Tôi sinh con được ít lâu thì chồng phải quay lại thành phố đi làm. Nhìn chồng đi mà tôi vừa thương vừa tủi. Nhà ngoại tôi ở cách hơn 500 cây số, bố mẹ lại còn chăm ông bà nội già yếu nên không thể lên chăm con gái được mà tôi lại càng không thể về.
Nghĩ đi nghĩ lại, tôi đành chấp nhận cảnh sống chung với mẹ chồng cho có người đỡ đần.
Nhà chồng tôi ở quê có mẹ chồng, anh trai chồng và em gái chồng đã lập gia đình nhưng sống gần đó. Anh trai chồng từng ly hôn, chưa có con nên thường đi làm cả ngày rồi tối khuya mới về. Trước khi tôi sinh, chồng vẫn luôn nói:
– “Em cứ yên tâm về quê, có mẹ chăm. Mẹ anh thương con cháu lắm”.
Tôi cũng tin như vậy. Bởi mỗi lần gọi điện cho chồng tôi, mẹ chồng đều nói ngọt ngào:
– “Con cứ lo làm việc đi, ở nhà mẹ chăm hai mẹ con nó tốt lắm. Cơm nước đầy đủ, cháu bụ bẫm lắm”.
Ảnh minh họa
Thậm chí lúc gọi cho em gái chồng hay họ hàng, bà cũng kể chuyện chăm con dâu ở cữ vất vả ra sao, nào là hầm móng giò, nấu cháo lợi sữa, giặt giũ cho cháu nội… Nghe ai cũng khen tôi số sướng, gặp được mẹ chồng tốt.
Chỉ có tôi hiểu, mọi thứ hoàn toàn khác.
Nhiều hôm bữa cơm của tôi chỉ có đĩa rau luộc với bát lạc rang. Có hôm bà lấy cơm nguội từ tối hôm trước, cắt thêm miếng giò mua sẵn ngoài chợ rồi bảo:
– “Ăn tạm đi, ở quê chứ có phải trên phố đâu mà cầu kỳ”.
Hôm nào bà bận đi nhảy với hội bạn thì trước khi đi còn nói vọng vào:
– “Chiều mẹ không nấu cơm đâu nhé, đói thì úp mì mà ăn”.
Trong khi đó, mỗi tháng chồng tôi đều gửi riêng cho bà 10 triệu, dặn đi dặn lại mẹ mua đồ ăn ngon cho vợ con con nhé, nhớ mua thêm sữa với hoa quả để đủ chất cho cháu bú.
Ảnh minh họa
Tôi biết chồng thương hai mẹ con nên mới cố gắng như vậy. Nhưng nhìn mâm cơm đạm bạc mỗi ngày, rồi nhìn con bú mãi không no vì tôi ngày càng ít sữa, lòng tôi nghẹn lại. Có hôm con khóc đòi ăn lúc nửa đêm, tôi vừa pha sữa ngoài vừa khóc theo con.
Nhiều lần muốn kể với chồng, nhưng rồi lại thôi. Một phần vì mẹ chồng lúc nào cũng kể trước với anh rằng bà chăm tôi rất chu đáo. Phần khác, tôi thương chồng đi làm xa cực khổ, không muốn anh thêm áp lực.
Cho tới trưa hôm đó.
Tôi đang ru con ngủ trên phòng thì nghe dưới bếp có tiếng tranh cãi.
Anh trai chồng chỉ tay vào mâm cơm, giọng đầy tức giận:
– “Cơm này sao người ở cữ ăn được? Cơm nguội từ sáng bới lại, canh thì lõng bõng toàn nước.”.
Mẹ cũng hiểu là em dâu cũng góp tiền ăn hàng tháng với mẹ mà. Vậy mà mẹ xem, mẹ có thực sự coi em dâu là ruột thịt không, nếu có thì mẹ đã không bỏ bê em dâu khi em ấy sức khỏe sau sinh còn đang yếu, ngày ngày phải chăm cháu. Em ở cữ mà gầy rộc đi thế này, mẹ không thấy à? Tiền chồng nó gửi về đâu hết rồi? Không cho mẹ con em ý một bữa cơm tử tế à, thì lấy đâu sữa cho con bú, đứa bé làm sao mà phát triển tốt được?
Ảnh minh họa
Thật ra, từ trước tới nay anh trai chồng ít nói, cũng ít khi để ý chuyện trong nhà. Tôi không nghĩ anh biết hết mọi chuyện. Nghe được những lời đó của anh trai chồng, tôi cảm kích vô cùng vì ấm ức bao lâu nay cũng được an ủi.
Sáng hôm sau, tôi xuống bếp không thấy mẹ chồng đâu, chỉ thấy anh trai chồng đang lúi húi nấu ăn. Trên bếp là nồi thịt bò xào, nồi canh móng giò hầm đu đủ thơm ngậy.
Anh nói:
– “Em ngồi đi, anh nấu cho. Phụ nữ ở cữ phải ăn tử tế mới có sữa cho con.”
Suốt 2 tuần sau đó, anh trai chồng vừa đi làm vừa tranh thủ ghé chợ mua đồ ăn về nấu cơm cữ tươm tất cho hai mẹ con. Tôi ít gặp mẹ chồng hơn vì bà giận dỗi bỏ sang nhà con gái ở. Tôi có phần hơi ái ngại nhưng anh trai chồng nói cứ kệ đi, khi nào chồng tôi thu xếp về được nữa thì họp mặt gia đình để thống nhất lại về quan điểm dinh dưỡng sau sinh cho sản phụ đang cho con bú và thực đơn cho hai mẹ con tôi.
