Thế nào là khí chất cao sang? Là áo gấm lụa là, ngọc ngà châu báu đầy thân? Đều không phải.
Khí chất cao sang thực ra là thứ không thể nhìn thấy, cũng không thể chạm vào. Nó là một trạng thái; một loại khí chất tinh thần có thể khiến người khác cảm thấy như được tắm mình trong gió xuân, khiến người ta tự đáy lòng sinh ra lòng kính trọng...
Giàu có có thể khiến con người ta phú quý, nhưng chưa chắc đã khiến họ sở hữu được khí chất cao sang thực sự. Người có khí chất cao sang thì ăn mặc giản dị cũng có thể toát ra khí chất độc đáo. Khí chất như vậy, từ lâu đã chảy trôi trong cuộc sống hằng ngày, thoáng nhìn là biết.
1. Gặp chuyện không né tránh, gánh vác được
Khổng Tử nói: "Người gặp đại nạn mà không sợ hãi, đó là cái dũng của thánh nhân".
Nhìn một người có khí chất cao sang hay không, hãy nhìn vào việc người đó có trốn tránh khi gặp chuyện hay không, đặc biệt là khi gặp phải những việc lớn liên quan đến sinh tử. Người có khí chất cao sang, gặp chuyện không tránh né khó khăn, gặp nghĩa không trốn tránh trách nhiệm.
Gặp chuyện không né tránh là thái độ, là sự lựa chọn không lùi bước, không đùn đẩy, không trốn chạy khi đối mặt với khó khăn, trách nhiệm hay khủng hoảng. Gánh vác được là năng lực, là dũng khí, là quyết tâm lập chí phải làm cho bằng được. Cho dù thân ở trong hiểm cảnh, nội tâm vẫn cứ an định. Người như vậy, có trách nhiệm, có sự gánh vác, tự khắc có khí chất cao sang.
2. Thân ở nơi phồn hoa, giữ mình được
Cổ nhân nói: "Từ tiết kiệm vào hoang phí thì dễ, từ hoang phí quay về tiết kiệm mới khó".
Nghèo, chưa chắc đã nghèo cả đời; giàu, cũng chưa chắc đã giàu cả đời. Nhìn một người, hãy nhìn xem liệu người đó có thể giữ vững được bản tâm, nguyên tắc và giới hạn đỏ của mình ở nơi phồn hoa hay không.
Có câu: "Quân tử yêu tiền tài, nhưng kiếm tiền phải đúng đạo nghĩa".
Sự cao quý thực sự của một người không phải nhìn vào việc người đó sở hữu bao nhiêu của cải, mà là nhìn vào việc người đó có thể giữ vững được điều gì trước sự cám dỗ. Khi nghèo khó vẫn sống một cách hiên ngang, tự trọng; khi giàu sang không bị mờ mắt bởi lợi lộc, không vì tiền bạc mà sa ngã hay trở nên hợm hĩnh, coi thường người khác, đó mới là người có khí chất cao sang.
3. Đi qua sóng gió, biết lặng mình tích lũy
Không có cuộc đời của ai là luôn thuận buồm xuôi gió mãi được. Người có thể nén lòng mình xuống để làm lại từ đầu khi chẳng may rơi xuống vực sâu, đó mới là người có khí chất cao sang thực sự.
Nhà văn Trung Quốc Trần Trung Thực năm xưa từng phải nếm trải cảm giác cay đắng khi thi trượt đại học. Ông lẳng lặng trở về nông thôn, chấp nhận làm một giáo viên dân lập bình thường. Nhưng ông không hề nản chí, mà dành phần lớn thời gian rảnh rỗi để đọc sách, luyện viết, quyết tâm phấn đấu trở thành một nhà văn.
Năm 1988, ở tuổi 46, Trần Trung Thực quay về căn nhà cũ của tổ tiên dưới chân núi Bạch Lộc, sống một mình suốt mấy năm trời. Ông chấp nhận cái nghèo, chịu đựng sự cô đơn bủa vây để mài giũa cho xong tác phẩm của mình. Lúc ấy ông nghĩ, nếu bản thảo này gửi đi mà thất bại, không thể xuất bản được, thì mình sẽ vui vẻ ở lại quê nuôi gà kiếm sống qua ngày.
Cuối cùng, vào năm 1993, tác phẩm "Bạch Lộc Nguyên" chính thức được xuất bản. Ông đã chờ đợi thành công và xứng đáng nhận được giải thưởng văn học cao quý.
Một học giả từng chia sẻ: "Con người có thể không tự quyết định được số phận của mình, nhưng hoàn toàn có thể làm chủ thái độ của bản thân khi đối diện với số phận".
Có những người vừa gặp chút thất bại đã gục ngã, cả đời không gượng dậy nổi. Nhưng lại có những người dẫu mưa gió bão bùng có ập đến, họ vẫn có thể thong dong bước tiếp, bình thản và kiên định đi con đường của mình.
Làm người, phải biết nén lòng, lắng cái chí của mình xuống trước thì mới có ngày bứt phá mạnh mẽ về sau. Trong tuyệt cảnh không tự bỏ rơi chính mình, không bỏ cuộc; trong lúc được mất không tự ti, không chìm đắm vào u uất. Đây mới chính là đỉnh cao của một khí chất cao sang ở đời.
