Ngành học mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp trong thời đại chuyển đổi số
Ngành Hệ thống nhúng và IoT (Internet of Things – Internet vạn vật) là một lĩnh vực công nghệ hiện đại, tập trung vào việc thiết kế, phát triển và vận hành các thiết bị thông minh có khả năng kết nối và giao tiếp với nhau thông qua Internet.
Hệ thống nhúng đóng vai trò nền tảng cốt lõi, là sự kết hợp giữa phần cứng (vi mạch, cảm biến, bộ xử lý…) và phần mềm (chương trình điều khiển) nhằm thực hiện một nhiệm vụ cụ thể trong các thiết bị. Hầu hết các máy móc, thiết bị có gắn microchip như robot, thiết bị y tế, hệ thống tự động hóa trong nhà máy hay các thiết bị điện tử gia dụng đều sử dụng hệ thống nhúng để hoạt động.
Khác với máy tính thông thường có thể xử lý nhiều tác vụ, hệ thống nhúng được thiết kế chuyên biệt, tối ưu cho từng chức năng riêng và thường hoạt động liên tục với độ ổn định cao.
Khi kết hợp với IoT, các hệ thống nhúng không còn hoạt động độc lập mà trở thành một phần của mạng lưới kết nối rộng lớn, nơi các thiết bị có thể trao đổi dữ liệu và được điều khiển từ xa thông qua Internet. IoT thực chất là tập hợp các cảm biến, thiết bị và hệ thống được kết nối với nhau qua các công nghệ như Wi-Fi, Bluetooth, 4G, 5G..., cho phép con người giám sát và điều khiển mọi thứ từ xa bằng smartphone, máy tính hoặc các thiết bị thông minh khác.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, ngành Hệ thống nhúng và IoT đóng vai trò then chốt trong việc kết nối và tự động hóa các thiết bị trong đời sống. Công nghệ này là nền tảng của các mô hình như nhà thông minh, thành phố thông minh, nông nghiệp thông minh và sản xuất công nghiệp hiện đại, giúp thu thập dữ liệu theo thời gian thực, tối ưu vận hành và tiết kiệm chi phí. Không chỉ nâng cao hiệu quả trong các lĩnh vực như y tế, giao thông, năng lượng hay sản xuất, IoT còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế số, nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo ra nhiều cơ hội việc làm trong kỷ nguyên công nghệ 4.0.
Ngành này không còn là lĩnh vực của tương lai mà đã trở thành một phần quan trọng của hiện tại, len lỏi vào hầu hết các ngành nghề và đời sống. Với tốc độ phát triển mạnh mẽ, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực này được dự báo sẽ tiếp tục bùng nổ trong những năm tới.
Điểm chuẩn thuộc top đầu, mức lương hấp dẫn
Năm 2025, ngành Hệ thống nhúng và IoT tiếp tục là một trong những ngành học hot trong khối kỹ thuật – công nghệ, thu hút đông đảo thí sinh đăng ký xét tuyển. Mức điểm chuẩn của ngành thuộc top cao.
Cụ thể, Đại học Bách Khoa Hà Nội lấy 27,85 điểm; Trường Đại Học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM lấy từ 25,9-27,28 điểm; Đại học Bách khoa Đà Nẵng có điểm chuẩn ngành này là 23,68 điểm; Học Viện Hàng không Việt Nam lấy 18 điểm; Học Viện Công Nghệ Bưu Chính Viễn Thông (Cơ sở TP.HCM) có mức điểm chuẩn là 17,25 điểm.
Sinh viên theo học ngành có thể đảm nhận nhiều vị trí hấp dẫn như lập trình viên IoT – người đóng vai trò kết nối giữa phần cứng và phần mềm, giúp các thiết bị giao tiếp và vận hành đồng bộ trong hệ sinh thái thông minh. Bên cạnh đó là chuyên viên tư vấn và thiết kế hệ thống IoT, chịu trách nhiệm xây dựng, tối ưu các giải pháp công nghệ cho doanh nghiệp.
Ngoài ra, người học còn có thể trở thành kỹ sư phần mềm – những người thiết kế và phát triển các hệ thống ứng dụng dựa trên nhu cầu thực tế của người dùng; hoặc chuyên viên phân tích dữ liệu, đảm nhận việc thu thập, xử lý thông tin và đưa ra dự báo giúp doanh nghiệp định hướng chiến lược.
Một hướng đi phổ biến khác là lập trình viên Java, chuyên phát triển website, phần mềm và ứng dụng máy tính. Công việc của họ bao gồm từ việc xác định yêu cầu, thiết kế, lập trình, thử nghiệm đến phát hiện và xử lý lỗi, đảm bảo sản phẩm hoàn thiện và đáp ứng mục tiêu kinh doanh.
Các doanh nghiệp ở hầu hết mọi lĩnh vực đều đang nỗ lực tích hợp IoT vào hoạt động kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả và khả năng cạnh tranh. Điều này kéo theo sự bùng nổ của các dự án liên quan đến những công nghệ mới như IoT, AI hay Big Data, khiến nhu cầu tuyển dụng nhân lực có chuyên môn để phát triển và triển khai các giải pháp công nghệ ngày càng gia tăng mạnh mẽ.
Là lĩnh vực đang “khát” nhân lực, ngành IoT thường có mức thu nhập khởi điểm cao hơn mặt bằng chung của nhiều ngành nghề khác. Cụ thể, một lập trình viên IoT mới ra trường có thể nhận khoảng 20–30 triệu đồng/tháng. Khi tích lũy được khoảng 5 năm kinh nghiệm, mức thu nhập này có thể tăng lên 30–60 triệu đồng/tháng. Đặc biệt, nếu làm việc cho các công ty nước ngoài hoặc theo hình thức freelance/remote, thu nhập hoàn toàn có thể đạt từ 50 đến hơn 100 triệu đồng mỗi tháng.
