Mỗi mùa Trung thu về, trong căn bếp nhỏ của Chu Thu (29 tuổi, Hà Nội) lại thoảng hương bánh nướng. Những chiếc bánh cô làm không cầu kỳ, cũng chẳng chạy theo những kiểu dáng hay hương vị mới lạ, mà vẫn là những chiếc bánh mang dáng dấp truyền thống, giản dị và thân quen. Có lẽ bởi với Thu, làm bánh Trung thu không chỉ là một sở thích, mà còn là cách để giữ lại chút ký ức về những mùa trăng đã đi qua.
Niềm yêu thích ấy bắt đầu từ những năm tháng còn là sinh viên, khi Thu chưa có lò nướng và phải tự xoay xở với chiếc bếp gas để làm những mẻ bánh đầu tiên. Nhiều năm trôi qua, căn bếp và cách làm bánh có thể đã thay đổi, nhưng tình yêu dành cho những chiếc bánh Trung thu truyền thống vẫn còn nguyên vẹn. Mỗi mùa trăng, cô lại kiên nhẫn nhào bột, sên nhân, đóng khuôn, như đang chậm rãi tìm về một miền ký ức thân thương của ngày xưa.
Từ thời sinh viên đã thích làm bánh Trung thu, từng thức tới 3 - 4 giờ sáng mới xong một mẻ
Thu bắt đầu làm bánh từ những năm còn là sinh viên. Khi ấy, cô tình cờ có một người bạn thân cũng yêu thích việc bếp núc nên cả hai thường rủ nhau cùng làm bánh. Ban đầu, Thu đơn giản chỉ muốn tự tay làm ra những chiếc bánh theo sở thích và khẩu vị của mình. Với cô, nấu ăn hay làm bánh cũng là một cách để thư giãn, giúp giải tỏa những căng thẳng trong học tập và cuộc sống.
Dần dần, Thu nhận ra niềm vui không chỉ nằm ở khoảnh khắc hoàn thành một mẻ bánh, mà còn đến từ việc những chiếc bánh mình làm ra được người thân, bạn bè và những người xung quanh đón nhận. Những niềm vui nhỏ bé cứ thế góp nhặt qua từng lần vào bếp, để rồi lúc nào không hay, làm bánh trở thành một sở thích đặc biệt của cô.
Trong các loại bánh, bánh Trung thu có lẽ là món Thu làm nhiều nhất. Đây vốn không phải loại bánh dễ làm, đòi hỏi khá nhiều thời gian và công sức. Thu vẫn nhớ những mẻ bánh đầu tiên cách đây khoảng 5 năm, khi cô cũng từng có những lần thất bại. Nhưng có lẽ bởi bánh Trung thu gắn với một dịp đặc biệt trong năm nên cô cứ làm rồi lại muốn làm thêm. Càng làm, Thu càng thấy yêu thích và dần coi việc làm những chiếc bánh truyền thống này như một niềm vui vào mỗi mùa Trăng.
"Hồi bé, bản thân mình là một đứa trẻ cực kỳ thích ngày Trung thu. Lớn lên, sinh bé xong, mình càng muốn Trung thu là một ngày đặc biệt với con và gia đình. Cũng phải mấy năm rồi mình mới làm lại vì thời gian mang bầu, sinh bé và quay trở lại công việc khá bận rộn", Gen Z tâm sự.
Thu chia sẻ, khi lên đại học, khoảng năm 2015, cô bắt đầu làm bánh Trung thu. Ban đầu, lý do khá đơn giản, những chiếc bánh mua bên ngoài thường quá ngọt, không hợp với khẩu vị của cô. Hồi nhỏ, Thu lại đặc biệt không thích nhân thập cẩm, trong khi gia đình thường mua bánh nhân này nên cô càng muốn tự làm để có thể lựa chọn loại nhân và vị bánh mình yêu thích.
