Không phải món nào cũng tích trữ và nấu lại được
Thức ăn thừa trong dịp Tết Nguyên đán là điều khó tránh khỏi, nhưng không phải đồ ăn nào cũng có thể mang đi tích trữ, sau đó tái sử dụng. Theo các chuyên gia, có nhiều đồ ăn khi đã nấu chín thì không thể bảo quản được, dù để trong tủ lạnh.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia về Công nghệ sinh học và Thực phẩm cho biết, tủ lạnh thực chất không phải là “bảo bối vạn năng”, hơn nữa trong dịp Tết việc có quá nhiều đồ ăn tích trữ trong tủ cũng ảnh hưởng đến nhiệt độ, chất lượng thực phẩm.
“Hiện nay nhiều người đang quá lạm dụng tủ lạnh để bảo quản thực phẩm. Cả đồ ăn tươi sống, đồ ăn chín còn thừa đều cho vào tủ để cất, khi đó tủ lạnh không khác gì cái chợ thu nhỏ. Việc làm này là rất nguy hiểm, dù bảo quản như thế nào thì thức ăn đã nấu chín bảo quản cùng thực phẩm sống là điều tuyệt đối phải tránh, nhất là ở ngăn mát. Bởi khi đó các vi khuẩn có hại từ đồ sống dễ xâm nhập sang đồ chín và gây hại cho sức khỏe”, PGS Thịnh cảnh báo.
Các loại thực phẩm, nhất là rau nấm không nên bảo quản trong tủ lạnh khi đã nấu chín. Ảnh minh họa.
Với thức ăn thừa ngày Tết, ông Thịnh cho rằng, những đồ như thịt gà, canh-rau đã xào nấu, đặc biệt là các món ăn liên quan đến nấm tuyệt đối không bảo quản trong tủ lạnh. “Dưới góc độ dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, chúng tôi không bao giờ khuyến cáo người dân sử dụng thức ăn thừa. Tốt nhất vẫn là đồ tươi ngon, ăn đến đâu nấu đủ đến đó, trừ một số đồ ăn đặc trưng như thịt đông, giò chả có thể bảo quản ngăn mát được”, ông Thịnh cho hay.
Theo ông Thịnh, với các loại rau nấm thừa tốt nhất nên bỏ đi, vì để tủ ngoài dễ nhiễm độc tố, khi nấu lại cũng không còn giá trị dinh dưỡng. Thậm chí, với rau củ ngay từ lần đầu chế biến cũng phải nấu nhanh để không bị mất chất dinh dưỡng. Hay như thịt gà, nhiều gia đình luộc gà thắp hương, xong bảo quản ngăn mát, khi ăn bỏ ra rang lại với lá chanh, gừng sả… Thực chất, điều này chỉ đánh lừa vị giác, còn chất lượng không còn gì, đó là chưa kể lượng muối nạp vào người là khá lớn. Ngoài ra, thịt gà có nhiều protein khi bảo quản dễ bị phân hủy và nấu lại dễ gây ra một số vấn đề về tiêu hóa.
Thức ăn thừa nấu lại thật kỹ vẫn ảnh hưởng tới sức khỏe
PGS.TS.BS Lâm Vĩnh Niên – Trưởng khoa Dinh dưỡng, tiết chế (BV Đại học Y dược TP.HCM) khuyến cáo rằng, với đồ ăn đã nấu chín, tốt nhất là ăn khi còn nóng, hạn chế nấu lại. Tuy nhiên, trong dịp Tết sau khi thắp hương thức ăn có thể đã nguội, nên nhiều người sẽ nấu lại cho nóng trước khi ăn. “Với thức ăn đã chín chỉ nên hâm nóng lại một lần, quá trình này cần làm nhanh tay để không ảnh hưởng nhiều đến chất lượng món ăn. Việc nấu đi nấu lại sẽ gây hệ lụy với sức khỏe”, bác sĩ Niên chia sẻ.
Theo bác sĩ Niên, việc nấu đi nấu lại nhiều lần sẽ làm giảm hoặc mất chất dinh dưỡng do tác động của nhiệt, bay hơi… Ngoài ra một số vi khuẩn sinh bào tử hoặc độc tố kháng với nhiệt vẫn còn trong thực phẩm chế biến lại, từ đó có thể gây ngộ độc thực phẩm. Việc làm này còn có nguy cơ hình thành các chất có khả năng gây ung thư, đặc biệt khi đun nấu ở nhiệt độ cao, dầu mỡ dùng chiên lại nhiều lần.
Với các món ăn có như thịt đông, giò chả khi tích trữ cần chia nhỏ theo từng bữa phù hợp. Ảnh minh họa.
Thậm chí, ngay cả với những đồ ăn có thể bảo quản và nấu lại được như canh măng, thịt đông hay giò chả, khi bảo quản cũng phải hết sức lưu ý. Với loại đồ ăn này nên bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ 2 °C đến 5 °C và nên ăn trong vòng 2 ngày, tối đa 4 ngày sau đó. Trường hợp không chắc chắn bao lâu sẽ ăn, tốt nhất nên chia thành các phần nhỏ và trữ đông. Khi hâm lại, cần bảo đảm thức ăn nóng toàn bộ với nhiệt độ từ 75 °C. Đối với thực phẩm giữ đông, cần rã đông trước khi hâm lại. Lưu ý đảo trộn thức ăn để thức ăn nóng đều.
Đồng quan điểm với PGS Nguyễn Duy Thịnh, ông Niên cho rằng, hiện nay thực phẩm rất đa dạng, phương tiện đi lại cũng không khó khăn, chợ dân sinh và cửa hàng tiện lợi cũng mở rất sớm dịp tết, vì thế mọi người không nên tích trữ hoặc mua nhiều, nấu nhiều đồ ăn dẫn đến thừa. Tốt nhất, nên lựa chọn vừa đủ đồ ăn so với lượng người, nên ăn đến đâu nấu đến đó để tránh thừa.
