* Tâm sự của một độc giả trên diễn đàn mẹ bé Trung Quốc
Sau sinh là giai đoạn người phụ nữ cần được chăm sóc nhiều nhất, cả về thể chất lẫn tinh thần. Cơ thể vừa trải qua cuộc vượt cạn, mất máu, thay đổi nội tiết và phải đối mặt với áp lực nuôi con bằng sữa mẹ, sản phụ cần một chế độ dinh dưỡng đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý và đặc biệt là sự thấu hiểu từ gia đình.
Tuy nhiên, trên thực tế, không ít phụ nữ sau sinh vẫn rơi vào tình trạng bị bỏ quên, thậm chí phải tiếp tục nhẫn nhịn và hy sinh trong chính mái nhà của mình.
Câu chuyện của chị gái tôi - Trần Tiểu Tình bắt đầu từ một việc tưởng chừng rất nhỏ trong thời gian ở cữ, nhưng lại phản ánh rõ những mâu thuẫn âm thầm tồn tại suốt nhiều năm trong cuộc hôn nhân của chị.
Hôm đó, tôi mang sang nhà chị 8 kg giò heo tươi, mua từ chợ đầu mối ngoại thành từ sáng sớm. Đây là số giò tôi cố tình chọn loại ngon nhất. Chị gái mới sinh con được 20 ngày, cơ thể còn rất yếu nên cần có thêm dinh dưỡng để hồi phục và đủ sữa cho con bú.
Mẹ chồng chị, bà Vương Quế Hương, nhận giò với thái độ khá bình thản và nói sẽ đem đi hầm. Đến trưa, nồi giò heo hầm thơm ngào ngạt được bưng ra. Tôi để ý thấy chị gái ánh mắt đầy mong đợi, đó là cảm xúc hiếm hoi tôi thấy ở chị suốt thời gian ở cữ.
Thế nhưng, bát đầu tiên không được đặt trước mặt sản phụ.
Ảnh minh hoạ.
Bà Quế Hương múc đầy một tô giò heo cho con trai mình - anh Vương Đại Sơn với lý do “đi làm cả ngày rất mệt, cần tẩm bổ”. Anh Đại Sơn ăn ngon lành, hết bát này đến bát khác. Khi chị gái tôi dè dặt nói muốn uống thêm chút canh, trong nồi chỉ còn lại nước.
“Giò heo hết rồi, con uống tạm canh nhé, cũng bổ”, bà mẹ chồng nói gọn.
Chị gái tôi im lặng. Khuôn mặt vốn xanh xao sau sinh càng trở nên nhợt nhạt. Bát canh loãng trên tay chị run nhẹ, nhưng chị không nói thêm lời nào.
Thực ra, đây không phải lần đầu chị bị đối xử như vậy.
Từ khi mang thai, chị đã nhiều lần phải nhường nhịn. Những món dinh dưỡng tôi mua như yến sào, a giao đều bị giữ lại với lý do “bổ quá dễ nóng”, để rồi sau đó được dùng cho chồng khi làm việc mệt. Trong suốt thai kỳ, chị ăn uống dè sẻn, thường xuyên buồn nôn, gầy sút thấy rõ.
Đến khi sinh con, tình trạng ấy không những không cải thiện mà còn rõ rệt hơn. Chị là người trực tiếp chăm con cả ngày lẫn đêm, nhưng bữa ăn vẫn luôn đứng sau chồng và cháu nội trong thứ tự ưu tiên của gia đình.
Chiều hôm đó, khi bà Quế Hương bưng chiếc nồi trống trơn vào bếp rửa, chị gái tôi bỗng nhiên đứng dậy, lấy điện thoại trên tủ đầu giường. Không cáu gắt, không khóc lóc, chị bình thản mở ứng dụng đặt đồ ăn, tìm kiếm mục “suất ăn ở cữ”.
“Chị đặt gì vậy?”, tôi hỏi với vẻ mặt ngạc nhiên.
“Suất ăn cho sản phụ”, chị trả lời, giọng rất đều.
Bà mẹ chồng sững lại, cho rằng chị “giận dỗi vô cớ” hay “phí tiền”, khi mỗi ngày một suất ăn như vậy có giá gần 500 tệ. Nhưng chị gái tôi chỉ nói một câu ngắn gọn: “Con ăn cơm nhà không tới lượt, thì con tự lo”.
Trước mặt chồng và mẹ chồng, chị lần đầu tiên nói rõ ràng: 8kg giò heo được mua để bồi bổ cho người vừa sinh con, nhưng chị không được ăn lấy một miếng. Thai kỳ mười tháng, dinh dưỡng của chị luôn bị xem nhẹ. Giờ đây, nếu trong gia đình này chị không tự chăm sóc mình, sẽ không ai làm điều đó thay chị.
