Lấy thần tượng làm cảm hứng, cô gái chinh phục hai ngôi trường hàng đầu thế giới
Huỳnh Khương Nguyên (SN 2004) - sinh viên năm cuối ngành Sư phạm Tiếng Anh, Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Đà Nẵng), liên tiếp nhận tin trúng tuyển chương trình thạc sĩ của Đại học Cambridge và Đại học Oxford - hai ngôi trường danh giá hàng đầu nước Anh.
Nhớ lại thời điểm nhận được tin vui này, Nguyên cho biết cảm xúc khi nhận tin trúng tuyển đến theo hai trạng thái hoàn toàn khác nhau. Nếu email từ Cambridge mang đến niềm vui vỡ oà sau nhiều tháng chờ đợi, thì thông báo từ Oxford lại khiến nữ sinh “sốc và ngỡ ngàng”, bởi trước đó, nữ sinh gần như đã từ bỏ hy vọng khi không nhận được thư mời phỏng vấn.
“Mãi đến sáng hôm sau em mới thực sự tin rằng điều đó là thật”, Nguyên nhớ lại. “Quả ngọt” này không chỉ là khoảnh khắc đánh dấu một thành tích học thuật đáng nhớ, mà còn là lúc mọi nỗ lực âm thầm “vun trồng” tri thức suốt nhiều năm được trả lại bằng một kết quả vượt ngoài mong đợi.
Yêu thích công việc truyền đạt kiến thức và muốn cải thiện năng lực tiếng Anh cho người trẻ, Nguyên theo đuổi ngành sư phạm Anh ở bậc ĐH và bền bỉ trên hành trình nghiên cứu khoa học.
Nếu với Nguyên, niềm vui là cảm giác vỡ òa sau hành trình dài chờ đợi, thì với gia đình, đó là sự bất ngờ đi cùng tự hào. Nữ sinh cho biết ba mẹ cô ban đầu cứ hỏi đi hỏi lại để chắc rằng mọi thứ là thật, bởi tin vui đến quá nhanh và vượt khỏi tưởng tượng. Rồi khi xác nhận con gái thực sự trúng tuyển cả hai trường, cả nhà lập tức gọi điện cho họ hàng, người thân để chia sẻ niềm vui.
Với Nguyên, điều đọng lại sâu nhất không nằm ở những lời chúc mừng, mà là khoảnh khắc nhìn thấy niềm tự hào trong ánh mắt của bố mẹ. Với nhiều người trẻ, thành tích học tập đôi khi được đo bằng bảng điểm, bằng giấy báo trúng tuyển hay học bổng. Nhưng với cô gái 22 tuổi này, phần thưởng xúc động nhất lại chính là việc có thể khiến gia đình an tâm và tự hào về con đường mình đã chọn.
Ít ai ngờ rằng hành trình đi đến ĐH Oxford và Cambridge của Khương Nguyên lại bắt đầu từ một lựa chọn mà chính cô từng gọi là “có phần an toàn”. Từ năm lớp 11, khi nhiều bạn bè đồng trang lứa hướng về các ngành học đang được xem là “hot” như các ngành thuộc khối kinh tế hay kỹ thuật, riêng Nguyên đã quyết định theo đuổi Sư phạm Tiếng Anh.
Càng học nữ sinh Đà Nẵng càng nhận ra mình không chỉ muốn đứng lớp theo nghĩa đơn thuần của nghề giáo, mà còn muốn hiểu sâu hơn về cách ngôn ngữ vận hành, cách con người tiếp nhận và xử lý ngôn ngữ trong não bộ, cũng như cách việc học ngoại ngữ có thể trở nên tự nhiên và hiệu quả hơn.
Bước ngoặt đó thể hiện rất rõ từ năm hai đại học, khi cô bắt đầu thử sức với nghiên cứu khoa học. Đề tài đầu tiên mà Nguyên theo đuổi liên quan đến ẩn dụ tri nhận trong lời bài hát của Taylor Swift, một lựa chọn nghe qua có vẻ khá cá nhân, thậm chí nhiều cảm xúc. Tuy nhiên, theo cách nữ sinh lý giải, chính sự giao thoa giữa đam mê cá nhân và nền tảng học thuật lại là điểm mạnh giúp cô bền bỉ đi đến cùng với nghiên cứu của mình.
