Có những thời điểm trong hành trình làm cha mẹ, điều khiến người lớn đau lòng không phải là điểm số của con, mà là cảm giác bất lực khi thấy con thất vọng về chính mình. Kỳ thi lớp 10 từ lâu đã trở thành một cột mốc nhiều áp lực với không ít gia đình. Nhưng giữa vô số câu chuyện về nước mắt, trách móc và những kỳ vọng đè nặng lên vai con trẻ, có những gia đình lại chọn một cách rất khác: không phủ nhận nỗi buồn, nhưng cũng không để thất bại trở thành dấu chấm hết.
Mới đây, câu chuyện của một gia đình được mẹ Nghệ An chia sẻ đã khiến nhiều phụ huynh phải suy nghĩ lại về cách đồng hành cùng con sau những lần vấp ngã. Theo đó chị cho biết, con gái vừa trải qua kỳ thi tuyển sinh lớp 10 nhưng không đỗ cả ba nguyện vọng. Nhìn con ngồi thẫn thờ rồi bật khóc, chị cũng không cầm được nước mắt, thế rồi hai mẹ con ôm nhau khóc.
Chia sẻ của một người mẹ bỗng "viral" cõi mạng.
Nhưng ở ngoài phòng khách, trái ngược với khung cảnh nặng nề đó là người chồng lại ngồi trước tivi xem World Cup như chưa có chuyện gì xảy ra. Người vợ không kìm được bức xúc, lên tiếng trách chồng rằng, con như vậy mà bố vẫn rất bình thản.
Người chồng không hề nổi nóng mà chỉ nhẹ nhàng đáp: "Thì có làm sao đâu em. Con không đỗ trường công thì học trường tư thôi. Bỏ qua đi. Em xem bóng đá với anh không?". Câu trả lời của chồng càng khiến vợ khó chịu hơn. Tuy nhiên đúng lúc ấy, cuộc điện thoại của mẹ chồng - bà nội con gái đã thay đổi hoàn toàn “cục diện”.
Người mẹ kể rằng chị hồi hộp, thậm chí lo sợ bà sẽ trách móc hoặc thất vọng. Nhưng không ngờ, sau khi nghe con trai thông báo cháu thi trượt, đầu dây bên kia lại bật cười và có những câu bông đùa vui vẻ chứ không hề như chị tưởng tượng.
Thậm chí điều khiến mạng xã hội sốc hơn là tình tiết vào sáng hôm sau, mẹ chồng chuyển khoản 20 triệu đồng cho con dâu kèm lời nhắn ngắn gọn: “Ông bà hỗ trợ cháu Bống học trường tư, đỡ bố Mạnh, mẹ Dung".
Cuộc gọi của mẹ chồng khiến dân tình bàn tán xôn xao.
Người mẹ xúc động bày tỏ: "Tự nhiên dù con thi trượt nhưng mình lại thấy vui. Không phải vì được cho tiền đâu. Mà vì mình nhận ra, dù có khó khăn thế nào thì những người thân cũng không quay lưng mà sẽ ở bên cạnh mình. Mình lấy chồng tuy học không giỏi nhưng cả gia đình đều là người tử tế, đàng hoàng. Chỉ mong con sau này lớn lên cũng được như vậy".
Câu chuyện chia sẻ nhanh chóng thu hút sự chú ý, nhận về lượng tương tác “khủng” và được rất nhiều sự đồng tình, xuýt xoa từ cộng đồng mạng.
Trên thực tế, chuyện thi cử luôn có những rủi ro, bên cạnh sự nỗ lực thì may mắn cũng là một phần không thể thiếu để trẻ có thể đạt được thành tích cao nhất. Thế nên chỉ dựa vào kết quả cuối cùng ở các kỳ thi, rõ ràng vẫn không đánh giá được toàn bộ năng lực của trẻ. Chính vì như thế mà phản ứng của các phụ huynh trong hoàn cảnh này cực kỳ quan trọng, bởi nó sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của con và quá trình phát triển toàn diện của bé trong tương lai.
Đó là nguyên nhân bố mẹ cần nên hiểu rõ, đâu là những điều bản thân nên làm và không nên làm. Để không gây thêm áp lực cho con, bố mẹ phải làm gì mới đúng trong hoàn cảnh này?
