Không mang CCCD có bị xử phạt?
Theo quy định hiện hành tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP, khi cơ quan chức năng yêu cầu kiểm tra, công dân phải xuất trình giấy tờ tùy thân hợp lệ để chứng minh nhân thân. Trường hợp không xuất trình được chứng minh nhân dân hoặc CCCD còn hiệu lực, người dân có thể bị xử phạt hành chính từ 300.000 – 500.000 đồng.
Dự thảo sửa đổi nghị định này (dự kiến áp dụng trong thời gian tới) vẫn giữ nguyên khung xử phạt, đồng thời bổ sung, làm rõ các hành vi vi phạm. Cụ thể, người dân có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 – 500.000 đồng nếu:
Không xuất trình CCCD, thẻ căn cước, căn cước điện tử hoặc giấy xác nhận liên quan khi có yêu cầu kiểm tra của người có thẩm quyền.
Không thực hiện đúng quy định về cấp, đổi, cấp lại thẻ căn cước hoặc tài khoản định danh điện tử.
Không nộp lại CCCD hoặc giấy tờ liên quan theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền trong các trường hợp bị tạm giữ, thi hành án, hoặc áp dụng biện pháp bắt buộc.
Như vậy, việc không mang CCCD khi ra đường có thể bị xử phạt, nếu bạn không thể xuất trình giấy tờ thay thế hợp lệ khi bị kiểm tra.
Tuy nhiên, cần lưu ý: thông tin cho rằng “không mang CCCD sẽ bị tạm giữ người” là không chính xác. Trong một số trường hợp, cơ quan chức năng có thể mời người dân về trụ sở để xác minh nhân thân, nhưng điều này xuất phát từ yêu cầu xác minh, không phải là hình thức xử phạt vì quên mang giấy tờ.
Khi nào cơ quan chức năng yêu cầu xuất trình CCCD?
Trên thực tế, việc kiểm tra CCCD thường diễn ra trong một số tình huống phổ biến nhằm phục vụ công tác quản lý, đảm bảo an ninh trật tự. Cụ thể:
Kiểm tra giao thông: Khi tham gia giao thông, người dân có thể được yêu cầu xuất trình CCCD cùng các giấy tờ như giấy phép lái xe, đăng ký xe, bảo hiểm bắt buộc.
Kiểm tra cư trú: Phục vụ việc xác minh nơi ở theo quy định pháp luật.
Xác minh nhân thân trong điều tra: Áp dụng trong các vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự hoặc hình sự.
Xử lý vi phạm hành chính: Khi lập biên bản hoặc xử phạt, cơ quan chức năng cần xác định chính xác danh tính người vi phạm.
Ngoài ra, việc mang theo CCCD cũng rất cần thiết trong các tình huống khẩn cấp như tai nạn, bệnh tật, giúp cơ quan chức năng hoặc người xung quanh nhanh chóng xác minh thông tin và liên hệ với người thân.
Không mang bản cứng, dùng VNeID có được chấp nhận?
Trong bối cảnh chuyển đổi số, nhiều loại giấy tờ đã được tích hợp vào ứng dụng định danh điện tử VNeID. Theo Nghị định 59/2022/NĐ-CP, tài khoản định danh điện tử mức độ 2 của công dân Việt Nam có giá trị tương đương với thẻ CCCD trong các giao dịch yêu cầu xuất trình giấy tờ này.
Điều đó có nghĩa là:
Nếu đã có tài khoản VNeID mức độ 2, người dân có thể xuất trình thông tin CCCD trên ứng dụng thay cho bản cứng.
Thông tin trên VNeID được đồng bộ và có thể dùng để đối chiếu khi cơ quan chức năng kiểm tra.
Trường hợp này không bị xử phạt, vì vẫn đáp ứng yêu cầu chứng minh nhân thân hợp lệ.
Đây được xem là giải pháp tiện lợi, phù hợp với xu hướng số hóa, giúp người dân giảm bớt việc mang theo nhiều giấy tờ khi ra ngoài.
Dù pháp luật đã cho phép sử dụng định danh điện tử thay thế trong nhiều trường hợp, người dân vẫn nên:
Mang theo CCCD bản cứng hoặc đảm bảo điện thoại có thể truy cập VNeID khi cần.
Chủ động kiểm tra tình trạng hiệu lực của giấy tờ và tài khoản định danh điện tử.
Tuân thủ yêu cầu kiểm tra của cơ quan chức năng để tránh phát sinh rắc rối.
Nắm rõ quy định không chỉ giúp bạn tránh bị xử phạt mà còn đảm bảo quyền lợi và sự thuận tiện trong các tình huống phát sinh khi ra đường.