Nguyên phân tích, trong ngôn ngữ học tri nhận, ẩn dụ không chỉ là cách nói mang tính văn chương, mà còn phản ánh cách con người ý niệm hóa thế giới, dùng những trải nghiệm cụ thể để hiểu và diễn đạt những khái niệm trừu tượng.
Với cô, lời bài hát, đặc biệt là những sáng tác của Taylor Swift giàu hình ảnh, giàu tính tự sự, chính là môi trường lý tưởng để những lớp nghĩa ấy hiện lên một cách sống động. Taylor Swift được lựa chọn không chỉ vì là thần tượng, mà còn bởi nữ ca sĩ này có phong cách viết lời nhất quán, giàu hình ảnh, với nhiều hệ thống ẩn dụ được lặp lại và phát triển theo chiều sâu. Nhờ vậy, Nguyên có thể đặt cảm xúc cá nhân của mình vào một cấu trúc phân tích đủ chặt chẽ, thay vì chỉ dừng ở mức cảm nhận cảm tính.
“Việc nghiên cứu một chủ đề mà em thực sự quan tâm giúp em duy trì động lực rất lớn trong suốt quá trình làm nghiên cứu”, nữ sinh nói.
Nguyên chia sẻ trong giai đoạn nghiên cứu, nữ sinh rất nhiều giờ đọc tài liệu, mã hóa dữ liệu, đối chiếu lý thuyết, rà soát hệ thống phân tích để tránh rơi vào cảm tính. Nữ sinh cho hay, khó khăn lớn nhất khi tự nghiên cứu khoa học chính là giữ được sự nhất quán và khách quan trong xử lý dữ liệu ngôn ngữ, bởi ngôn ngữ vốn có thể được diễn giải theo nhiều cách khác nhau.
Để bài nghiên cứu đạt chuẩn và có ý nghĩa khoa học, cô buộc phải tự xây dựng cho mình một khung lý thuyết đủ chắc, rồi bền bỉ điều chỉnh từng chi tiết nhỏ để bảo đảm nghiên cứu không bị lệch hướng.
Song song với năng lực nghiên cứu, một điểm sáng khác trong hồ sơ của Nguyên là thành tích học tập gần như tuyệt đối với GPA 3.97/4, cùng loạt giải thưởng nghiên cứu khoa học, học bổng khuyến khích học tập nhiều học kỳ liên tiếp, các báo cáo được trình bày tại hội thảo chuyên môn và những hoạt động học thuật, ngoại khóa trải rộng từ trong nước đến quốc tế.
Chia sẻ bí quyết duy trì thành tích học tập ổn định, cô cho biết không đến từ điều gì đặc biệt mà chỉ là luôn cố gắng nắm bài ngay trên lớp để giảm bớt thời gian phải “học lại từ đầu” khi về nhà. Trước mỗi bài kiểm tra, cô không chỉ ôn tập mà còn hệ thống lại kiến thức theo cách mình thực sự hiểu, đồng thời tìm thêm tài liệu ngoài chương trình để đào sâu vấn đề. “Em không muốn dừng lại ở mức đủ tốt, mà luôn cố gắng làm mọi thứ một cách trọn vẹn nhất có thể”, nữ sinh chia sẻ.
Từ lớp học miễn phí cho trẻ em đường phố đến khát vọng đóng góp cho giáo dục
Cơ duyên để Nguyên bắt đầu dạy tiếng Anh miễn phí cho trẻ em đường phố tại Đà Nẵng không đến từ một kế hoạch quá lớn lao ngay từ đầu. Nó bắt đầu bằng sự trăn trở rất đơn giản về cơ hội học tập của những đứa trẻ có hoàn cảnh thiệt thòi, rồi được nối tiếp bằng lời chia sẻ của một người bạn thân từ thời cấp 3.
Bạn kể cho cô nghe về tình hình của các em nhỏ tại một trung tâm bảo trợ trẻ em đường phố ở Đà Nẵng, nơi việc học các môn cơ bản còn chưa được bảo đảm đầy đủ, chứ chưa nói đến tiếng Anh. Nghe câu chuyện ấy, Nguyên nhận ra đây là một việc mình có thể bắt đầu, dù ở quy mô rất nhỏ. Và cô đã chủ động ngỏ lời để được kết nối với trung tâm, bắt đầu những buổi dạy miễn phí đều đặn.
