Trong số những loại trái cây có vẻ ngoài bắt mắt, quả lựu được nhiều người yêu thích nhờ lớp vỏ căng tròn, bên trong là những hạt đỏ hồng mọng nước, vị ngọt thanh xen chút chua nhẹ. Không chỉ có nhiều giống với màu sắc và hương vị khác nhau, lựu còn được dùng để ăn tươi, ép nước, chế biến món ăn và trồng làm cảnh trong vườn nhà.
Lựu có tên khoa học là Punica granatum, được trồng phổ biến tại nhiều quốc gia có khí hậu ấm áp. Quả thường có hình cầu, lớp vỏ khá dày, khi chín chuyển từ vàng hồng sang đỏ tùy giống. Bên trong là những hạt mọng nước, được bao quanh bởi lớp màng trắng ngăn cách thành từng múi.
Trên thị trường hiện có nhiều giống lựu với đặc điểm riêng. Lựu đỏ là loại quen thuộc, có vỏ đỏ hoặc đỏ hồng, hạt màu ruby bắt mắt, vị ngọt đậm xen chút chua dịu. Trong khi đó, lựu trắng thường có vỏ vàng nhạt hoặc xanh vàng, hạt màu hồng nhạt đến gần như trong suốt, vị ngọt thanh và ít chua ở một số giống.
Ngoài ra, lựu Ấn Độ, lựu Ai Cập và lựu Peru cũng là những tên gọi thường gặp tại các cửa hàng trái cây. Tùy giống và điều kiện canh tác, quả có thể to nhỏ khác nhau, hạt mềm hay cứng, vị ngọt đậm hoặc chua ngọt hài hòa. Một số giống được ưa chuộng nhờ quả lớn, hạt đỏ mọng và nhiều nước. Tuy nhiên, chất lượng thực tế còn phụ thuộc vào giống cụ thể, độ chín và điều kiện bảo quản.
Cách thưởng thức phổ biến nhất là bổ quả, tách lấy phần hạt mọng nước để ăn trực tiếp. Ngoài ra, hạt lựu có thể được ép thành nước uống, làm sinh tố, trộn salad, ăn cùng sữa chua hoặc trang trí bánh ngọt. Vị chua ngọt của loại quả này cũng giúp món ăn thêm màu sắc và hương vị hấp dẫn.
Khi chọn mua, người tiêu dùng nên ưu tiên những quả cầm chắc tay, vỏ căng, không bị dập nát hoặc có dấu hiệu nấm mốc. Màu vỏ không phải yếu tố duy nhất để xác định độ chín bởi mỗi giống có đặc điểm riêng.
Tại Việt Nam, lựu được bán quanh năm ở chợ truyền thống, siêu thị và cửa hàng trái cây nhập khẩu. Giá bán tùy thuộc vào giống, nguồn gốc, kích thước và thời điểm. Lựu ta có giá khoảng 30.000-80.000 đồng/kg, trong khi một số dòng nhập khẩu hoặc cao cấp có thể lên tới 150.000 đồng/kg.
Lựu nằm trong danh sách những loại quả tốt trên thế giới, chuyên gia khuyên bạn nên ăn thường xuyên. Một quả lựu cỡ vừa cung cấp khoảng 234 calo, 4,7g protein, 3,3g chất béo, 52g carbohydrate và 11,3g chất xơ. Loại quả này còn chứa nhiều vitamin và khoáng chất, nổi bật là vitamin C, folate, kali, magie và phốt pho, góp phần bổ sung dưỡng chất, hỗ trợ tiêu hóa và duy trì các hoạt động bình thường của cơ thể.
Những lợi ích của quả lựu với sức khỏe
Góp phần giảm viêm
Các hợp chất polyphenol trong lựu có đặc tính chống oxy hóa và tiềm năng chống viêm. Nhờ đó, bổ sung lựu vào chế độ ăn uống cân bằng có thể góp phần hạn chế tình trạng viêm kéo dài, vốn có liên quan đến một số bệnh mạn tính như tim mạch và tiểu đường type 2.
Tiềm năng hỗ trợ phòng chống ung thư
Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên động vật cho thấy các hợp chất trong lựu có thể tác động đến quá trình phát triển của tế bào ung thư, trong đó có ung thư tuyến tiền liệt và ung thư gan. Tuy nhiên, những kết quả này chưa đủ để khẳng định ăn lựu có thể phòng ngừa hoặc điều trị ung thư ở người.
Có lợi cho tim mạch
Lựu chứa polyphenol và kali, những thành phần có lợi cho sức khỏe tim mạch. Một số nghiên cứu cho thấy nước ép lựu có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát huyết áp và cải thiện một số chỉ số mỡ máu. Dù vậy, lựu không thay thế thuốc điều trị hoặc chế độ ăn uống theo khuyến nghị của bác sĩ.
Hỗ trợ sức khỏe đường tiết niệu
Các hợp chất trong lựu đang được nghiên cứu về khả năng ảnh hưởng đến quá trình hình thành sỏi thận. Một số kết quả thực nghiệm cho thấy chiết xuất lựu có thể tác động đến các chất tham gia hình thành sỏi, nhưng bằng chứng trên người còn hạn chế. Vì vậy, không nên xem lựu là phương pháp điều trị hoặc ngăn ngừa sỏi thận đã được chứng minh.
Góp phần bảo vệ sức khỏe răng miệng
Một số hợp chất trong lựu có khả năng ức chế vi khuẩn trong các nghiên cứu thực nghiệm. Đặc tính này gợi mở tiềm năng hỗ trợ kiểm soát vi khuẩn gây hôi miệng và sâu răng. Tuy nhiên, ăn lựu không thể thay thế việc đánh răng, dùng chỉ nha khoa và khám răng định kỳ.
Góp phần duy trì sức khỏe não bộ
Các hợp chất polyphenol trong lựu được nghiên cứu về khả năng bảo vệ tế bào thần kinh trước tổn thương do oxy hóa và viêm. Một số nghiên cứu ban đầu gợi ý tiềm năng hỗ trợ sức khỏe não bộ, nhưng chưa có đủ bằng chứng để khẳng định lựu có thể phòng ngừa bệnh Alzheimer hoặc Parkinson.
Cải thiện chức năng tiêu hóa
Lựu cung cấp chất xơ, đặc biệt khi ăn phần hạt cùng lớp thịt mọng nước. Chất xơ giúp thúc đẩy nhu động ruột, hỗ trợ duy trì hoạt động tiêu hóa và nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột. Ăn lựu với lượng phù hợp, kết hợp uống đủ nước và bổ sung đa dạng rau củ, trái cây, có thể góp phần cải thiện sức khỏe đường ruột.
