Trên sân thượng của nhà chị Phương Anh (TP.HCM), màu xanh hiện diện ở gần như mọi khoảng trống. Những giàn bầu, bí, mướp nối tiếp nhau đón nắng, xen kẽ là các chậu hoa, cây ăn trái và hàng chục gốc hồng táo được chăm sóc cẩn thận. Sau hơn 10 năm gắn bó với việc làm vườn, nơi đây không chỉ trở thành nguồn cung rau trái cho gia đình mà còn là không gian chị tìm đến mỗi ngày để thư giãn và nuôi dưỡng niềm đam mê với cây cối.
Điểm đặc biệt của khu vườn là bộ sưu tập gần 90 giống hồng táo có nguồn gốc từ Trung Quốc, Mỹ, Úc, Hàn Quốc... Mỗi giống cây đều gắn với quá trình tìm hiểu, thử nghiệm và kiên trì chăm sóc trong điều kiện khí hậu nóng quanh năm của TP.HCM.
Chị Phương Anh và một số loại quả thu hoạch được trong vườn nhà.
Mẹ đảm đầu tư tiền tỷ làm vườn sân thượng 80m² suốt hơn 10 năm
Chia sẻ về cơ duyên làm “nông dân sân thượng”, chị Phương Anh cho biết, ban đầu chị chỉ muốn tận dụng khoảng sân thượng để trồng vài loại rau để phục vụ bữa ăn gia đình. "Lúc đầu mình chỉ nghĩ có thêm rau sạch để cả nhà sử dụng, đồng thời tạo thêm mảng xanh cho ngôi nhà. Nhưng càng trồng lại càng thấy yêu cây cối nên cứ tìm hiểu rồi trồng thêm nhiều loại khác và có được khu vườn như ngày hôm nay", chị chia sẻ.
Khu vườn sân thượng nhà chị Phương Anh có diện tích khoảng 80m², ngoài ra chị còn tận dụng thêm các ban công ở 2 mặt ngôi nhà để tăng không gian trồng cây.
Để thuận tiện chăm sóc, chị phân chia khu vườn sân thượng thành nhiều khu vực. Một khoảng dành cho các loại bầu, bí, mướp, dưa leo và các giống dưa; khu vực khác trồng huệ mưa, lan huệ, hoa sứ, cẩm cù, xương rồng cùng một số chậu lan. Phần diện tích còn lại là nơi chị trồng các loại cây ăn trái và những giống cây sưu tầm.
Trong đó, bộ sưu tập khoảng 90 giống hồng táo có nguồn gốc từ Trung Quốc, Mỹ, Úc, Hàn Quốc... là điều chị Phương Anh tâm huyết nhất. Bên cạnh việc chăm sóc những giống đang có, chị cũng thường xuyên thử nghiệm thêm các giống dưa và cây ăn trái mới để khu vườn ngày càng phong phú.
Một số loài hoa trong vườn nhà chị Phương Anh.
Để có được không gian xanh như hiện nay, chị phương Anh đã đầu tư trong suốt hơn một thập kỷ. Nếu cộng dồn toàn bộ chi phí, số tiền đã lên tới hàng tỷ đồng. “Nếu tính toàn bộ chi phí trong hơn 10 năm thì mình đã đầu tư với số tiền phải lên đến 10 con số. Đây không phải là khoản chi trong một lần mà là quá trình tích lũy qua nhiều năm”, chị Phương Anh nói.
Theo chị Phương Anh, khoản đầu tư lớn nhất phần hạ tầng. "Mình ưu tiên làm chống thấm, hệ thống tưới, khung giàn, chậu trồng và giá thể ngay từ đầu, vì đây là nền tảng để khu vườn có thể phát triển lâu dài. Phần chống thấm được xử lý bằng vật liệu chuyên dụng trước khi thi công, các chậu đều được kê cao để bảo đảm thoát nước, hạn chế nước đọng trên mặt sàn”, chị nói.
