Một cái tên có thể chỉ là cách gọi, nhưng với mỗi đứa trẻ, đó còn là điều gắn bó suốt cả cuộc đời. Khi còn nhỏ, những cái tên lạ tai đôi khi chỉ khiến mọi người bật cười vì thấy thú vị. Thế nhưng, khi lớn lên, chính người mang cái tên ấy có thể phải đối diện với không ít ánh nhìn tò mò, những câu đùa vô tình hay cảm giác tự ti mỗi lần giới thiệu bản thân. Vì thế, trước khi quyết định đặt tên cho con, cha mẹ không chỉ nên nghĩ đến sở thích hay mong muốn của mình mà còn cần cân nhắc xem cái tên ấy có thực sự đồng hành và nâng đỡ con trong tương lai hay không.
Gần đây, một câu chuyện được chia sẻ trên mạng xã hội đã khiến nhiều người suy ngẫm về ý nghĩa của việc đặt tên. Theo đó, một bé gái từ nhỏ đã ở với ông bà ngoại và được ông đặt tên 3 chữ là Phạm Thị Lẹ. Thời điểm ấy, ông ngoại có lẽ chỉ đơn giản thấy cái tên mang một ý nghĩa riêng mà ông muốn gửi gắm, nhưng không lường trước được rằng khi cháu gái lớn lên, chính cái tên ấy có thể trở thành điều gây khó khăn cho cuộc sống của đứa trẻ.
Chia sẻ gây chú ý của một cô gái có tên Thị Lẹ.
May mắn là nhờ một lời góp ý của người hàng xóm, cô đã được mẹ đổi kịp thời tên khác vừa hay vừa ý nghĩa hơn. “Ông ngoại đặt tên tôi Phạm Thị Lẹ, bà hàng xóm nói nếu có con gái thì bà sẽ đặt tên Tiên, và mẹ tôi đã nghe bà hàng xóm, đội ơn bà rất nhiều” - cô gái cho biết.
Tên “Tiên” là một cái tên đẹp, nữ tính và mang nhiều ý nghĩa tích cực khi đặt cho bé gái.
“Tiên” thường gợi liên tưởng đến hình ảnh nàng tiên trong trẻo, xinh đẹp, dịu dàng và có tâm hồn tốt bụng. Vì vậy, khi đặt tên này cho con, cha mẹ thường gửi gắm mong muốn con lớn lên xinh xắn, thanh tú, có khí chất nhẹ nhàng và cuộc sống bình an, may mắn.
Ngoài ra, “Tiên” còn có thể được hiểu theo nghĩa cao quý, thoát tục và thanh tao. Cái tên gợi hình ảnh một cô gái có vẻ đẹp trong sáng, tâm hồn thuần khiết, sống nhân hậu và được nhiều người yêu mến.
Trước đây, ở nhiều vùng quê Việt Nam, việc trẻ nhỏ được đặt những cái tên như Cu, Tý, Hĩm, Mén, Lũng hay Lẹ vốn không phải chuyện hiếm. Người xưa quan niệm rằng những cái tên mộc mạc, thậm chí có phần "xấu xí" sẽ giúp đứa trẻ dễ nuôi, khỏe mạnh và tránh được điều không may. Cũng có gia đình lấy hoàn cảnh lúc con chào đời hoặc một câu chuyện đặc biệt trong nhà để đặt tên cho con. Đó là những lựa chọn xuất phát từ tình thương và niềm tin của cha mẹ thời ấy, chứ không hề mang ý xem nhẹ hay coi thường đứa trẻ.
Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của xã hội, vai trò của một cái tên cũng không còn đơn thuần chỉ để gọi hay phân biệt người này với người khác. Ngày nay, tên gọi trở thành một phần trong hình ảnh cá nhân, theo mỗi người từ lúc khai sinh cho đến khi trưởng thành. Từ học bạ, bằng cấp, căn cước công dân, hồ sơ xin việc đến các tài khoản mạng xã hội hay những mối quan hệ trong công việc, cái tên luôn hiện diện như một dấu ấn gắn bó suốt cuộc đời.
Ảnh minh hoạ
Chính vì vậy, nếu một cái tên quá khác lạ, mang nghĩa không tích cực hoặc dễ trở thành đề tài trêu chọc, đứa trẻ rất có thể sẽ chịu những ảnh hưởng về mặt tâm lý. Không ít học sinh từng tâm sự rằng các em cảm thấy ngại mỗi lần giáo viên điểm danh, không muốn tự giới thiệu bản thân trước tập thể hoặc luôn lo lắng khi nghe người khác nhắc đến tên mình. Những câu nói tưởng chỉ để vui của bạn bè đôi khi lại vô tình trở thành vết xước trong lòng trẻ, làm giảm sự tự tin và khiến các em thu mình trong giao tiếp.
Dĩ nhiên, khi đủ tuổi, mỗi người đều có quyền thay đổi tên nếu cảm thấy không còn phù hợp. Thế nhưng, việc đổi tên không hề đơn giản. Người thực hiện phải hoàn tất nhiều thủ tục pháp lý, đồng thời điều chỉnh hàng loạt giấy tờ liên quan như bằng cấp, hồ sơ cá nhân hay các loại chứng chỉ. Chưa kể, việc giải thích với bạn bè, đồng nghiệp và những người xung quanh về lý do đổi tên cũng có thể mang đến không ít bất tiện.
Bởi vậy, ngay từ khi chuẩn bị đón con chào đời, cha mẹ nên cân nhắc kỹ lưỡng khi lựa chọn tên gọi cho con. Một cái tên hay không nhất thiết phải thật độc đáo hay quá cầu kỳ. Điều quan trọng hơn cả là tên có ý nghĩa tích cực, dễ phát âm, dễ ghi nhớ, phù hợp với họ của gia đình và hạn chế những cách đọc hoặc cách hiểu có thể khiến trẻ bị trêu chọc trong tương lai.
Các chuyên gia tâm lý cũng cho rằng, một cái tên không quyết định vận mệnh hay thành công của một con người. Tuy nhiên, nó có thể tác động đến cách mỗi người nhìn nhận bản thân và xây dựng sự tự tin. Khi lớn lên cùng một cái tên đẹp, mang thông điệp tốt lành và được mọi người trân trọng, trẻ thường có cảm giác tự hào hơn về chính mình, từ đó mạnh dạn hơn trong học tập, giao tiếp và các mối quan hệ xã hội.