Tâm sự từ độc giả hoaian...
Sau sinh là giai đoạn cơ thể người mẹ cần được phục hồi cả về thể chất lẫn tinh thần. Việc ăn uống thiếu chất, thất thường hoặc chỉ ăn qua loa không chỉ khiến mẹ suy nhược, mệt mỏi mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn sữa và sự phát triển của em bé.
Nhiều người vẫn nghĩ “ăn gì cũng được miễn no”, nhưng thực tế phụ nữ sau sinh cần một chế độ dinh dưỡng đầy đủ hơn bình thường để bù lại lượng năng lượng đã mất trong quá trình mang thai và sinh nở.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết, mẹ sau sinh cần bổ sung đa dạng nhóm thực phẩm gồm tinh bột, chất đạm, chất béo tốt, vitamin và khoáng chất. Những món ăn như thịt bò, cá, trứng, tôm, móng giò hầm, rau xanh, trái cây tươi hay các loại hạt đều rất cần thiết để hỗ trợ hồi phục cơ thể và tăng chất lượng sữa mẹ.
Nếu chỉ ăn rau luộc, cơm nguội, mì tôm hoặc những bữa ăn nghèo dinh dưỡng trong thời gian dài, cơ thể mẹ rất dễ bị thiếu máu, thiếu canxi, suy nhược và giảm tiết sữa.
Đặc biệt, nguồn sữa mẹ không chỉ phụ thuộc vào việc uống nhiều nước hay ăn món lợi sữa, mà còn liên quan tới tổng thể chế độ dinh dưỡng và tâm trạng của người mẹ. Một người mẹ thường xuyên căng thẳng, buồn tủi, thiếu ngủ và ăn uống sơ sài sẽ khó duy trì nguồn sữa dồi dào.
Đó cũng là lý do nhiều phụ nữ sau sinh dù rất muốn nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ nhưng cuối cùng vẫn phải cho con dặm thêm sữa ngoài vì cơ thể không đủ sức đáp ứng.
Ngoài chuyện ăn uống, phụ nữ ở cữ cũng rất cần sự quan tâm và hỗ trợ từ gia đình. Đôi khi chỉ là một bữa cơm nóng, vài lời hỏi han hay việc có người san sẻ chăm em bé cũng đủ giúp tinh thần người mẹ nhẹ nhõm hơn rất nhiều. Sau sinh là thời điểm nhạy cảm, nếu phải chịu áp lực tâm lý kéo dài, người mẹ dễ rơi vào trạng thái kiệt sức, tủi thân hoặc thậm chí trầm cảm sau sinh.
Nhiều người cho rằng chăm sản phụ chỉ cần “ăn no mặc ấm” là đủ, nhưng thực tế điều quan trọng hơn là sự tử tế và thấu hiểu. Một bữa cơm đủ chất không đơn thuần là chuyện dinh dưỡng, mà còn thể hiện sự quan tâm dành cho người vừa trải qua hành trình sinh nở đầy vất vả. Bởi khi người mẹ được chăm sóc tốt, em bé cũng sẽ có điều kiện phát triển khỏe mạnh hơn cả về thể chất lẫn cảm xúc.
Gợi ý dinh dưỡng 3 bữa cho mẹ sau sinh:
Bữa sáng: Đây là bữa ăn rất quan trọng với mẹ sau sinh vì giúp cơ thể có năng lượng sau một đêm thức chăm con và hỗ trợ tiết sữa tốt hơn. Bữa sáng nên có đủ tinh bột, chất đạm và vitamin. Mẹ có thể ăn cháo móng giò hầm đu đủ, bún bò, phở gà, yến mạch nấu sữa hoặc bánh mì ăn kèm trứng, thêm một ly sữa ấm hoặc nước ngũ cốc.
Những thực phẩm giàu protein, sắt và canxi sẽ giúp mẹ hồi phục cơ thể, hạn chế mệt mỏi và thiếu máu sau sinh.
Bữa trưa: Đây là bữa chính cần đầy đủ dưỡng chất nhất trong ngày. Mẹ sau sinh nên ưu tiên các món giàu đạm như thịt bò, cá hồi, thịt gà, tôm hoặc trứng để giúp tái tạo năng lượng và tăng chất lượng sữa mẹ. Ngoài ra cần bổ sung nhiều rau xanh, canh và trái cây để cung cấp chất xơ, vitamin, giúp mẹ hạn chế táo bón và cơ thể dễ hấp thu hơn.
Một mâm cơm phù hợp có thể gồm cơm nóng, cá hồi áp chảo hoặc thịt bò xào, canh rau ngót nấu thịt bằm, thêm trái cây như chuối, cam hoặc đu đủ chín.
Bữa tối: Buổi tối mẹ nên ăn nhẹ nhàng nhưng vẫn đủ chất để cơ thể phục hồi sau cả ngày chăm con. Các món dễ tiêu hóa như cháo cá, soup gà, canh móng giò hầm hạt sen, thịt nạc hấp hoặc rau củ luộc rất phù hợp. Ngoài ra mẹ nên bổ sung thêm các thực phẩm lợi sữa như đu đủ, yến mạch, mè đen, hạt óc chó hoặc uống thêm sữa ấm trước khi ngủ.
Việc ăn uống đầy đủ vào buổi tối còn giúp mẹ ngủ ngon hơn, giảm tình trạng mất sức và hỗ trợ nguồn sữa ổn định cho em bé bú đêm.