Chăm hồng táo giữa khí hậu TP.HCM và những kinh nghiệm tích lũy sau nhiều năm
Dù công việc hằng ngày khá bận rộn, chị Phương Anh vẫn duy trì thói quen dành khoảng 2-3 giờ mỗi ngày để chăm sóc khu vườn trên sân thượng. Những hôm nhiều việc, chị tranh thủ dậy sớm hoặc lên sân thượng vào buổi tối để tưới cây, cắt tỉa, bón phân và kiểm tra sâu bệnh.
"Đây là khoảng thời gian mình cảm thấy thư giãn nhất sau một ngày làm việc. Mình cũng thích tự tay chăm từng chậu cây vì chỉ có quan sát mỗi ngày mới biết cây đang thiếu gì hay gặp vấn đề gì để xử lý kịp thời", chị chia sẻ.
Theo chị, làm vườn trên sân thượng không đơn giản như nhiều người vẫn nghĩ. Khác với cây trồng dưới đất, cây trên sân thượng phải chịu nắng nóng, gió mạnh và mưa lớn gần như quanh năm. Nhiệt độ mặt sàn cao cũng khiến giá thể nhanh khô hơn, vì vậy việc tưới nước, bổ sung dinh dưỡng hay theo dõi sự phát triển của cây đều cần được thực hiện thường xuyên.
Sau hơn 10 năm gắn bó với khu vườn, chị cho rằng điều quan trọng nhất để cây phát triển khỏe mạnh là hiểu được nhu cầu của từng loại cây, thay vì áp dụng một công thức chung.
Chị luôn ưu tiên sử dụng giá thể tơi xốp, thoát nước tốt, đồng thời bổ sung phân hữu cơ định kỳ để cải tạo đất. Trong quá trình chăm sóc, nhất là với các loại rau dưa, chị hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thay vào đó thường xuyên kiểm tra cây để phát hiện sâu bệnh từ sớm và ưu tiên các biện pháp sinh học khi xử lý.
Nếu các loại rau khá dễ thích nghi thì hồng táo lại là thử thách lớn nhất đối với chị. Đây là nhóm cây ôn đới hoặc bán ôn đới, trong khi TP.HCM có khí hậu nóng quanh năm nên không phải giống nào cũng dễ sinh trưởng.
"Có những giống phải mất vài năm mới thích nghi được, thậm chí đến giờ vẫn chưa cho trái. Nhưng chính điều đó lại khiến mình càng muốn tìm hiểu và thử nghiệm nhiều hơn. Mỗi lần chăm thành công một giống mới đều mang lại cảm giác rất vui", chị nói.
Theo kinh nghiệm của chị, ngoài việc sử dụng giá thể phù hợp, người trồng hồng táo cần đặc biệt kiên nhẫn. Những cây ghép nhỏ thường ưu tiên phát triển bộ rễ trước rồi mới phát triển thân và cho trái. Trong điều kiện thời tiết nóng ở TP.HCM, chị thường tuốt lá khi lá đã già để kích thích cây ra đợt lộc mới mang nụ hoa. Khi cây bước vào giai đoạn ra hoa, việc bổ sung Canxi, Bo và Kali đúng thời điểm sẽ giúp tăng khả năng đậu trái.
Nhờ khu vườn trên sân thượng, gia đình chị gần như luôn có sẵn nhiều loại rau và quả theo mùa như hẹ, bầu, bí, mướp, dưa leo... Quan trọng hơn, chị còn có cơ hội thưởng thức những giống hồng táo mà ngoài thị trường rất khó tìm.
Với chị Phương Anh, giá trị lớn nhất của khu vườn không nằm ở số lượng cây trồng hay số tiền đã đầu tư suốt hơn 10 năm qua, mà là những trải nghiệm tích lũy được trên hành trình chăm cây mỗi ngày.
"Khu vườn giúp mình cân bằng cuộc sống, giảm căng thẳng sau công việc và cho mình cơ hội học hỏi mỗi ngày. Mình cũng rất vui khi có thể chia sẻ kinh nghiệm với những người cùng yêu làm vườn, đặc biệt là những ai muốn thử trồng hồng táo ở Việt Nam. Với mình, niềm vui lớn nhất là được nhìn từng mầm cây lớn lên, thích nghi rồi đơm hoa, kết trái”, chị bày tỏ.
