Những ngày gần đây, thông tin "từ 1/7, quán cà phê, nhà hàng mở nhạc phải trả phí bản quyền" thu hút sự quan tâm của nhiều chủ cơ sở kinh doanh. Không ít người cho rằng từ thời điểm này mới phát sinh nghĩa vụ trả phí khi phát nhạc phục vụ khách.
Thực tế, quy định về việc trả tiền bản quyền khi sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh đã được quy định tại Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 17/2023/NĐ-CP. Nghị định 134/2026/NĐ-CP chỉ sửa đổi, bổ sung một số nội dung, trong đó biểu phí được điều chỉnh do mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2026.
Theo quy định, tiền bản quyền hằng năm được tính theo công thức:
Tiền bản quyền = Mức lương cơ sở × Hệ số điều chỉnh.
Hệ số điều chỉnh phụ thuộc vào loại hình kinh doanh và diện tích sử dụng âm nhạc. Diện tích càng lớn, mức phí càng cao, song mức thu tối đa đối với quán cà phê và nhà hàng không vượt quá 20,24 triệu đồng mỗi năm.
Biểu phí áp dụng đầy đủ đối với Hà Nội và TP.HCM. Tại các địa phương khác, mức thu được điều chỉnh theo phân loại đô thị: đô thị loại I bằng 80% khung giá; đô thị loại II bằng 50%; đô thị loại III bằng 20%; vùng sâu, vùng xa và vùng đặc biệt khó khăn bằng 10%.
Điều nhiều người còn nhầm lẫn là việc sở hữu tài khoản nghe nhạc trả phí không đồng nghĩa với việc có quyền phát nhạc trong hoạt động kinh doanh.
Việc mua các gói Spotify Premium, YouTube Premium hay những nền tảng nghe nhạc trực tuyến khác chỉ cho phép người dùng truy cập kho nhạc theo điều kiện dịch vụ dành cho mục đích cá nhân. Các gói thuê bao này không mặc nhiên cấp quyền phát nhạc tại quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, cửa hàng hay các không gian kinh doanh khác.
Nói cách khác, trả tiền thuê bao cho nền tảng nghe nhạc không đồng nghĩa với việc đã hoàn thành nghĩa vụ về quyền tác giả.
Chủ cơ sở kinh doanh phải trả tiền bản quyền khi phát nhạc công khai để phục vụ khách hàng và việc sử dụng âm nhạc gắn với hoạt động kinh doanh, thương mại.
Ngược lại, sẽ không phát sinh nghĩa vụ trả phí nếu không sử dụng âm nhạc trong không gian kinh doanh; chỉ nghe nhạc cho mục đích cá nhân; sử dụng các tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ; chủ quán là người sở hữu quyền đối với tác phẩm hoặc sử dụng nguồn nhạc miễn phí bản quyền, nhạc đã được cấp phép thương mại hợp lệ.
Theo quy định hiện hành, nếu sau 90 ngày kể từ khi bắt đầu sử dụng âm nhạc mà cơ sở chưa hoàn thành nghĩa vụ thanh toán tiền bản quyền thì phải dừng phát nhạc.
Trường hợp vẫn tiếp tục sử dụng khi chưa được cấp phép hoặc chưa thanh toán có thể bị xử phạt hành chính từ 10-15 triệu đồng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm bị xử phạt gấp đôi. Ngoài tiền phạt, cơ sở vẫn phải thanh toán đầy đủ khoản tiền bản quyền tương ứng với thời gian đã sử dụng.
Để tránh phát sinh tranh chấp, các chuyên gia khuyến nghị chủ quán nên yêu cầu đơn vị đại diện quyền tác giả cung cấp đầy đủ giấy tờ pháp lý, phạm vi được ủy quyền, danh mục tác phẩm, biểu phí, hợp đồng cấp phép và hóa đơn, chứng từ thanh toán. Đối với nhạc miễn phí bản quyền hoặc nhạc có giấy phép thương mại, cần lưu giữ hợp đồng và điều khoản sử dụng để làm căn cứ khi cần thiết.
Trong bối cảnh âm nhạc ngày càng trở thành một phần quan trọng của trải nghiệm khách hàng, việc sử dụng đúng quy định không chỉ giúp cơ sở kinh doanh tránh rủi ro pháp lý mà còn góp phần bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của tác giả, nghệ sĩ và các chủ sở hữu quyền liên quan.
