Sau sinh, việc ăn uống kiêng cữ đúng cách không chỉ giúp người mẹ nhanh hồi phục sức khỏe mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sữa cho con. Một chế độ ăn lành mạnh, tránh thực phẩm gây hại, đồng thời bổ sung đầy đủ dưỡng chất sẽ giúp cơ thể mẹ ổn định hơn, hạn chế mệt mỏi và tạo nền tảng tốt cho sự phát triển của bé trong những tháng đầu đời.
Tuy nhiên hiện nay vẫn còn tồn tại hai luồng tranh cãi trái chiều xung quanh việc ăn uống kiêng cữ sau sinh như thế nào mới đúng?
Ảnh minh họa
Mới đây, một mẹ Việt có tài khoản Mẹ Bé Tôm chia sẻ thực đơn cơm cữ sau sinh của mình thu hút sự chú ý của mọi người. Bài viết có 2,3 triệu lượt xem, bên cạnh đó là hơn 12 nghìn lượt bình luận, tranh cãi khác nhau.
Trong những bức hình chia sẻ có thể dễ dàng thấy được thực đơn cơm cữ suốt tuần của mẹ bỉm hầu hết có cơm trắng và 2 món khác là rau luộc (hoặc nấu canh) và thịt luộc (hoặc rang) hoặc giò lụa.
Cơm cữ gồm canh rau ngót và thịt rang.
Mướp nấu canh, thịt lợn rang.
Giò lụa, canh mướp
Củ cải luộc, đậu luộc, giò lụa.
Tim lợn luộc
Mẹ Bé Tôm than thở: "Bao giờ mới hết được cảnh ăn cơm cữ, mình chán thịt luộc, rau luộc lắm rồi. Mình thèm gà rán, trà sữa".
Cô cũng cho biết thêm, bản thân do ăn nhiều nên bị chán, song vẫn cố gắng ăn để cho con nhanh lành dạ.
Ngay lập tức, thực đơn cơm cữ của mẹ Việt thu hút sự chú ý của mọi người với nhiều luồng tranh cãi khác nhau.
Một số người cho rằng mâm cơm này quá đạm bạc bởi thực tế, việc người mẹ vừa trải qua ca vượt cạn đồng thời đang trong thời gian nuôi con nhỏ nên cần bổ sung dinh dưỡng đa dạng đến từ nhiều nguồn thực phẩm khác nhau. Do đó, việc chỉ nạp năng lượng bằng cơm trắng, rau luộc và thịt luộc thì không đủ dưỡng chất.
Số khác lại cho rằng những mâm cơm cữ như thế này là vô cùng hợp lý, vừa đảm bảo dinh dưỡng lại vừa giúp mẹ và con lành dạ.
Tuy nhiên, điều gây tranh cãi nhiều nhất trong những mâm cơm cữ không phải nằm ở chất lượng của các món ăn mà ở một chi tiết trong một số bức hình. Đó là khoanh giò lụa vẫn còn nguyên lá.
Có người cho rằng điều này thể hiện sự không chỉn chu trong việc chăm sóc mẹ bỉm sau sinh, nhưng cũng có người cho rằng việc đơn giản này, người mẹ có thể tự làm, hoặc dụng ý của người chuẩn bị cơm cữ, bởi nếu giò ăn không hết có thể để nguyên bọc lá sẽ không bị khô.
Ăn kiêng cữ sau sinh: Quan trọng nhất vẫn là khoa học và sự phù hợp với từng cơ thể
Sau sinh, người phụ nữ bước vào giai đoạn hồi phục đặc biệt, khi cơ thể vừa trải qua tổn hao lớn, đồng thời phải đảm nhiệm vai trò nuôi dưỡng em bé bằng sữa mẹ. Vì vậy, việc ăn uống kiêng cữ luôn là chủ đề được quan tâm, thậm chí gây tranh cãi trong nhiều gia đình và cộng đồng.
