Giúp đỡ người khác là một đức tính tốt đẹp, không chỉ lan tỏa hơi ấm mà còn kéo hai con người xích lại gần nhau hơn. Thế nhưng, giúp người phải có chừng mực. Không phải chuyện gì chúng ta cũng vô tư nhúng tay vào mà chẳng mảy may kiêng dè, mọi việc đều cần phải phân biệt rạch ròi.
Có những việc, sự nhiệt tình xắn tay giúp đỡ của bạn sẽ trở thành cánh tay đòn bẩy kịp thời, cứu người ta ra khỏi hoạn nạn. Đó mới thực sự là tích đức, tích phước. Nhưng ngược lại, có những chuyện một khi bạn đã lỡ xen vào, kết quả mang lại sẽ hoàn toàn trái ngược, cuối cùng biến thành cái bẫy làm tổn thương cả đôi bên.
Người càng khôn ngoan càng hiểu rõ rằng: Giúp người phải có chừng mực và càng phải có sự chọn lọc lẫn ranh giới rõ ràng. Hãy nhớ kỹ, dù mối quan hệ giữa đôi bên có khăng khít đến đâu, cũng đừng dễ dàng giúp người khác 3 việc dưới đây. Từ chối được những điều này mới là đỉnh cao của sự khôn ngoan.
1. Không nhận lời làm người truyền tin ở giữa
Nếu bản thân không phải là người trong cuộc, tuyệt đối đừng dễ dàng nhận lời đi truyền lời qua tiếng lại giúp người khác. Việc này không những dễ châm ngòi cho những hiểu lầm tai hại, mà còn tự rước về cho bản thân muôn vàn rắc rối.
Trong một bộ phim truyền hình, Tiểu Phương và Tiểu Lệ chơi với nhau rất thân, ngày thường qua lại vô cùng mật thiết. Sau khi Tiểu Phương kết hôn, mối quan hệ với mẹ chồng không được hòa hợp, hai người thường xuyên xảy ra tranh cãi vì những chuyện vặt vãnh thường ngày.
Một lần, Tiểu Phương và Tiểu Lệ gặp nhau ngồi trò chuyện. Tiểu Phương nói đến những chuyện ấm ức với mẹ chồng, rồi bảo với Tiểu Lệ rằng: "Mẹ chồng mình thật là bảo thủ quá, chuyện gì cũng muốn can thiệp vào. Mình có giải thích hẳn hoi thế nào bà cũng không vui. Hay là bạn sang nói đỡ giúp mình vài câu đi? Bạn là người hiểu mình nhất, lại là người ngoài cuộc, bạn nói chắc chắn bà sẽ lọt tai".
Tiểu Lệ chẳng kịp suy nghĩ ngợi gì, liền gật đầu đồng ý ngay. Chọn một dịp thích hợp, Tiểu Lệ tìm gặp mẹ chồng của Tiểu Phương và mở lời: "Dạ bác ơi, bây giờ quan niệm sống của giới trẻ và thế hệ đi trước có nhiều điểm khác nhau rồi, cứ cư xử như vậy thì không tốt lắm ạ...".
Thế nhưng, lời còn chưa kịp dứt đã bị mẹ chồng Tiểu Phương cắt ngang: "Cô biết cái gì mà đến đây chỉ trích tôi? Chuyện nhà chúng tôi thì liên quan gì đến cô? Chắc chắn đứa con dâu nhà này lại đi nói xấu tôi với cô chứ gì!".
Vì chuyện này, mẹ chồng Tiểu Phương đã đem kể lại với con trai, người con trai lại về nhà gây gổ, cãi vã với Tiểu Phương. Mâu thuẫn không những không được hóa giải mà còn leo thang. Lúc này, Tiểu Phương lại cảm thấy chắc chắn là do Tiểu Lệ không biết cách ăn nói nên mới làm đắc tội mẹ chồng, khiến bản thân mình bây giờ phải gánh chịu hậu quả. Thế là, cô ấy quay sang oán hận cả Tiểu Lệ.
Rõ ràng là xuất phát từ lòng tốt, nhưng cuối cùng Tiểu Lệ lại rơi vào cảnh tự chuốc lấy oán hận từ cả hai bên. Nếu là một Tiểu Lệ khôn ngoan, ngay từ đầu khi nghe Tiểu Phương đưa ra lời đề nghị giúp đỡ, cô ấy đã dứt khoát từ chối. Cô ấy sẽ thẳng thắn chia sẻ rằng bản thân đứng ra giúp việc này là không thích hợp và người thích hợp nhất để làm việc đó chính là chồng của Tiểu Phương.
