Nhắc đến các loại cá nước ngọt quen thuộc trong bữa cơm gia đình, cá trê là cái tên không còn xa lạ. Loài cá này dễ nhận biết nhờ thân mình không có vảy, lớp da trơn bóng cùng cặp râu dài đặc trưng. Với phần thịt mềm, vị ngọt tự nhiên và dễ chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn, cá trê được bày bán phổ biến tại các chợ truyền thống trên khắp cả nước.
Tuy nhiên, không ít người vẫn giữ tâm lý e ngại khi ăn cá trê. Nguyên nhân là bởi đây là loài cá có khả năng thích nghi rất tốt với môi trường sống, có thể tồn tại ở cả những vùng nước tù đọng hoặc điều kiện khắc nghiệt. Thói quen ăn tạp của cá trê cũng khiến nhiều người cho rằng đây là loại thực phẩm kém vệ sinh và không có lợi cho sức khỏe.
Trên thực tế, các chuyên gia dinh dưỡng cho biết nhận định này chưa chính xác. Cá trê không phải là loại cá "bẩn" như nhiều người vẫn nghĩ mà còn được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng. Theo một số ghi chép trong tài liệu cổ của Trung Quốc, cá da trơn từng được xem là loại thực phẩm có giá trị không thua kém vi cá mập. Đặc biệt, gần như mọi bộ phận của cá trê đều có thể tận dụng trong chế biến, từ phần thịt, đầu cá, mắt cá, bong bóng cho đến lớp da.
Xét về thành phần dinh dưỡng, trong 100g thịt cá trê có khoảng 17,3g protein, 20mg canxi, 12mg phốt pho, 16,5g protid cùng nhiều vitamin nhóm B, vitamin PP và các khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Đáng chú ý, cá trê còn chứa hàm lượng selen khá dồi dào.
Ngoài nguồn đạm chất lượng cao, cá trê còn cung cấp nhiều axit béo không no có lợi cho sức khỏe. Những dưỡng chất này góp phần hỗ trợ giảm cholesterol trong máu, làm chậm quá trình lão hóa và giúp bảo vệ hệ tim mạch. Bên cạnh đó, DHA và EPA có trong cá trê cũng đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động của não bộ, hỗ trợ phát triển và duy trì chức năng nhận thức. Chính vì vậy, nhiều chuyên gia khuyến nghị nên bổ sung cá trê vào thực đơn ít nhất một lần mỗi tuần.
Không chỉ bổ dưỡng, cá trê còn rất linh hoạt trong chế biến. Từ các món kho đậm đà, nướng thơm lừng đến những món canh thanh mát, mỗi cách chế biến đều mang đến hương vị riêng, dễ dàng chinh phục khẩu vị của nhiều người.
Nếu muốn đổi vị cho bữa cơm gia đình, bạn có thể tham khảo cách làm món cá trê om chuối đậu dưới đây.
Cá trê om chuối đậu dân dã, đậm vị đưa cơm
Nguyên liệu (4 người ăn)
1kg cá trê (khoảng 6 con nhỏ)
10 quả chuối xanh
5 quả cà pháo
2 miếng đậu phụ
5 nhánh ngò gai
1/3 bó lá lốt
1/3 bó tía tô
2 muỗng canh mỡ
2 muỗng canh dầu ăn
1 muỗng cà phê bột nghệ
Gia vị: muối, bột ngọt, tiêu xay
Mẹo chọn nguyên liệu ngon
Chọn cá trê
Nên ưu tiên cá trê còn sống, bơi nhanh, phản xạ tốt và thân cá nguyên vẹn. Cá tươi thường có phần thịt săn chắc, bụng không phình bất thường, da bóng và không có mùi lạ. Khi chạm tay vào thân cá, bề mặt không quá nhớt và không để lại cảm giác dính.
Tránh mua những con cá đã chết lâu, thịt mềm nhũn hoặc có mùi hôi khó chịu.
