Dứa chín vào mùa thường có vị ngọt đậm, nhiều nước và mùi thơm hấp dẫn. Thế nhưng, không ít người vừa ăn vài miếng đã cảm thấy lưỡi tê tê, châm chích hoặc hơi rát trong khoang miệng. Cảm giác này thường rõ hơn khi ăn dứa tươi với số lượng nhiều.
Một trong những nguyên nhân là bromelain, nhóm enzyme có khả năng phân giải protein trong dứa. Khi ăn dứa tươi, enzyme này có thể tác động lên các protein ở bề mặt khoang miệng. Bên cạnh đó, dứa có tính axit tự nhiên nên càng dễ khiến niêm mạc miệng nhạy cảm cảm thấy xót hoặc rát.
Mức độ khó chịu tùy cơ địa, độ chín và lượng dứa ăn vào. Nếu thường xuyên gặp tình trạng này, thay vì gọt dứa xong ăn ngay, có thể thử một vài cách xử lý đơn giản dưới đây.
Ngâm dứa trong nước muối loãng
Đây là cách làm đơn giản và dễ thực hiện.
Nên chọn quả dứa chín vừa, có mùi thơm tự nhiên, màu sắc tương đối đều, mắt dứa nở và không có dấu hiệu dập úng. Sau khi gọt sạch vỏ, bỏ mắt, cắt dứa thành những miếng vừa ăn.
Pha một bát nước sạch với một lượng nhỏ muối, khuấy cho tan rồi cho dứa vào ngâm khoảng 10-15 phút. Sau đó vớt ra, để ráo và có thể thưởng thức.
Nước muối loãng giúp làm sạch bề mặt dứa và có thể làm giảm cảm giác châm chích ở miệng khi ăn. Nhiều người cũng nhận thấy vị dứa sau khi ngâm có phần dịu hơn, vị ngọt nổi bật hơn.
Không nên pha nước quá mặn hoặc ngâm quá lâu. Dứa có thể bị mặn, mềm và mất đi vị ngọt tự nhiên.
Có thể thử nước pha baking soda
Nếu không thích vị dứa hơi mặn sau khi ngâm nước muối, một số người có thể thử cách dùng baking soda với lượng rất nhỏ.
Sau khi gọt, bỏ mắt và cắt dứa, pha một lượng nhỏ baking soda vào nước sạch, khuấy đều rồi cho dứa vào ngâm trong thời gian ngắn. Sau đó vớt dứa ra và rửa lại thật kỹ bằng nước sạch trước khi ăn.
Baking soda có tính kiềm nên có thể giúp làm dịu phần nào độ axit trên bề mặt thực phẩm. Tuy nhiên, đây không phải phương pháp bắt buộc và cũng không nên dùng quá nhiều.
Nếu pha quá đặc hoặc ngâm lâu, dứa có thể thay đổi mùi vị và kết cấu. Vì vậy, với cách này, nguyên tắc quan trọng là dùng ít và rửa lại kỹ.
Chần nhanh qua nước nóng nếu rất nhạy cảm với cảm giác rát
Một cách khác hiệu quả hơn trong việc làm giảm hoạt tính của bromelain là gia nhiệt.
Dứa đã cắt miếng có thể được chần nhanh qua nước nóng, sau đó chuyển ngay sang nước lạnh để làm nguội. Việc gia nhiệt có thể làm giảm hoạt tính của enzyme, nhờ đó cảm giác châm chích khi ăn có thể nhẹ hơn.
Không nên chần quá lâu vì dứa sẽ nhanh mềm, mất độ giòn và giảm mùi thơm đặc trưng.
Nếu không muốn chần cả miếng dứa, có thể chế biến dứa thành các món như dứa xào, dứa nấu canh chua hoặc các món cần gia nhiệt. Đây cũng là cách tận dụng dứa khi không thích ăn trực tiếp.
Chọn dứa chín vừa, thơm tự nhiên
Cách chọn quả cũng ảnh hưởng đến trải nghiệm khi ăn.
Nên chọn những quả có mùi thơm tự nhiên, phần vỏ chuyển màu phù hợp với độ chín, cầm chắc tay và không có chỗ mềm nhũn. Tránh những quả bị dập, chảy nước, có mùi lên men hoặc dấu hiệu hư hỏng.
Dứa quá xanh thường có vị chua và gắt hơn. Trong khi đó, dứa chín vừa thường có vị cân bằng hơn giữa độ ngọt và độ chua, dễ ăn hơn với nhiều người.
Tuy nhiên, không phải cứ dứa càng chín thì chắc chắn sẽ không gây rát. Cơ địa mỗi người và lượng dứa ăn vào cũng đóng vai trò quan trọng.
Ăn dứa xong có thể súc miệng bằng nước
Một mẹo đơn giản khác là sau khi ăn dứa, có thể uống một ít nước hoặc súc miệng bằng nước sạch.
Cách này giúp loại bỏ phần nước dứa còn lưu lại trong khoang miệng, đồng thời làm dịu cảm giác khó chịu.
Nếu miệng đang có vết xước, nhiệt miệng hoặc niêm mạc nhạy cảm, nên hạn chế ăn quá nhiều dứa tươi cùng lúc vì tính axit của quả có thể khiến cảm giác xót rõ hơn.
Ăn dứa lạnh cũng là một mẹo đáng thử
Nếu thích ăn dứa tươi nhưng dễ bị châm chích, có thể làm lạnh dứa trước khi ăn.
Cho dứa đã cắt vào hộp kín rồi bảo quản trong ngăn mát một thời gian ngắn. Dứa lạnh thường cho cảm giác dễ ăn và sảng khoái hơn, đồng thời nhiệt độ thấp có thể làm giảm cảm nhận về vị chua và cảm giác khó chịu trong miệng.
Tuy nhiên, đây chủ yếu là mẹo giúp giảm cảm giác, không làm bromelain biến mất. Vì vậy, nếu cơ thể phản ứng mạnh với dứa, không nên cố ăn nhiều chỉ vì đã làm lạnh.
Lưu ý
Cảm giác hơi tê, châm chích hoặc xót nhẹ sau khi ăn dứa tươi khá phổ biến. Nhưng nếu xuất hiện sưng môi, sưng lưỡi, nổi mề đay, khó thở hoặc các triệu chứng bất thường khác, không nên tiếp tục ăn và cần được đánh giá y tế vì đó có thể là phản ứng dị ứng chứ không đơn thuần là cảm giác rát do dứa.
Sau khi gọt và cắt, nên cho dứa vào hộp sạch, đậy kín và bảo quản trong ngăn mát. Không nên để dứa đã cắt quá lâu ở nhiệt độ phòng.