Khi đối nhân xử thế ở đời, một khi bạn không phải là người trong cuộc, những gì bạn nghe được vĩnh viễn chỉ là một nửa mảnh ghép của sự thật. Người này sẽ kể theo góc nhìn có lợi cho họ, người kia lại lý luận theo góc nhìn của riêng mình, hai bên hoàn toàn khác biệt.
Nếu bạn mạo muội đóng vai chiếc ống loa truyền thanh ở giữa, bạn sẽ chẳng bao giờ tìm ra được chân lý, mà chỉ làm cho mâu thuẫn leo thang, tự biến mình thành kẻ thị phi. Giữ vững ranh giới của mình, không cuốn vào nhân quả của người khác, đó mới là biểu hiện của người khôn ngoan thực sự.
2. Không nhận lời giúp những việc vượt quá năng lực của bản thân
Có câu: "Làm người, đáng quý nhất là biết tự lượng sức mình".
Nhiệt tình giúp đỡ người khác là điều tốt, nhưng mọi thứ tuyệt đối không được vượt quá phạm vi năng lực của bạn. Cố đấm ăn xôi, tỏ ra anh hùng một cách mù quáng chỉ khiến việc không thành, ngược lại còn chuốc về một thân đầy mệt mỏi và uất ức.
Anh chàng nọ là một hình mẫu "người tốt việc tốt" điển hình ở cơ quan, bất kể ai có nhu cầu gì, người này đều ra tay giúp đỡ. Nghe nhiều đồng nghiệp khuyên làm việc gì cũng phải lượng sức mình, anh luôn cười xòa bảo: "Tôi tự cân đối được mà".
Lần nọ, dự án của một đồng nghiệp sắp đến hạn phải nộp nhưng phần văn bản liên quan vẫn chưa hoàn thành xong liền chạy đến cầu cứu người đàn ông tốt bụng. Lúc đó, công việc chính của anh cũng đang chất cao như núi, nhưng vì không muốn từ chối đối phương, anh liền gật đầu nhận lời.
Anh đã phải ở lại cơ quan tăng ca suốt 3 đêm liền, cuối cùng cũng hoàn thành hộ tấm báo cáo cho người kia. Thế nhưng vì thời gian quá gấp gáp, anh ta đã vô tình làm sai mất vài con số, khiến đồng nghiệp bị cấp trên phê bình cho một trận. Đồng nghiệp kia ôm một cục tức trong lòng, liền tìm đến anh đồng nghiệp tốt bụng để trách móc anh ta làm ăn cẩu thả, không nghiêm túc. Chẳng những không có một lời biết ơn, ngược lại toàn là lời trách cứ.
Người khôn ngoan thực sự không bao giờ đánh đồng việc "gồng mình chịu đựng" với lòng trượng nghĩa. Từ chối khi thấy không kham nổi là sự tỉnh táo để bảo vệ một mối quan hệ; làm giúp nhưng làm sai mới chính là cách nhanh nhất để bào mòn tình cảm của đôi bên.
Khi bản thân đang bận rộn lại gặp việc có độ khó cao, đừng vì chút sĩ diện mà gật đầu bừa bãi. Dũng cảm bày tỏ thái độ, đáng từ chối thì phải từ chối, đó mới là cách sống có trách nhiệm với người khác và với chính mình.
3. Không nhận lời giúp người khác tùy tiện nói dối che đậy
Nhiều người luôn giữ tư duy rằng: Đã là bạn bè chí cốt thì phải bao che cho nhau, giúp nhau mọi việc, kể cả việc đi nói dối hộ. Nhưng họ lại không biết đến một sự thật phũ phàng: Một lời nói dối sẽ cần đến hàng vạn lời nói dối khác để khỏa lấp. Ban đầu câu chuyện vốn chẳng liên quan gì đến bạn, nhưng chỉ vì bạn nhận lời nói dối hộ người ta, bạn sẽ tự kéo mình vào một cái đầm lầy rắc rối không thể thoát ra. Nói một cách trực diện hơn, một khi sự việc vỡ lở, chân tướng phơi bày ra ánh sáng, bạn thường sẽ là người phải hứng chịu mọi búa rìu dư luận và sự chỉ trích từ người đời.
Tuyệt đối đừng bao giờ đứng ra nói dối hộ người khác. Từ chối việc này không phải là ích kỷ hay máu lạnh, mà đó là sự tỉnh táo tối cần thiết để tự bảo vệ mình.
Làm người phải có ranh giới và giới hạn đạo đức. Khi đối diện với những việc có liên quan đến rủi ro, đạo đức hay lợi ích tiền bạc, phải kiên quyết từ chối. Dù mối quan hệ có khăng khít đến đâu cũng không được tùy tiện giúp đỡ.
