Loại rau được nhắc đến chính là rau dền đỏ. Bác sĩ, lương y Nguyễn Hữu Trọng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu y học cổ truyền sản phẩm hữu cơ Việt Nam cho biết, rau dền có nhiều loại như dền trắng, dền đỏ, dền xanh và thậm chí có cả các loại rau dền mọc dại. Trong đó, rau dền cơm và dền đỏ được sử dụng nhiều hơn cả.
Về giá trị dinh dưỡng, rau dền đỏ khá đa dạng về thành phần dinh dưỡng, trong đó hàm lượng nhiều nhất là chất xơ và các loại khoáng chất như canxi, phốt pho, sắt và các vitamin B1, B2, C… Trong đó đáng chú ý nhất là hàm lượng sắt có trong rau dền đỏ. Nếu so sánh với thịt bò – một loại thực phẩm giàu sắt thì hàm lượng trong rau dền cao hơn nhiều lần thịt bò. Theo bảng thành phần dinh dưỡng của Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong 100g rau dền đỏ chứa khoảng 5,4mg sắt, cao gấp 4 lần thịt bò (100g chứa 1,78mg sắt).
Về tác dụng với sức khỏe, bác sĩ Trọng cho biết, rau dền có tính mát, vị ngọt còn hạt rau dền có vị ngọt tính lạnh, có tác dụng thanh nhiệt, lợi thủy nhuận táo, lợi khiếu, sát khuẩn, giải độc, tiêu viêm. Thậm chí, hạt rau dền cũng có tác dụng mát gan, ích khí lục, thông lợi đại-tiểu tiện, giải độc tiêu viêm.
Rau dền chứa hàm lượng sắt khá lớn, nhiều hơn cả thịt bò rất tốt cho máu. Ảnh minh họa.
Với hàm lượng dinh dưỡng như trên, rau dền có tác dụng giảm cholesterol rất hiệu quả vì ngoài có hàm lượng chất xơ lớn, loại rau này còn chứa tocotrienols, một loại vitamin E, cũng giúp làm giảm cholesterol xấu và ngăn ngừa bệnh tim mạch vành.
Các nghiên cứu cũng cho thấy, rau dền chứa nhiều kali và magie, giúp duy trì sự cân bằng điện giải trong cơ thể. Do đó, rau dền giúp cơ thể kiểm soát và phòng ngừa cao huyết áp, đột quỵ. Đồng thời, loại rau này cũng có nhiều hợp chất chống oxy hóa như vitamin E, C, sắt, magiê, phốt pho hay lysine có trong rau dền vì thế khi sử dụng cũng có tác dụng phòng bệnh ung thư, chống lại các gốc tự do có hại và ngăn chặn sự hình thành của các tế bào ác tính gây ra ung thư.
Đặc biệt, hàm lượng sắt lớn trong rau dền giúp gia tăng lượng hemoglobin và tế bào hồng cầu. Bởi vậy, loại rau này rất có lợi cho bệnh nhân thiếu máu. Khi nấu canh rau dền với các thực phẩm như tôm hay thịt cũng sẽ rất bổ dưỡng, không chỉ ngon miệng mà còn giúp thanh lọc cơ thể, giải nhiệt, mát gan.
Mặc dù rau dền tốt cho sức khỏe, nhưng một số người không nên ăn nhiều. Ảnh minh họa.
Mặc dù rau dền đa dạng thành phần dinh dưỡng và tốt cho sức khỏe, nhưng khi sử dụng cũng cần phải lưu ý, cụ thể là không ăn quá nhiều. Nguyên nhân là do rau dền giàu chất xơ, nếu ăn quá nhiều có thể gây đầy bụng, khó tiêu hoặc rối loạn tiêu hóa. Đặc biệt, không ăn sống hay ép lấy nước uống như sinh tố vì dễ gây rối loạn tiêu hóa, thậm chí nhiễm ký sinh trùng nguy hiểm.
Với rau đã nấu chín, tuyệt đối không để qua đêm, hay nấu lại nhiều lần vì hàm lượng nitrat tự nhiên trong rau có thể chuyển thành nitrit nếu bảo quản không đúng cách, làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Với những người bị bệnh gout nên hạn chế ăn vì rau dền chứa purin, có thể làm tăng axit uric trong máu, khiến bệnh dễ tái phát. Người đang tiêu chảy, có thể trạng hư hàn và phụ nữ mang thai nên thận trọng. Người bị bệnh về thận hạn chế ăn rau dền vì chứa nhiều oxalat (100g rau này chứa 229mg oxalat). Tần suất ăn rau dền tốt nhất là khoảng 3 đến 4 bữa/tuần.
