Thời gian gần đây, nhiều bài đăng và video trên mạng xã hội lan truyền thông tin rằng ăn hạt chia mỗi ngày trong vòng 14 ngày có thể mang lại hàng loạt lợi ích như giảm đầy hơi chỉ sau một ngày, cải thiện làn da, tóc bóng khỏe, tăng năng lượng và giảm hơn 2 kg cân nặng. Dù hạt chia là thực phẩm giàu dinh dưỡng, các chuyên gia cho rằng những tuyên bố này đang được phóng đại và không phản ánh đúng tác dụng thực tế.
Hạt chia có giúp cải thiện tiêu hóa?
Hạt chia là nguồn cung cấp chất xơ dồi dào, giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn và tăng khả năng hấp thu dưỡng chất.
Một số nghiên cứu cũng cho thấy việc bổ sung hạt chia vào chế độ ăn có thể góp phần kiểm soát cholesterol và đường huyết, từ đó hỗ trợ giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đái tháo đường.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc ăn hạt chia trong một hoặc vài ngày không thể khiến bụng phẳng ngay lập tức như nhiều nội dung trên mạng xã hội quảng cáo. Nếu không uống đủ nước, lượng chất xơ cao trong hạt chia còn có thể gây đầy hơi, táo bón hoặc khó chịu ở đường tiêu hóa.
Để giảm mỡ bụng hay cải thiện vóc dáng, cần duy trì chế độ ăn uống và luyện tập trong thời gian dài thay vì kỳ vọng vào hiệu quả tức thì từ một loại thực phẩm.
Hạt chia có làm đẹp da?
Theo các bác sĩ da liễu, hạt chia chứa nhiều axit béo omega-3 và chất chống oxy hóa, có khả năng hỗ trợ giảm phản ứng viêm trong cơ thể. Đây là những dưỡng chất có lợi cho sức khỏe làn da và có thể góp phần cải thiện tình trạng viêm liên quan đến mụn.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng chỉ bổ sung hạt chia không thể điều trị mụn hoặc giúp da đẹp lên rõ rệt sau vài ngày. Sức khỏe làn da còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như nội tiết tố, chế độ ăn uống tổng thể, chất lượng giấc ngủ, mức độ căng thẳng và cách chăm sóc da hằng ngày. Hạt chia vì thế chỉ nên được xem là một phần của chế độ dinh dưỡng lành mạnh, không phải giải pháp thay thế các phương pháp điều trị da liễu khi cần thiết.
Có giúp tăng năng lượng và giảm cân?
Nhờ chứa chất xơ, protein thực vật và chất béo không bão hòa, hạt chia có thể cung cấp nguồn năng lượng ổn định và giúp kéo dài cảm giác no.
Các chuyên gia cho biết việc bổ sung hạt chia vào bữa ăn có thể hỗ trợ kiểm soát cơn đói và giảm lượng thực phẩm tiêu thụ trong ngày. Tuy nhiên, hiệu quả này thường diễn ra từ từ và khác nhau ở mỗi người.
Đối với tuyên bố "tăng năng lượng rõ rệt sau 10 ngày", các chuyên gia nhận định hiện chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh để khẳng định mốc thời gian cụ thể như vậy.
Tương tự, việc giảm khoảng 2,3 kg chỉ sau hai tuần nhờ ăn hạt chia cũng được đánh giá là thiếu cơ sở. Nếu cân nặng giảm nhanh trong thời gian ngắn, phần lớn có thể là do mất nước hoặc thay đổi lượng thức ăn tiêu thụ, chứ không đồng nghĩa với việc lượng mỡ trong cơ thể đã giảm đáng kể.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, không có bất kỳ loại thực phẩm đơn lẻ nào, kể cả hạt chia, có khả năng "đốt cháy mỡ" hoặc giúp giảm cân nhanh chóng.
Hệ tiêu hóa không thể "tái tạo" chỉ trong 14 ngày
Một số nội dung trên mạng xã hội còn cho rằng hạt chia có thể "tái tạo hệ tiêu hóa" sau hai tuần sử dụng. Các chuyên gia cho biết nhận định này chưa có cơ sở khoa học. Dù chất xơ trong hạt chia giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột, quá trình cải thiện sức khỏe tiêu hóa cần diễn ra trong thời gian dài và phụ thuộc vào toàn bộ chế độ ăn uống cũng như lối sống.
Không có bằng chứng cho thấy chỉ bổ sung hạt chia có thể phục hồi hoặc tái thiết hệ tiêu hóa trong vòng 14 ngày.
Ăn hạt chia thế nào để phát huy lợi ích?
Để tận dụng giá trị dinh dưỡng của hạt chia, các chuyên gia khuyến nghị:
- Ngâm hạt chia trong nước khoảng 15–30 phút trước khi sử dụng để hạn chế nguy cơ nghẹn và giúp cơ thể dễ tiêu hóa hơn.
- Mỗi ngày chỉ nên dùng khoảng 15–30 g (1–2 muỗng canh), kết hợp cùng sữa chua, yến mạch, sinh tố hoặc salad.
- Uống đủ nước khi bổ sung hạt chia vì lượng chất xơ cao cần nước để phát huy tác dụng.
- Người có bệnh lý đường tiêu hóa, khó nuốt hoặc đang sử dụng thuốc chống đông máu nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thường xuyên.
Các chuyên gia nhấn mạnh, hạt chia là thực phẩm giàu chất xơ, omega-3 và chất chống oxy hóa, mang lại nhiều lợi ích khi được đưa vào chế độ ăn cân bằng. Tuy nhiên, đây không phải là "siêu thực phẩm" có thể giúp giảm cân, làm đẹp da hay cải thiện sức khỏe trong thời gian ngắn. Hiệu quả bền vững vẫn đến từ việc duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên và lối sống lành mạnh.