Thực tế cho thấy, không có một khuôn mẫu duy nhất cho tất cả các bà mẹ sau sinh, mà điều quan trọng nhất là chế độ ăn cần dựa trên cơ sở khoa học, phù hợp với thể trạng, thói quen sinh hoạt và điều kiện sống của từng người.
Trước hết, cần hiểu rằng kiêng cữ sau sinh không đồng nghĩa với ăn uống kham khổ hay đơn điệu. Mục tiêu của kiêng cữ là giúp hệ tiêu hóa của mẹ hoạt động ổn định, hạn chế tình trạng đầy bụng, rối loạn tiêu hóa, đồng thời giảm nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng sữa.
Những món ăn đơn giản như cơm trắng, rau luộc, canh thanh và thịt nạc được nhiều người lựa chọn vì dễ tiêu, ít dầu mỡ, giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng tốt hơn trong giai đoạn còn yếu. Với một số mẹ có cơ địa nhạy cảm, ăn quá nhiều món cầu kỳ, nhiều gia vị hoặc chất béo có thể gây mệt mỏi, chướng bụng và khiến bé bú mẹ bị khó chịu.
Tuy nhiên, ăn đơn giản không có nghĩa là thiếu chất. Một chế độ ăn kiêng cữ hợp lý vẫn cần đảm bảo đủ các nhóm dinh dưỡng cơ bản như đạm, tinh bột, chất xơ, vitamin và khoáng chất.
Thịt luộc, cá hấp, trứng, đậu phụ, rau xanh, củ quả nấu chín đều có thể cung cấp dưỡng chất cần thiết nếu được kết hợp đa dạng theo ngày.
Việc luân phiên các loại thực phẩm, thay đổi cách chế biến nhẹ nhàng sẽ giúp mẹ không bị ngán, đồng thời đảm bảo cơ thể nhận đủ năng lượng để hồi phục và duy trì nguồn sữa ổn định cho con.
Một điểm quan trọng khác thường bị bỏ qua là cơ địa mỗi người mẹ không giống nhau. Có người ăn uống thoải mái vẫn khỏe mạnh, sữa dồi dào; nhưng cũng có người chỉ cần ăn đồ lạ, đồ lạnh hoặc nhiều dầu mỡ là đã bị rối loạn tiêu hóa, mệt mỏi kéo dài.
Vì vậy, thay vì áp đặt một thực đơn “chuẩn”, người mẹ nên lắng nghe cơ thể mình, theo dõi phản ứng của cả mẹ và bé để điều chỉnh cho phù hợp. Kiêng cữ đúng cách là biết chọn lọc, không cực đoan, cũng không buông thả.
Bên cạnh giá trị dinh dưỡng, yếu tố tinh thần của người mẹ sau sinh cũng rất quan trọng. Một mâm cơm đơn giản nhưng sạch sẽ, ấm nóng, phù hợp với khẩu vị và giúp mẹ ăn ngon miệng vẫn tốt hơn một mâm cơm cầu kỳ nhưng gây áp lực hoặc khiến mẹ lo lắng.
Trong giai đoạn nhạy cảm này, sự thoải mái, cảm giác được quan tâm và thấu hiểu có tác động tích cực không kém gì dinh dưỡng. Khi tâm trạng ổn định, cơ thể người mẹ cũng hồi phục nhanh hơn và việc nuôi con trở nên nhẹ nhàng hơn.
Cuối cùng, thay vì tranh cãi đúng – sai xoay quanh hình thức mâm cơm hay những chi tiết nhỏ nhặt, điều cần nhìn nhận là mục đích cuối cùng của ăn kiêng cữ sau sinh vẫn là bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và con. Một chế độ ăn hợp lý là chế độ giúp người mẹ khỏe hơn mỗi ngày, em bé bú ngoan, tăng trưởng tốt và gia đình cảm thấy yên tâm.
Kiêng cữ không nên trở thành gánh nặng hay thước đo sự chăm sóc, mà nên là sự lựa chọn linh hoạt, dựa trên hiểu biết khoa học và tình yêu thương dành cho người phụ nữ sau sinh.