Tâm lý của bố mẹ càng tốt, trẻ càng hạnh phúc
Một cậu bé ở tỉnh Giang Tô, Trung Quốc chỉ đạt được 7 điểm trong một kì thi. Bố của cậu bé đã không hề mắng mỏ con mình mà thậm chí còn bỏ tiền ra để tổ chức một buổi bắn pháo hoa nho nhỏ, chúc mừng thành tích đạt được của con.
Mọi người cảm thấy rất kinh ngạc vì đó là một điểm số rất tệ. Thế nhưng, bố đứa trẻ giải thích rằng: "Trước đó, con tôi đã từng chỉ được 0 điểm, lần này được 7 điểm, nghĩa là con tôi đã nghiêm túc hơn, cố gắng hơn, nỗ lực hơn nên tôi cần phải khích lệ con".
Câu chuyện này cho thấy, sự tiến bộ của một đứa trẻ cũng nằm trong mắt người đánh giá, sự khuyến khích kịp thời được đưa ra sẽ khiến đứa trẻ thấy tự tin và muốn phấn đấu thêm nữa.
Rõ ràng, không nhiều bậc cha mẹ làm được như vậy, họ luôn cảm thấy con mình như thế là thấp kém hơn bạn bè. Tại sao bạn không thử nhớ lại khi mình còn nhỏ, đừng nói là đạt điểm 0, ngay cả khi đạt tới 9 đi chăng nữa thì chúng ta cũng lo sợ bị bố mẹ quở mắng. Vậy tại sao giờ đây chúng ta lại tiếp tục một lần nữa để con mình phải gánh nỗi sợ hãi không đáng có này. Hãy nhớ, bài kiểm tra bị điểm kém, đứa trẻ còn buồn hơn chúng ta.
Đừng chỉ trích, hãy khuyến khích kịp thời hoặc hỗ trợ con khắc phục điểm yếu
Có một cậu bé ở Thái Lan thích chơi bóng đá, người mẹ đã đưa con mình đến gặp huấn luyện viên để đánh giá về khả năng của con. Sau khi quan sát, vị huấn luyện viên này nói rằng, cậu bé có nền tảng không tốt lắm, kỹ thuật đá bóng về cơ bản là con số 0, cần phải rèn luyện thêm để xem như thế nào chứ hiện tại cậu bé hoàn toàn không có năng khiếu.
Mặc dù người mẹ có đôi chút lo lắng nhưng cố vẫn khuyến khích con: "Huấn luyện viên nói rằng con là một cậu bé nghiêm túc, chăm chỉ. Tuy nhiên, con chưa thử đánh bóng bằng đầu, con có thể làm điều đó trong thời gian tới, nó có thể tạo ra nhiều bước tiến hơn cho con đấy".
Biết con trai mình có thể lực kém, không thể chạy đuổi kịp người khác và hay bị ngã khi chạy, người mẹ khuyến khích: “Không sao đâu, cứ tiếp tục và vượt qua người trước mặt con là được". Và rồi, một phép màu đã xuất hiện!
Đứa trẻ ban đầu có nguồn lực hạn chế được mẹ tin tưởng, động viên đã trở nên tự tin và nhiệt tình để theo đuổi đam mê. Trong trận chung kết, cậu bé đã làm rất tốt. Sau khi bị ngã, cậu bé nhanh chóng đứng dậy và đặt ra mục tiêu chỉ cần vượt qua người đứng phía trước mình. Cậu bé đã giành được 1 điểm với cú đánh đầu đẹp mắt và đảo ngược được tình thế cho đội nhà.
Người mẹ cuối cùng kết luận: "Tôi có thể không phải là người mẹ tốt nhất bởi vì tôi không muốn con tôi có được vị trí đầu tiên. Tôi chỉ hy vọng, nó có thể vượt qua chính mình, mỗi ngày, từng chút, từng chút một".
Trong một cuốn sách từng có câu: "Mỗi đứa trẻ là hạt giống của một loài hoa, nhưng thời kỳ ra hoa của mỗi người là khác nhau. Một số hoa nở rất rực rỡ vào lúc đầu, một số hoa cần phải chờ đợi thật lâu". Điều thực sự quyết định tương lai của một đứa trẻ không phải là điểm số mà chính là sự tự tin, kỷ luật, tự giác, sức mạnh tinh thần, sự kiên trì và tâm lý vững vàng.
