Có những món quà cha mẹ dành cho con không thể cầm nắm, nhưng lại đi theo con suốt cả cuộc đời. Một trong số đó là cái tên.
Tên gọi không chỉ để phân biệt người này với người khác. Với nhiều gia đình Việt, đó còn là nơi cất giữ kỳ vọng, kỷ niệm, tình yêu, thậm chí cả những tổn thương mà người lớn chưa kịp chữa lành. Nhưng cũng chính vì mang quá nhiều cảm xúc vào việc đặt tên, đôi khi cha mẹ quên mất rằng đứa trẻ sẽ là người phải sống cùng cái tên ấy lâu hơn bất kỳ ai.
Mới đây, trên mạng xã hội, câu chuyện về một bé gái được mẹ đặt tên Nguyễn Hạ Chân đã khiến nhiều người suy nghĩ.
Thoạt nghe, ai cũng xuýt xoa vì cái tên đẹp. “Hạ” gợi cảm giác dịu dàng, nắng vàng, tuổi trẻ. “Chân” khiến người ta liên tưởng đến sự chân thành, chân thật. Ghép lại thành một cái tên nhẹ nhàng, nữ tính và có phần thơ mộng. Nhưng phía sau cái tên ấy lại là một câu chuyện hoàn toàn khác.
Tài khoản mạng xã hội có tên Tâm… chia sẻ rằng cái tên không xuất phát từ mong muốn gửi gắm tương lai cho con, mà là một dấu mốc đau lòng trong cuộc đời người mẹ. Cụ thể người này chia sẻ: “Mình còn biết một cái tên mới đầu nghe rất hay, nhưng biết sâu xa thì lại buồn. Mẹ của bé bị chồng bỏ không nhận con, nên đặt tên bé là Nguyễn Hạ Chân, đọc ngược lại sẽ thành ‘hận cha’”.
Chia sẻ từ một tài khoản mạng xã hội gây chú ý.
Thực tế, chuyện đặt tên con theo tâm trạng không phải hiếm. Có người đặt tên con để ghi nhớ một mối tình dang dở. Có người dùng tên con như lời nhắc nhở người bạn đời. Có người vô thức gửi vào đó sự trách móc, tiếc nuối hay kỳ vọng chưa thành.
Nhưng điều đáng nói là trẻ con không có quyền lựa chọn. Tên gọi sẽ xuất hiện trên giấy khai sinh, trên bảng điểm, hồ sơ đi học, công việc sau này và cả những lần giới thiệu bản thân. Đó là thứ đi cùng một con người rất lâu.
Các chuyên gia tâm lý từng chỉ ra rằng cách một đứa trẻ cảm nhận về tên của mình có thể ảnh hưởng đến sự tự tin và cảm nhận giá trị bản thân. Một cái tên tích cực không quyết định tương lai thành công hay thất bại, nhưng nó có thể trở thành điểm tựa tinh thần. Ngược lại, nếu cái tên luôn gợi nhắc điều tiêu cực, trẻ có thể lớn lên cùng những câu hỏi mà đáng ra không thuộc về mình.
Đó cũng là lý do nhiều người nhớ đến một câu chuyện từng lan truyền trước đây. Một người cha khi làm việc tại bộ phận hộ tịch xã từng gặp một bà mẹ muốn đặt tên con là “Nguyễn Thù Hận”.
Không phản đối trực tiếp, ông đã lặng lẽ sửa thành “Thu Hân” với lý do kỹ thuật rồi hoàn tất giấy tờ. Nhiều năm sau, cậu bé ấy trưởng thành, quay lại cảm ơn vì ngày đó đã được trao một cái tên khác.
Không ai biết nếu vẫn giữ tên cũ thì cuộc đời cậu có thay đổi hay không. Nhưng ít nhất, người lớn năm ấy đã giúp một đứa trẻ không phải lớn lên cùng câu chuyện của người khác.
Ảnh minh hoạ
Do đó, các bậc cha mẹ nên lưu ý những điều CẤM KỴ khi đặt tên cho con:
- Về âm vần: Kiểm tra âm vần và cách phát âm của tên để đảm bảo rằng tên gọi dễ nghe và không gây khó khăn trong việc phát âm. Một cái tên hài hòa sẽ giúp trẻ tự tin hơn khi giao tiếp.
- Tránh những tên gọi kém thẩm mỹ: Cẩn thận với việc kết hợp các tên có thể tạo ra những cái tên không phù hợp hoặc khó nghe. Tên của con nên mang tính thẩm mỹ và không gây nhầm lẫn.
- Thể hiện sự gắn kết gia đình: Tên có thể thể hiện sự kết nối giữa các thế hệ trong gia đình. Đặt tên dựa trên tên bố mẹ giúp trẻ hiểu rõ nguồn gốc và giá trị gia đình, tạo cảm giác gắn bó hơn.
- Tham khảo ý kiến của gia đình: Tham khảo ý kiến từ ông bà, người thân trong gia đình có thể mang lại những góc nhìn mới và những gợi ý hữu ích. Họ có thể giúp bạn lựa chọn tên phù hợp với truyền thống gia đình.
- Tránh những tên gọi được truyền từ thế hệ trước: Cân nhắc tránh đặt tên trùng lặp với những người trong gia đình hoặc những cái tên đã trở nên phổ biến, để tạo sự độc đáo cho trẻ.
- Tương lai của trẻ: Hãy nghĩ đến cách mà cái tên sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống của trẻ trong tương lai. Một cái tên phù hợp có thể tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ trong học tập, công việc và các mối quan hệ xã hội.
- Thể hiện văn hóa và truyền thống: Đảm bảo rằng tên mà bạn chọn không vi phạm các chuẩn mực văn hóa và truyền thống của gia đình hoặc cộng đồng. Điều này sẽ giúp trẻ cảm thấy tự hào về tên gọi của mình.