Ban đầu, Nguyên không đặt lên vai mình kỳ vọng phải làm được điều gì thật lớn. Cô chỉ muốn mang đến cho các em cơ hội tiếp xúc với tiếng Anh theo cách gần gũi hơn, vui hơn, bớt xa lạ hơn so với hình dung thông thường về một môn học. Nhưng chính trong quá trình đứng lớp, nữ sinh lại là người nhận về nhiều thay đổi nhất trong tư duy nghề nghiệp.
“Em nhận ra rằng với các em, ngôn ngữ trước hết không phải là một hệ thống cần được hoàn thiện về hình thức, mà là một công cụ để giao tiếp và kết nối. Vì vậy, em bắt đầu nghiêng nhiều hơn về hướng dạy học theo tính giao tiếp, tức là làm sao để các em có thể sử dụng ngôn ngữ một cách tự tin và hiệu quả trong những tình huống đơn giản hằng ngày.
Thay vì đặt nặng việc nói đúng tuyệt đối hay dùng từ “hay”, em ưu tiên giúp các em diễn đạt được ý của mình, dù còn đơn giản. Khi các em đã có thể sử dụng ngôn ngữ như một phương tiện giao tiếp thực sự, thì việc cải thiện độ chính xác và tính tự nhiên mới trở nên có ý nghĩa” - Nguyên tâm sự.
Từ việc coi ngôn ngữ là hệ thống cần chinh phục, Nguyên bắt đầu nhìn nó như một chiếc cầu nối. Từ đó, những bài học cô thiết kế cũng phải thay đổi: gần gũi hơn, dễ tiếp cận hơn, nhiều hoạt động hơn, và quan trọng nhất là làm sao để học sinh không sợ hãi khi sử dụng tiếng Anh.
Dĩ nhiên, đứng lớp trong một môi trường như vậy không hề dễ. Nữ sinh cho biết thử thách lớn nhất là làm sao hiểu được nhu cầu thật sự của từng học sinh, bởi mỗi em có một hoàn cảnh, một mức độ tiếp thu, một sự tự tin khác nhau.
Sau bước xác định nhu cầu, áp lực tiếp theo là thiết kế bài giảng sao cho có nhịp độ đủ hợp lý để người học tiếp thu ngôn ngữ một cách tự nhiên, đồng thời vẫn giữ được sự hứng thú trong lớp.
“Một trong những khoảnh khắc khiến em nhớ nhất lại đến từ một điều rất giản dị. Có một lần, một bạn nhỏ chạy đến khoe với em rằng em ấy đã trả lời được câu hỏi của cô giáo tiếng Anh trên lớp. Bạn nói với một vẻ rất tự hào, và em có thể cảm nhận rõ sự vui sướng cũng như tự tin trong ánh mắt của bạn” - Nguyên nhớ lại. Câu chuyện này khiến Nguyên hiểu rằng những điều mình đang làm thực sự có ý nghĩa, dù bắt đầu từ những bước rất nhỏ.
Cũng từ thực tế giảng dạy, Nguyên cùng nhóm bạn xây dựng một website học liệu tiếng Anh với mong muốn chuẩn hóa những tài liệu, trò chơi và hoạt động mà bản thân đã tự thiết kế trong quá trình dạy học.
Với Nguyên, đây không còn là một dự án cá nhân, mà là cách biến trải nghiệm của mình thành một thứ có thể lan tỏa và giúp đỡ nhiều hơn cho những giáo viên khác đang trong quá trình giảng dạy ngôn ngữ.
Ở hiện tại, Nguyên vẫn đang cân nhắc giữa hai lựa chọn Oxford và Cambridge, đồng thời chờ kết quả học bổng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Nhưng xa hơn chuyện chọn trường, điều cô theo đuổi rõ ràng hơn nhiều: tiếp tục học lên bậc tiến sĩ, nghiên cứu sâu hơn nữa về ngôn ngữ học và giảng dạy tiếng Anh. Sau đó, Nguyên sẽ trở về Việt Nam để đóng góp cho lĩnh vực giáo dục.
Với Nguyên, đỗ Oxford hay Cambridge - những ngôi trường danh giá bậc nhất thế giới không phải đích đến cuối cùng, mà chỉ là một cột mốc trên hành trình dài hơn. Hành trình ấy, suy cho cùng, vẫn quay về điều mà cô đã xác định từ rất sớm: hiểu thật sâu về ngôn ngữ, và dùng hiểu biết đó để giúp việc dạy và học tiếng Anh tại trở nên tốt hơn, gần gũi hơn, có ý nghĩa hơn với nhiều người Việt.