Chọn đậu phụ
Đậu phụ ngon thường có màu trắng ngà tự nhiên, kết cấu mềm nhưng vẫn giữ được độ đàn hồi. Phần ruột đậu hơi xốp, không quá cứng. Nếu đậu có màu vàng đậm hoặc mùi hắc, bạn nên cân nhắc vì có thể chứa nhiều phụ gia trong quá trình sản xuất.
Chọn chuối xanh
Nên chọn những quả còn xanh đậm, cầm chắc tay, bề mặt căng bóng và không bị sâu dập. Chuối tươi sẽ giúp món om có độ bùi và giữ được hình dạng sau khi nấu.
Cách thực hiện
Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
Chuối xanh gọt vỏ, cắt miếng vừa ăn rồi ngâm trong nước muối loãng khoảng 1 giờ để hạn chế thâm đen. Sau đó rửa sạch và để ráo.
Cà pháo bỏ cuống, bổ miếng vừa ăn rồi ngâm cùng chuối trong nước muối loãng khoảng 1 giờ trước khi rửa sạch.
Lá lốt, tía tô và ngò gai nhặt sạch, rửa kỹ rồi thái nhỏ.
Đậu phụ cắt thành các miếng vừa ăn.
Mẹo nhỏ: Nếu thích cá và đậu có kết cấu săn chắc hơn, bạn có thể chiên sơ hai nguyên liệu này trước khi đem om.
Bước 2: Làm sạch và ướp cá
Cá trê làm sạch nội tạng, rửa kỹ rồi cắt khúc vừa ăn.
Cho cá vào tô, ướp với 1 muỗng cà phê muối, 1 muỗng cà phê bột ngọt, 1 muỗng cà phê tiêu xay và 1 muỗng cà phê bột nghệ. Trộn đều và để khoảng 30 phút cho cá thấm gia vị.
Một số cách khử nhớt và giảm mùi tanh cho cá trê:
Dùng tro bếp hoặc các loại bột như bột mì, bột gạo, bột năng chà lên thân cá rồi rửa sạch.
Chà xát cá với muối kết hợp nước cốt chanh hoặc giấm, sau đó dội nước ấm khoảng 5 phút rồi cạo sạch lớp nhớt.
Làm sạch kỹ phần bụng và hai bên ngạnh cá, sau đó dùng gừng cùng giấm hoặc chanh chà lên thân cá trước khi rửa lại bằng nước sạch.
Bước 3: Xào sơ chuối và cà
Làm nóng chảo với 2 muỗng canh dầu ăn. Cho chuối xanh và cà pháo vào đảo trên lửa vừa.
Nêm thêm 1 muỗng cà phê muối rồi xào khoảng 5 phút cho nguyên liệu săn lại trước khi tắt bếp.
Bước 4: Om cá
Đun sôi khoảng 1 lít nước trong nồi. Khi nước sôi, cho phần chuối và cà đã xào vào nấu đến khi chuối bắt đầu mềm.
Tiếp theo, cho cá đã ướp vào nồi, đun thêm khoảng 15 phút để cá chín và hòa quyện cùng các nguyên liệu.
Bước 5: Hoàn thiện món ăn
Khi cá đã chín, cho đậu phụ cùng lá lốt, tía tô và ngò gai thái nhỏ vào nồi.
Nêm thêm 1 muỗng canh muối và 1 muỗng canh bột ngọt, đun thêm khoảng 2 phút. Cuối cùng nếm lại gia vị cho vừa khẩu vị rồi tắt bếp.
Thành phẩm
Cá trê om chuối đậu hấp dẫn bởi hương thơm đặc trưng của lá lốt, tía tô và ngò gai. Thịt cá mềm ngọt, đậm đà gia vị, kết hợp với vị bùi của chuối xanh, độ giòn nhẹ của cà pháo và sự béo mềm của đậu phụ. Món ăn dân dã này đặc biệt phù hợp dùng nóng cùng cơm trắng, rất dễ khiến cả nhà ăn hết veo nồi cơm.
