Từ nhiều năm trước, bơ chủ yếu được trồng rải rác trong vườn nhà hoặc xen canh cùng cà phê, hồ tiêu ở các tỉnh như Đắk Lắk, Lâm Đồng, Gia Lai. Thời điểm đó, giá trị kinh tế của quả bơ chưa cao, thậm chí có lúc rơi vào cảnh “được mùa mất giá”. Người dân chủ yếu thu hoạch để ăn tươi hoặc bán nhỏ lẻ ở chợ địa phương.
Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, bơ đã có sự “lột xác” ngoạn mục khi nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến thực phẩm giàu dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe, đặc biệt là các loại chất béo có lợi. Bơ trở thành một trong những loại trái cây được ưa chuộng nhờ chứa nhiều vitamin E, kali và chất béo không bão hòa tốt cho tim mạch.
Không chỉ dừng lại ở thị trường nội địa, quả bơ Việt Nam còn bắt đầu được xuất khẩu sang nhiều quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc và một số nước châu Âu. Đây là bước tiến quan trọng giúp nâng tầm giá trị của loại quả từng bị xem là “bình dân”.
Hiện nay, nhiều vùng trồng bơ đã chuyển hướng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Một số giống bơ chất lượng cao như bơ booth, bơ sáp, bơ 034… được trồng tập trung hơn, cho năng suất ổn định và giá bán cao hơn hẳn so với trước đây.
Trên thị trường, giá bơ loại ngon có thời điểm tăng gấp 2–3 lần so với những năm trước, đặc biệt vào chính vụ hoặc khi nguồn cung khan hiếm. Tại các cửa hàng trái cây nhập khẩu và siêu thị lớn, bơ được đóng gói cẩn thận, bán theo tiêu chuẩn cao cấp, thậm chí xuất hiện trong thực đơn của các nhà hàng, quán cà phê và chuỗi đồ uống.
Không chỉ có giá trị kinh tế, bơ còn được xem là “siêu thực phẩm” nhờ lợi ích sức khỏe rõ rệt. Các nghiên cứu cho thấy bơ giúp hỗ trợ giảm cholesterol xấu, cải thiện hệ tim mạch, tốt cho da và tóc. Chính điều này khiến nhu cầu tiêu thụ ngày càng tăng, đặc biệt trong nhóm người trẻ theo đuổi lối sống lành mạnh.
Tuy nhiên, để giữ vững vị thế “vàng xanh”, ngành bơ Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức. Việc phát triển nóng có thể dẫn đến tình trạng cung vượt cầu, trong khi chất lượng chưa đồng đều giữa các vùng trồng. Bên cạnh đó, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn xuất khẩu ngày càng khắt khe cũng đòi hỏi người nông dân phải thay đổi tư duy sản xuất.
Dù vậy, với tiềm năng lớn và nhu cầu thị trường ngày càng tăng, quả bơ đang chứng minh rằng một loại nông sản dân dã hoàn toàn có thể trở thành mặt hàng giá trị cao nếu được đầu tư đúng hướng. Từ một loại quả quen thuộc trong vườn nhà, bơ đã và đang viết lại câu chuyện thành công của nông sản Việt trên bản đồ thế giới.