Cha mẹ càng lo lắng, áp lực, con cái càng dễ bị tổn thương
Có một bà mẹ là giáo viên trường tiểu học trọng điểm ở Hàng Châu nên về nhà, cô cũng đặt lên vai con mình những tiêu chí về điểm số vô cùng khắt khe. Cô để nghị con phải "mãi mãi đạt được 100 điểm". Có một lần, con cô chỉ được 98 điểm, mẹ của bé đã tức giận: “Một nửa số trẻ trong lớp của mẹ đều đạt được 100 điểm, tại sao con lại không thể làm được".
Một lần khác, con của cô lại chỉ được 72 điểm và cô ấy thậm chí còn tức giận hơn thế nữa. Và rồi, điều tồi tệ cũng xảy đến. Đứa trẻ cảm thấy quá áp lực nên đã uống nửa chai thuốc ngủ để tự tử. May mắn là cậu bé đã được cấp cứu kịp thời.
Nhưng chính bản thân người mẹ cũng có bệnh. Chẩn đoán y khoa cho thấy rằng người mẹ này bị trầm cảm nặng. Bậc thầy về tâm lý đã từng nói: "Tác động tồi tệ nhất của cha mẹ đối với trẻ em chính là khiến trẻ em cảm thấy rằng chúng đã sống không đủ tốt".
Trong tương lai, chắc chắn đứa trẻ trên sẽ không ghi nhớ tình huống khi anh ta được 98 điểm hay 100 điểm nhưng mãi mãi sẽ ghi nhớ cái ngày được 72 điểm tồi tệ, ngày mà mẹ đã khiến cậu phải tìm đến cái chết. Cảm giác tội lỗi có thể khiến một đứa trẻ vô thức làm điều gì đó trái với ý muốn của mình.
Cha mẹ lo lắng, chán nản, đứa trẻ ắt bất hạnh
Mẹ của Qiao Yingzi là một người mẹ đơn thân, chính vì thế, cô mang rất nhiều kỳ vọng của mình đặt vào con. Cô bị ám ảnh bởi việc đã từng ly hôn và có sự nghiệp không thành công. Do đó, cô yêu cầu con phải thi đỗ Đại học Thanh Hoa. Trong tất cả các kỳ thi của con, cô luôn đặt ra tiêu chuẩn rất cao.
Một lần, Qiao Yingzi chỉ chiếm vị trí thứ hai và mẹ của cô bé nói rằng: "Chỉ đứng thứ 2 thì có cái gì vui vẻ không? Lần tới con cũng chỉ đứng thứ 2 thôi sao? Thế còn kỳ thi tuyển sinh đại học, làm sao con có thể đỗ được".
Kết quả là dưới sự khắc nghiệt của mẹ, Qiao Yingzi từ một cô bé sôi nổi, hay mỉm cười đã bị trầm cảm và đau đớn đến mức muốn nhảy xuống biển tự tử. Đứa trẻ là người tiếp nhận cảm xúc của cha mẹ. Khi cha mẹ buồn bã, trẻ sẽ ngay lập tức cảnh giác, sợ hãi. Khi cha mẹ vui vẻ, thoải mái, trẻ sẽ cảm thấy hạnh phúc hơn rất nhiều.
Mọi đứa trẻ không thể bị đóng khung bởi điểm số cho cả cuộc đời
Điều quan trọng nhất đối với một đứa trẻ là gì: Là chúng được cho một môi trường lý tưởng để sống, để trở thành chính mình thay vì trở thành người mà bố mẹ chúng mong muốn. Mỗi đứa trẻ là một ngôi sao độc nhất trên bầu trời và có mặt lấp lánh riêng.
Chỉ hy vọng rằng, mỗi phụ huynh sẽ mang một đôi “mắt thần” và một trái tim bao dung để bỏ qua những sự hào nhoáng bởi điểm số để khai thác tài năng và cá tính riêng của con, biến con trở thành một ngôi sao lấp lánh.