Chị dùng tiền tiết kiệm cá nhân để đặt suất ăn ở cữ trong suốt một tháng. Đó không chỉ là lựa chọn về dinh dưỡng, mà là ranh giới đầu tiên chị tự vạch ra cho bản thân sau nhiều năm nhẫn nhịn.
Từ ngày hôm sau, các suất ăn được giao đúng giờ, đủ bữa, đúng chế độ dành cho sản phụ. Sức khỏe chị dần cải thiện, tinh thần cũng khá hơn. Quan trọng hơn, cả gia đình bắt đầu nhận ra rằng: sự im lặng kéo dài của một người phụ nữ không đồng nghĩa với việc họ không bị tổn thương.
Câu chuyện của chị tôi bắt đầu từ một nồi giò heo trống rỗng, nhưng kết thúc bằng việc một người phụ nữ học cách tự bảo vệ sức khỏe, quyền lợi và lòng tự trọng của chính mình.
Mang thai và sau sinh là hai giai đoạn cơ thể người phụ nữ có nhiều thay đổi nhất, cả về thể chất lẫn tinh thần. Lúc này, dinh dưỡng không chỉ giúp mẹ duy trì sức khỏe, phục hồi thể lực mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi và chất lượng nguồn sữa sau sinh.
Tuy nhiên, không ít mẹ bầu rơi vào tình trạng ăn uống theo cảm tính, kiêng khem quá mức hoặc nghe theo lời truyền miệng thiếu căn cứ khoa học, dẫn đến mệt mỏi, thiếu chất, thậm chí ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.
Việc xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý, khoa học và linh hoạt theo từng giai đoạn là điều vô cùng quan trọng để người mẹ có thể an tâm bước vào hành trình làm mẹ một cách trọn vẹn. Dưới đây là những lưu ý về dinh dưỡng khi mang thai và sau sinh:
Ưu tiên ăn đủ chất, không ăn cho “hai người”: Trong thai kỳ, nhu cầu năng lượng tăng lên nhưng không có nghĩa là mẹ bầu phải ăn gấp đôi. Điều quan trọng là ăn đa dạng nhóm chất gồm đạm, tinh bột, chất béo tốt, vitamin và khoáng chất. Việc ăn quá nhiều dễ dẫn đến tăng cân mất kiểm soát, tiểu đường thai kỳ hoặc khó hồi phục sau sinh.
Tăng cường rau xanh và trái cây tươi mỗi ngày: Rau xanh và trái cây cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa, giúp hạn chế táo bón - tình trạng thường gặp ở mẹ bầu và phụ nữ sau sinh. Nên ưu tiên các loại rau lá xanh đậm, trái cây ít ngọt để tránh tăng đường huyết.
Bổ sung đạm chất lượng cao: Đạm đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của thai nhi và quá trình hồi phục sau sinh. Mẹ nên chọn các nguồn đạm dễ tiêu hóa như thịt nạc, cá, trứng, sữa, đậu hũ, các loại đậu… Hạn chế thịt chế biến sẵn hoặc nhiều dầu mỡ.
Chú ý bổ sung sắt, canxi và axit folic: Sắt giúp phòng ngừa thiếu máu, canxi hỗ trợ phát triển xương răng của thai nhi và hạn chế loãng xương ở mẹ, axit folic giúp giảm nguy cơ dị tật bẩm sinh. Ngoài thực phẩm, mẹ bầu nên tuân thủ việc uống vi chất theo hướng dẫn của bác sĩ.
Hạn chế đồ ngọt, nước có gas và thực phẩm chiên xào: Các loại bánh kẹo, nước ngọt, đồ ăn nhiều dầu mỡ dễ gây tăng cân nhanh, tích mỡ và ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa. Thay vào đó, mẹ nên chọn các món hấp, luộc, áp chảo ít dầu để giữ nguyên dưỡng chất.
Sau sinh không nên kiêng khem quá mức: Nhiều phụ nữ sau sinh kiêng ăn quá kỹ khiến cơ thể suy nhược, ít sữa, tâm trạng dễ căng thẳng. Thực tế, mẹ sau sinh cần ăn đủ chất, uống đủ nước để phục hồi sức khỏe và nuôi con. Việc kiêng cữ chỉ nên ở mức hợp lý, tránh các thực phẩm dễ gây kích ứng hoặc khó tiêu.
Uống đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý: Nước đóng vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi chất và tạo sữa mẹ. Mỗi ngày nên uống đủ nước, kết hợp nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc để cơ thể hồi phục tốt hơn.
Xem clip: Hướng dẫn chăm sóc sức khoẻ bà mẹ sau sinh - Nguồn: Sức khoẻ & Đời sống.
