chua nhẹ hoặc ngọt đậm, phù hợp để ăn tươi, ép nước hay chế biến thành các món giải khát. Ở Việt Nam, nhiều giống cam nổi tiếng được trồng tại các vùng miền khác nhau, có hương vị, mùa thu hoạch và giá bán riêng.
Cam sành là một trong những giống phổ biến nhất trên thị trường. Quả có lớp vỏ xanh đậm, sần sùi, khá dày, phần ruột màu cam đậm, nhiều nước và vị chua ngọt rõ rệt. Nhờ đặc điểm này, cam sành thường được dùng để vắt nước uống, có thể thêm chút mật ong hoặc đường tùy khẩu vị. Giống cam này được trồng nhiều ở miền Tây Nam Bộ và một số tỉnh phía Bắc, thường có nguồn cung dồi dào vào những tháng cuối năm và đầu năm sau.
Trong khi đó, cam Cao Phong, đặc sản nổi tiếng của Phú Thọ, có vỏ tương đối mỏng, khi chín chuyển sang màu vàng hoặc vàng xanh. Phần múi mọng nước, vị ngọt thanh xen chút chua nhẹ, hương thơm dễ chịu. Cam Cao Phong ngon nhất khi ăn trực tiếp để cảm nhận rõ độ tươi và vị ngọt tự nhiên của từng tép cam. Mùa thu hoạch thường bắt đầu từ khoảng tháng 10 và kéo dài đến đầu năm sau, tùy giống.
Cam Vinh cũng được nhiều người tìm mua mỗi dịp vào mùa. Quả có thể mang màu vàng xanh hoặc vàng cam, phần ruột vàng, mọng nước, vị ngọt thơm xen chút chua dịu. Ngoài cách bóc vỏ ăn trực tiếp, cam còn được ép lấy nước, dùng trong bữa sáng hoặc làm đồ uống giải khát.
Nếu thích cam ít chua, người tiêu dùng có thể lựa chọn cam xoàn, được trồng phổ biến tại một số tỉnh miền Tây Nam Bộ. Quả thường tròn, vỏ xanh vàng hoặc vàng nhạt, phần đáy hơi lõm. Khi chín, cam có vị ngọt đậm, ít chua, tép mềm và mọng nước. Nhờ vị ngọt tự nhiên, loại quả này thích hợp để ăn tươi mà không cần chấm muối hay thêm đường khi ép nước.
Không chỉ ăn trực tiếp, cam còn được dùng để làm nước ép, mứt vỏ cam, sốt ăn kèm món mặn hoặc trang trí bánh ngọt. Khi chọn mua, nên ưu tiên những quả cầm chắc tay, vỏ tươi, không bị dập nát hay có dấu hiệu nấm mốc. Cam có thể bảo quản ở nơi khô thoáng trong thời gian ngắn hoặc để trong ngăn mát tủ lạnh để giữ độ tươi.
Giá cam tùy thuộc vào giống, chất lượng và thời điểm thu hoạch. Thông thường, cam sành có giá khoảng 10.000-35.000 đồng/kg, cam xoàn khoảng 35.000-60.000 đồng/kg, còn cam Vinh và cam Cao Phong có thể dao động từ 40.000-70.000 đồng/kg. Các dòng cam đặc sản tuyển chọn thường có giá cao hơn.
Cam nằm trong danh sách các loại quả giàu vitamin, có nhiều lợi ích với sức khỏe, được các chuyên gia dinh dưỡng khuyên nên ăn hằng ngày.
Lợi ích của quả cam với sức khỏe
Tăng cường sức khỏe tim mạch
Cam chứa chất xơ và các hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe tim mạch. Một quả cam cỡ trung bình cung cấp khoảng 11% nhu cầu chất xơ hằng ngày của cơ thể. Bổ sung đủ chất xơ giúp duy trì cân nặng hợp lý, hỗ trợ kiểm soát đường huyết và góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường type 2 cùng một số bệnh lý khác.
Hỗ trợ kiểm soát huyết áp
Cam cung cấp kali và vitamin C, hai dưỡng chất có vai trò quan trọng đối với sức khỏe. Kali giúp cân bằng lượng natri trong cơ thể, hỗ trợ điều hòa huyết áp, trong khi chế độ ăn giàu trái cây và rau củ có thể góp phần giảm nguy cơ tăng huyết áp.
Chống oxy hóa, bảo vệ làn da
Cam giàu vitamin C, một chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do. Vitamin này còn cần thiết cho quá trình sản xuất collagen, góp phần duy trì độ đàn hồi của da, hỗ trợ phục hồi mô và làm lành vết thương.
Hỗ trợ giảm nguy cơ đục thủy tinh thể
Cam chứa thiamine (vitamin B1), dưỡng chất tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng và duy trì hoạt động bình thường của hệ thần kinh. Một số nghiên cứu ghi nhận mối liên hệ giữa chế độ ăn giàu thiamine với nguy cơ đục thủy tinh thể thấp hơn, tuy nhiên vẫn cần thêm bằng chứng để xác định rõ tác dụng này.
Bổ sung dưỡng chất cần thiết cho thai kỳ
Cam cung cấp folate (vitamin B9), dưỡng chất quan trọng đối với quá trình phân chia tế bào và phát triển của thai nhi. Bổ sung đủ folate trước và trong giai đoạn đầu thai kỳ giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh. Tuy nhiên, phụ nữ có kế hoạch mang thai vẫn cần bổ sung axit folic theo khuyến nghị của nhân viên y tế, bởi chỉ ăn cam thường không đáp ứng đủ nhu cầu.
Nguy cơ dị ứng tương đối thấp
Cam và các loại trái cây họ cam quýt thường được dung nạp tốt, nhưng vẫn có thể gây dị ứng ở một số người. Biểu hiện có thể gồm ngứa, kích ứng ở miệng hoặc các triệu chứng dị ứng khác. Nếu xuất hiện tình trạng sưng môi, khó thở hoặc phản ứng nghiêm trọng sau khi ăn cam, cần được trợ giúp y tế ngay lập tức.