Bắt đầu tìm hiểu, Thu thử những công thức bánh ít ngọt và các loại nhân hiện đại. Cô vẫn nhớ như in lần đầu tiên cùng cô bạn thân làm bánh. Khi ấy, Thu nghĩ một mẻ bánh chắc chỉ mất một buổi chiều là có thể hoàn thành. Nhưng mọi chuyện không đơn giản như cô tưởng. Hai người cứ làm mãi, đến tận 4-5 giờ sáng vì không thể bỏ dở giữa chừng. Với Thu, đó thực sự là một trải nghiệm khiến cô “sốc” ngay từ lần đầu bắt tay làm loại bánh này.
Sau những lần đầu làm bánh, Thu dần nhận ra bánh Trung thu có những điều rất khác so với các loại bánh khác. Theo cô, đây là loại bánh khá cầu kỳ và đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng công đoạn, từ chuẩn bị nguyên liệu, làm vỏ, sên nhân cho đến tạo hình. Mỗi bước đều có ảnh hưởng đến chất lượng cũng như hình thức của chiếc bánh. Nếu có những loại bánh chỉ cần làm theo công thức là có thể cho ra thành phẩm khá ổn thì với bánh Trung thu, cô cho rằng kinh nghiệm là điều cần thiết.
Theo Gen Z, với bánh nướng công đoạn khó nhất là lần nướng đầu tiên. Bánh cần được nướng chín để định hình vỏ, nếu lần nướng này không đạt thì những lần sau dù điều chỉnh thế nào cũng khó có thể giúp bánh chín hoàn toàn. Để làm được điều đó, người làm bánh cũng cần hiểu chiếc lò của gia đình mình, bởi mỗi lò có thể có mức nhiệt và thời gian nướng khác nhau.
Còn với bánh dẻo, phần vỏ lại là công đoạn khiến Thu từng nhiều lần thất bại khi mới bắt đầu. Sau nhiều năm làm bánh, cô hiện đã tự tin hơn và không còn gặp những mẻ bánh “yêu quái” như ngày trước. Đó cũng là một kỷ niệm mà gia đình vẫn còn nhớ. Đứa cháu của Thu khi ấy mới 4-5 tuổi, vậy mà đến nay đã học lớp 5 vẫn thường xuyên nhắc lại chiếc bánh đặc biệt năm nào.
Từng khởi nghiệp với bạn thân bằng 1000 chiếc bánh Trung thu tự làm
Bình thường, Thu chủ yếu làm bánh cho gia đình. Những năm làm được nhiều hơn, cô lại dành bánh tặng những người bạn thân thiết. Nhưng đã có một thời gian, sở thích này từng được Thu và cô bạn thân đưa vào một thử nghiệm khác: Khởi nghiệp.
Mùa trăng đầu tiên, hai cô gái bán được gần 1.000 chiếc bánh. Thế nhưng, ban ngày vẫn đi làm ở công ty, tối về lại bắt tay làm bánh đến 3-4 giờ sáng khiến sức khỏe bị bào mòn. Vì vậy, không có sau đó nữa, cả hai đã dừng lại sau mùa đầu tiên.
Sau trải nghiệm ấy, Thu nhận ra cô thực sự thích bánh Trung thu, thích tự tay làm những chiếc bánh để dành tặng những người thân yêu, chứ không muốn biến sở thích ấy thành nghề của mình. Dù chỉ kéo dài một mùa, khoảng thời gian ấy vẫn trở thành một kỷ niệm đáng nhớ.
Thu cũng là người thích trải nghiệm nên từng thử nhiều loại bánh hiện đại và nhận thấy chúng cũng rất ngon. Nhưng càng lớn, cô lại càng nhận ra mình yêu những hương vị truyền thống hơn. Với Thu, đó mới là vị của bánh Trung thu, là hương vị gắn với những ngày còn bé. Có lẽ cũng vì thế mà khẩu vị của cô theo thời gian đã thay đổi. Nếu ngày nhỏ Thu từng không thích nhân thập cẩm, thì càng lớn, cô lại càng yêu vị bánh này. Sau cùng, điều khiến cô yêu thích có lẽ vẫn là cảm giác quen thuộc mà những hương vị truyền thống mang lại.
