Trong không gian sống hiện đại, nhiều người không chỉ thích trồng cây để làm đẹp mà còn ưu tiên những loại có thể tận dụng trong đời sống hằng ngày. Một chậu cây vừa tạo điểm nhấn cho căn nhà, vừa cho lá làm gia vị và có giá trị sử dụng khác rõ ràng sẽ trở thành lựa chọn thú vị hơn những cây chỉ để ngắm.
Cây xô thơm là một trong số đó. Loại thảo mộc có nguồn gốc từ vùng Địa Trung Hải này được sử dụng từ lâu trong ẩm thực và y học cổ truyền. Ngày nay, cây còn được nhiều người trồng trong chậu tại nhà nhờ hình dáng đẹp, mùi thơm đặc trưng và khả năng thích nghi tương đối tốt.
Cây xô thơm là cây gì?
Ảnh minh hoạ
Xô thơm, còn được gọi là xôn, hoa xôn hay ngải đắng, có tên khoa học Salvia officinalis, thuộc họ Hoa môi. Đây là cây thân thảo mọc thành bụi, thường cao khoảng 60-100cm khi trưởng thành.
Thân và lá cây có lớp lông mịn đặc trưng. Lá thường có màu xanh xám hoặc xanh lục nhạt, bề mặt phủ một lớp lông tơ khiến cây có vẻ ngoài khá khác biệt so với nhiều loại rau thơm quen thuộc. Hoa xô thơm nhỏ, thường mọc thành chùm với sắc tím hoặc hồng và có thể xuất hiện vào khoảng tháng 5-8.
Điểm nổi bật của cây nằm ở mùi thơm và hương vị riêng. Lá xô thơm có vị khá đậm, hơi đắng, nồng ấm nhưng vẫn tạo cảm giác dễ chịu. Chính đặc điểm này khiến nó thường được sử dụng như một loại gia vị trong nhiều món ăn phương Tây và Trung Đông.
Lá có thể dùng tươi hoặc phơi, sấy khô. Khi chế biến, lá tươi thường được vò nhẹ rồi cho vào món ăn ở giai đoạn cuối hoặc sử dụng để ướp thực phẩm. Xô thơm cũng có thể xuất hiện trong nước sốt, trà và một số loại đồ uống.
Do lá khô dễ bảo quản và thuận tiện vận chuyển hơn, sản phẩm xô thơm khô thường được bán phổ biến trên thị trường. Theo mức giá trong bài mẫu, loại lá này có thể dao động khoảng 90.000 - 150.000 đồng/chậu, 220.000 - 300.000 đồng/kg. Mức giá này khiến một loại rau gia vị nhỏ bé trở nên khá đặc biệt.
Lợi ích khi trồng cây xô thơm
Ảnh minh hoạ
Giá trị của cây xô thơm không chỉ nằm ở căn bếp. Lá cây chứa nhiều hợp chất tự nhiên như tinh dầu, tannin, flavonoid và các chất chống oxy hóa. Từ lâu, xô thơm đã được sử dụng như một loại thảo dược trong nhiều nền y học truyền thống. Một số tài liệu đề cập đến việc sử dụng loại cây này để hỗ trợ các vấn đề như khó tiêu, viêm họng, một số triệu chứng ở khoang miệng và các tình trạng viêm nhẹ.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa thảo dược được sử dụng theo kinh nghiệm và thuốc điều trị bệnh. Không nên tự ý dùng xô thơm với mục đích chữa bệnh hoặc thay thế thuốc đang được bác sĩ kê đơn. Đặc biệt, tinh dầu hoặc các chế phẩm cô đặc không nên sử dụng tùy tiện.
Một ưu điểm khác khiến xô thơm phù hợp với không gian nhà ở là hình dáng khá bắt mắt. Những chiếc lá phủ lông mềm, mọc thành bụi tạo cảm giác xanh mát, trong khi hoa tím hoặc hồng giúp chậu cây thêm nổi bật.
Cây cũng tỏa mùi thơm đặc trưng nên có thể được đặt ở ban công, bệ cửa sổ hoặc khu vực có nhiều ánh sáng. Thay vì chỉ mua lá khô khi cần, trồng một chậu nhỏ tại nhà giúp gia chủ có thể chủ động thu hái một lượng lá vừa đủ cho việc nấu nướng.
Về chăm sóc, xô thơm không phải loại cây quá khó trồng. Có thể nhân giống bằng hạt, cây con hoặc giâm cành. Với những người mới bắt đầu, mua cây giống đã phát triển sẵn sẽ đơn giản hơn.
3 lưu ý khi trồng xô thơm tại nhà
Ảnh minh hoạ
Đầu tiên là đất trồng. Xô thơm thích môi trường đất tơi xốp và thoát nước nhanh. Khi trồng trong chậu, nên lựa chọn giá thể thông thoáng, có thể phối hợp đất với cát, xơ dừa hoặc vật liệu giúp hạn chế tình trạng đất bị bí.
Tiếp theo là ánh sáng. Đây là loại cây ưa sáng nên nên đặt chậu ở vị trí có nhiều ánh nắng như ban công hoặc bệ cửa sổ. Nếu trồng trong nhà, cần đảm bảo cây vẫn nhận đủ ánh sáng tự nhiên.
Cuối cùng là tưới nước. Xô thơm có khả năng chịu khô tương đối tốt và không thích đất quá ẩm. Vì vậy, chỉ nên tưới khi lớp đất mặt đã khô, tránh tưới liên tục khiến rễ bị úng.
