Theo thông tin từ dự thảo nghị định do Bộ Nội vụ xây dựng, chính sách lần này tập trung điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) và trợ cấp hằng tháng với hai phương án cụ thể. Mục tiêu không chỉ bù đắp trượt giá mà còn thu hẹp khoảng cách giữa các nhóm có mức hưởng khác nhau.
10 nhóm đối tượng thuộc diện điều chỉnh
Dự thảo xác định 10 nhóm đối tượng được điều chỉnh lương hưu và trợ cấp, bao gồm: cán bộ, công chức, viên chức; người lao động; lực lượng vũ trang như quân nhân, công an, người làm công tác cơ yếu; cán bộ cấp xã và người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở.
Ngoài ra còn có các nhóm đặc thù như người hưởng trợ cấp mất sức lao động, công nhân cao su, người tham gia kháng chiến, người hưởng trợ cấp tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, trợ cấp tuất trước năm 1995 và một số đối tượng khác theo quy định của Luật BHXH.
Hai phương án tăng lương hưu
Dự thảo đưa ra hai phương án điều chỉnh:
Phương án 1: Tăng đồng loạt 8% trên mức lương hưu, trợ cấp đang hưởng của tháng liền kề trước thời điểm điều chỉnh. Đây là cách làm quen thuộc, dễ triển khai nhưng chưa giải quyết triệt để chênh lệch giữa người hưởng cao và thấp.
Phương án 2: Tăng theo hướng kết hợp, gồm tăng 4,5% trên mức hiện hưởng và cộng thêm 200.000 đồng/tháng. Phương án này được đánh giá linh hoạt hơn, vừa đảm bảo yếu tố trượt giá, vừa hỗ trợ thiết thực cho nhóm có thu nhập thấp.
Hướng tới thu hẹp khoảng cách hưởng
Theo số liệu từ cơ quan BHXH, hiện có hơn 2,4 triệu người (gần 80% tổng số người hưởng) đang nhận lương hưu và trợ cấp trong khoảng từ 3 triệu đến dưới 10 triệu đồng/tháng. Sự chênh lệch giữa các nhóm, đặc biệt giữa người do ngân sách nhà nước chi trả và người do quỹ BHXH chi trả, vẫn còn đáng kể.
Do đó, việc lựa chọn phương án điều chỉnh theo hướng kết hợp tỷ lệ và số tiền tuyệt đối được kỳ vọng sẽ giúp thu hẹp khoảng cách, tăng tính công bằng trong hệ thống an sinh.
Tăng thêm cho người hưởng thấp, nghỉ hưu trước 1995
Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là cơ chế hỗ trợ riêng cho nhóm có mức hưởng thấp, đặc biệt là những người nghỉ hưu hoặc nhận trợ cấp trước ngày 1/1/1995.
Cụ thể:
Người có mức hưởng từ 3,5 triệu đồng/tháng trở xuống sẽ được tăng thêm 300.000 đồng/tháng.
Người có mức hưởng trên 3,5 triệu đồng nhưng dưới 3,8 triệu đồng/tháng sẽ được điều chỉnh lên mức 3,8 triệu đồng/tháng.
Như vậy, sau khi áp dụng mức tăng chung, nhóm này có thể tiếp tục được điều chỉnh thêm lần hai, nhằm đảm bảo mức sống tối thiểu.
Tiếp nối chính sách từ lần điều chỉnh trước
Trước đó, trong đợt tăng lương hưu từ tháng 7/2024, ngoài mức tăng 15%, nhóm nghỉ hưu trước năm 1995 cũng đã được hỗ trợ thêm bằng tiền tuyệt đối. Kết quả cho thấy khoảng cách giữa các nhóm hưởng đã được thu hẹp rõ rệt.
Trên cơ sở đó, Bộ Nội vụ tiếp tục đề xuất duy trì cơ chế điều chỉnh kết hợp trong giai đoạn tới, hướng tới mục tiêu đảm bảo công bằng, bền vững và nâng cao chất lượng an sinh xã hội cho người nghỉ hưu.