"Với mình thì sức hấp dẫn của chiếc bánh Trung Thu truyền thống không nằm ở mỗi hương vị, nguyên liệu hay cách làm mà là sự kết hợp của tất cả. Hương vị là thứ khiến mình nhớ đến bánh Trung Thu đầu tiên, mùi lá chanh, mùi rượu mai quế lộ hay miếng mứt bí, mỡ đường rất là đặc trưng. Nguyên liệu và cách làm bánh truyền thống cũng cầu kỳ, tỉ mỉ hơn rất nhiều loại bánh khác. Và ký ức cũng là một phần không thể thiếu, nó gắn với khoảnh khắc gia đình cắt bánh, trông trăng, phá cỗ. Nó mang lại cảm giác quen thuộc mà chỉ cần là hướng vị ấy thì lập tức nhớ về", Thu bồi hồi chia sẻ.
Yêu những hương vị quen thuộc không có nghĩa Thu chỉ làm bánh theo một khuôn mẫu cố định. Cô vẫn thử biến tấu theo sở thích cá nhân để mỗi mẻ bánh có thêm một chút mới mẻ. Khi muốn chiếc bánh có màu sắc khác biệt, Thu sử dụng thêm bột tinh than tre hoặc rau củ để tạo màu. Cô cũng chủ động điều chỉnh tỷ lệ vỏ và nhân tùy theo sở thích, khi muốn nhiều vỏ hơn, lúc lại thích ít vỏ, nhiều nhân.
Với phần nhân, những hương vị quen thuộc như lạp xưởng, mỡ đường, hạt sen, mứt bí vẫn được Thu giữ lại, nhưng cô cũng thử kết hợp thêm những nguyên liệu hiện đại như chà bông hay các loại mứt quả. Theo cô, cách kết hợp này vừa giữ được sự quen thuộc, vừa tạo thêm cảm giác mới mẻ cho chiếc bánh.
Trong thời gian tới, Thu vẫn muốn giữ những chiếc bánh truyền thống, đồng thời thử sức với các dòng bánh mới, từ phần nhân đến cách tạo hình. Với cô, điều đó vừa giữ được những hương vị quen thuộc mà người thân yêu thích, vừa khiến việc làm bánh trở nên thú vị hơn khi mỗi năm lại có thêm một điều mới để thử. Dù đã thử nhiều kiểu bánh khác nhau, kể cả bánh dẻo kem trứng muối đang được yêu thích, đến hiện tại vẫn chưa có dòng bánh nào có thể “soán ngôi” nhân thập cẩm truyền thống trong lòng Thu.
Với Thu, bánh Trung thu không chỉ là một món bánh, mà còn gắn với nhiều kỷ niệm trong những chặng đường cô đã đi qua. Từ những bỡ ngỡ, vấp ngã trong những lần đầu thử sức đến trải nghiệm khởi nghiệp từ chính niềm đam mê, mỗi giai đoạn đều để lại cho cô một dấu ấn riêng.
Đến hiện tại, khi đã có gia đình và con nhỏ, Thu mong muốn khả năng của mình có thể góp phần khiến ngày Trung thu trở nên đặc biệt và ý nghĩa hơn với con. Niềm yêu thích làm bánh vì thế vẫn được cô tiếp tục theo đuổi, theo một cách gần gũi hơn với cuộc sống hiện tại.
Bên cạnh việc làm bánh, Thu hiện cũng là một người sáng tạo nội dung về nấu ăn. Cô chia sẻ cách làm bánh, những kinh nghiệm cá nhân đến những người có cùng đam mê và sở thích, để niềm vui từ căn bếp có thể được lan tỏa đến nhiều người hơn.
