Mứt vỏ chanh dây là một trong những món ăn vặt độc đáo “lên ngôi” mỗi dịp Tết những năm gần đây. Từ phần nguyên liệu từng bị bỏ đi sau khi lấy ruột làm nước ép, vỏ chanh dây nay được tận dụng chế biến thành món mứt dẻo thơm, chua ngọt hài hòa và trở thành đặc sản lạ miệng trên mâm bánh kẹo ngày xuân.
Chanh dây (còn gọi là chanh leo) vốn nổi tiếng với lớp ruột vàng cam, thơm nồng, thường dùng làm nước giải khát, làm bánh hoặc pha chế. Phần vỏ dày, hơi cứng và có vị chát nhẹ trước đây ít được sử dụng trong ẩm thực gia đình.
Tuy nhiên, sau khi được sơ chế kỹ, lớp cùi trắng bên trong vỏ lại có độ giòn nhẹ, thớ mềm và khả năng thấm vị rất tốt. Khi làm mứt, vỏ chanh dây chuyển sang màu vàng trong óng ả hoặc ánh hổ phách, nhìn đẹp mắt và hấp dẫn.
Nhờ cách làm khéo léo, phần vỏ vốn chát và hơi cứng lại trở thành món ăn vặt dẻo mềm, vừa lạ miệng vừa tốt cho sức khỏe. Từ đó, mứt vỏ chanh dây dần xuất hiện trong các giỏ quà Tết, khay bánh mứt ngày xuân.
Để làm mứt vỏ chanh dây ngon, khâu sơ chế đóng vai trò quan trọng nhất. Vỏ sau khi tách ruột cần rửa sạch, gọt bỏ lớp vỏ tím cứng bên ngoài, chỉ giữ lại phần cùi trắng rồi ngâm nước muối loãng hoặc nước vôi trong để giảm bớt độ chát và tăng độ giòn. Sau đó, vỏ được luộc nhiều lần, thay nước liên tục nhằm loại bỏ hoàn toàn vị đắng còn sót lại. Khi vỏ đã ráo nước, đem ướp với đường theo tỷ lệ phù hợp, chờ đường tan và thấm đều rồi sên trên lửa nhỏ đến khi phần đường keo lại, áo quanh từng miếng vỏ trong óng, dẻo mềm. Một số nơi còn thêm gừng hoặc mật ong để tăng hương thơm và giúp vị mứt đậm đà hơn.
Mứt vỏ chanh dây ngày càng được ưa chuộng trong dịp Tết bởi hương vị thanh nhẹ, không quá ngọt gắt như nhiều loại mứt truyền thống. Vị chua dịu giúp cân bằng cảm giác ngấy sau những bữa ăn nhiều đạm, nhiều dầu mỡ ngày xuân.
Hiện nay, mứt vỏ chanh dây được bán khá phổ biến vào dịp cận Tết với mức giá dao động tùy theo cách chế biến và hình thức đóng gói. Loại làm thủ công, sên kỹ và ít chất bảo quản thường có giá khoảng 150.000 – 220.000 đồng/kg. Những sản phẩm đóng hộp đẹp, phù hợp làm quà biếu có thể cao hơn, trong khi loại bán lẻ theo túi 500g thường ở mức từ 80.000 – 120.000 đồng.
Những lợi ích của vỏ chanh dây với sức khoẻ
Giảm căng thẳng, hỗ trợ giấc ngủ sâu
Một số nghiên cứu cho thấy trong vỏ chanh dây có chứa các alkaloid tự nhiên có khả năng làm dịu hệ thần kinh, góp phần giảm cảm giác lo âu và căng thẳng. Nhờ vậy, việc sử dụng trà vỏ chanh dây vào buổi tối có thể giúp tinh thần thư thái hơn, dễ đi vào giấc ngủ và cải thiện chất lượng nghỉ ngơi một cách tự nhiên.
Tăng cường sức đề kháng
Vỏ chanh dây là nguồn cung cấp vitamin C và nhiều chất chống oxy hóa quan trọng. Những hoạt chất này giúp củng cố hệ miễn dịch, hỗ trợ cơ thể chống lại sự xâm nhập của vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh thông thường. Bổ sung hợp lý vào chế độ ăn có thể góp phần giảm nguy cơ cảm cúm hay nhiễm trùng nhẹ.
Hỗ trợ ổn định đường huyết
Nhờ hàm lượng pectin – một dạng chất xơ hòa tan – khá dồi dào, vỏ chanh dây có tác dụng làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu. Điều này giúp duy trì mức đường huyết ổn định hơn, đồng thời hỗ trợ giảm nguy cơ mắc tiểu đường type 2 nếu được sử dụng hợp lý trong khẩu phần ăn.
Bổ sung chất xơ và hợp chất có lợi
Không chỉ giàu chất xơ không hòa tan tốt cho hệ tiêu hóa, vỏ chanh dây còn chứa flavonoid và polyphenol – những chất chống oxy hóa mạnh. Các thành phần này giúp cải thiện chức năng đường ruột, hạn chế táo bón, hỗ trợ kiểm soát cân nặng, đồng thời góp phần làm chậm quá trình lão hóa và giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tim mạch hay tiểu đường.
Hỗ trợ thanh nhiệt, giải độc
Vỏ chanh dây còn được dùng để pha trà thảo mộc với công dụng thanh lọc cơ thể và hỗ trợ tiêu hóa. Cách thực hiện khá đơn giản: vỏ được rửa sạch, phơi hoặc sấy khô rồi hãm cùng nước nóng. Thành phẩm là một loại trà có hương thơm dịu nhẹ, vừa dễ uống vừa mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
