Những cơn mưa lớn xuất hiện liên tiếp tại nhiều địa phương từ đầu mùa hè không chỉ làm gia tăng nguy cơ ngập úng, sạt lở mà còn kéo theo nỗi lo về các dịch bệnh truyền nhiễm. Trong đó, sốt xuất huyết đang trở thành mối đe dọa đáng lo ngại khi số ca mắc liên tục tăng, độ tuổi người bệnh ngày càng mở rộng và diễn biến dịch có nhiều thay đổi khó lường.
Theo Báo điện tử Thời báo Tài chính Việt Nam, trước tình hình thời tiết diễn biến phức tạp với các đợt mưa lớn kéo dài từ tháng 5 đến nay, Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương chủ động triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh trong và sau mưa lũ nhằm hạn chế nguy cơ bùng phát dịch trong cộng đồng.
Theo ngành y tế, mưa lớn và ngập úng tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, virus cùng các vật trung gian truyền bệnh phát triển. Nước lũ mang theo rác thải, chất thải sinh hoạt, xác động vật và nhiều tác nhân gây ô nhiễm môi trường, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tiêu chảy cấp, bệnh đường hô hấp, đau mắt đỏ, bệnh ngoài da và đặc biệt là sốt xuất huyết.
Ghi nhận của Tạp chí điện tử Tri thức, đáng chú ý, sốt xuất huyết hiện không còn là căn bệnh mang tính thời vụ như trước đây. ThS.BS Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), cho biết chu kỳ bùng phát dịch đang có xu hướng rút ngắn. Đỉnh dịch năm 2022 từng ghi nhận khoảng 371.000 ca mắc trên cả nước. Những năm gần đây, Việt Nam vẫn ghi nhận trung bình khoảng 150.000 trường hợp mắc mỗi năm.
Các chuyên gia nhận định thời tiết thất thường với các đợt nắng nóng kéo dài xen kẽ mưa lớn, độ ẩm không khí luôn ở mức cao đã tạo môi trường lý tưởng cho muỗi truyền bệnh sinh sản và phát triển. Bên cạnh đó, type huyết thanh DENV-2 hiện đang lưu hành chiếm ưu thế, làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các trường hợp sốt xuất huyết nặng.
Một thay đổi đáng chú ý khác là độ tuổi mắc bệnh đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Nếu trước đây sốt xuất huyết chủ yếu gặp ở trẻ em thì hiện nay ngày càng nhiều thanh thiếu niên và người trưởng thành trở thành bệnh nhân.
Chi sẻ trên Tạp chí điện tử Tri thức, PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Hùng, Phó Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1, cho rằng tâm lý chủ quan là một trong những nguyên nhân khiến nhiều ca bệnh diễn tiến nặng. Không ít người trẻ cho rằng mình có sức khỏe tốt nên sẽ không gặp biến chứng nguy hiểm nếu mắc bệnh. Chính suy nghĩ này khiến nhiều trường hợp tự điều trị tại nhà hoặc đến bệnh viện khi bệnh đã bước sang giai đoạn nguy hiểm.
Theo các bác sĩ, sốt xuất huyết là căn bệnh có diễn biến rất đặc biệt. Thời điểm nguy hiểm nhất thường không phải lúc người bệnh sốt cao mà là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 5, khi cơn sốt bắt đầu thuyên giảm và người bệnh cảm thấy khỏe hơn. Đây lại là giai đoạn có thể xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng như sốc sốt xuất huyết, xuất huyết nặng hoặc suy đa cơ quan.
Sự chủ quan và diễn biến bệnh dễ gây nhầm lẫn đã khiến không ít bệnh nhân nhập viện muộn. Các chuyên gia cho biết từng ghi nhận nhiều trường hợp đáng tiếc do phát hiện bệnh quá trễ, làm giảm cơ hội điều trị thành công.
Không chỉ đe dọa tính mạng, sốt xuất huyết nặng còn để lại nhiều hệ lụy lâu dài cho sức khỏe. Một số bệnh nhân sau khi khỏi bệnh vẫn gặp tình trạng suy giảm trí nhớ, mất ngủ, giảm khả năng tập trung, rối loạn tâm lý hoặc ảnh hưởng thị lực. Gánh nặng kinh tế cũng rất lớn khi những ca bệnh nặng phải lọc máu, thở máy hoặc điều trị hồi sức tích cực với chi phí lên tới hàng trăm triệu đồng.
Số liệu từ ngành y tế cho thấy dịch sốt xuất huyết đang gia tăng tại nhiều địa phương. Riêng TP.HCM đã ghi nhận hơn 8.500 ca mắc từ đầu năm đến nay, tăng hơn 131% so với cùng kỳ năm trước. Số ca nặng cũng tăng đáng kể khi mùa cao điểm dịch bệnh đang bắt đầu.
Bên cạnh sốt xuất huyết, ngành y tế cũng cảnh báo nguy cơ gia tăng các bệnh truyền nhiễm khác trong mùa mưa như tay chân miệng, tiêu chảy cấp, bệnh đường hô hấp và các bệnh ngoài da. Nguồn nước ô nhiễm, thực phẩm dễ hư hỏng cùng môi trường ẩm thấp là những yếu tố khiến mầm bệnh phát triển mạnh hơn.
Trước nguy cơ dịch bệnh gia tăng, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát dịch tễ, xử lý sớm các ổ dịch, đảm bảo nguồn nước sạch, an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường tại các khu vực có nguy cơ cao. Công tác tuyên truyền cũng được đẩy mạnh nhằm nâng cao ý thức phòng bệnh trong cộng đồng.
Thời báo VTV nhấn mạnh, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần thực hiện ăn chín, uống sôi; không sử dụng thực phẩm không đảm bảo vệ sinh; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng; vệ sinh môi trường sống sạch sẽ và loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng quanh nhà để ngăn muỗi sinh sản.
Đối với sốt xuất huyết, diệt lăng quăng, bọ gậy và muỗi truyền bệnh vẫn là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất hiện nay. Ngành y tế cũng đang phối hợp với các tổ chức quốc tế nghiên cứu triển khai vaccine tại một số địa phương, đồng thời ứng dụng dữ liệu môi trường, thời tiết và công nghệ mới để xây dựng hệ thống cảnh báo dịch sớm.
Trong bối cảnh thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, các chuyên gia nhấn mạnh sốt xuất huyết không còn là căn bệnh của riêng trẻ em. Người trẻ, người trưởng thành hay người cao tuổi đều có nguy cơ mắc bệnh và gặp biến chứng nặng nếu chủ quan. Chủ động phòng bệnh ngay từ đầu mùa mưa vẫn là giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.
