Thay vì vận động hay gặp gỡ bạn bè, thời gian nghỉ hè của nhiều em chỉ xoay quanh mạng xã hội, video ngắn và trò chơi điện tử. Nhiều phụ huynh công nhận rằng việc để con dùng thiết bị điện tử giúp họ có nhiều thời gian rảnh hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia tâm lý cảnh báo việc này đang âm thầm ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của trẻ.
Chia sẻ trên báo Sức khoẻ và Đời sống, chuyên gia tâm lý Phạm Thị Hiền (Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam), thói quen lạm dụng công nghệ ngày hè can thiệp rất sâu vào cảm xúc và hành vi của trẻ: "Việc dành phần lớn kỳ nghỉ hè cho điện thoại không đơn thuần là một thói quen giải trí mà có thể tạo ra những hệ lụy đáng lo ngại đối với sự phát triển cảm xúc và hành vi."
Các ứng dụng và trò chơi trực tuyến được lập trình để liên tục tạo ra kích thích mới, mang lại cảm giác hưng phấn tức thời. Khi đã quen với nhịp độ này, trẻ sẽ thấy các hoạt động thực tế như đọc sách, thể thao hay trò chuyện với người thân trở nên nhạt nhẽo. Tình trạng này kéo dài khiến trẻ dần thờ ơ với xung quanh, rơi vào trạng thái trống rỗng và suy giảm động lực sống nghiêm trọng.
Bên cạnh đó, ánh sáng xanh từ màn hình còn ức chế hormone melatonin, làm bẻ gãy chu kỳ giấc ngủ tự nhiên của trẻ. Thiếu ngủ khiến hệ thần kinh quá tải, trẻ dễ cáu gắt, mất tập trung và khó kiểm soát cảm xúc.
Không chỉ vậy, mạng xã hội còn vô tình tạo ra áp lực so sánh. Việc tiếp xúc quá nhiều với những hình ảnh lung linh, chọn lọc từ bạn bè khiến trẻ dễ nảy sinh tâm lý tự ti. Chuyên gia Phạm Thị Hiền nhận định: "Trẻ thường chưa đủ khả năng nhận thức rằng phần lớn nội dung trên mạng xã hội đã được chọn lọc hoặc chỉnh sửa. Việc tiếp xúc quá nhiều với những hình ảnh này có thể khiến các em hình thành suy nghĩ tiêu cực về bản thân, tự ti hoặc cảm thấy cô đơn ngay trong chính kỳ nghỉ của mình".
Việc chìm đắm trong màn hình vô tình tước đi của trẻ cơ hội trau dồi kỹ năng sống qua tương tác thực tế. Để giải quyết thực trạng này, chuyên gia khuyến cáo phụ huynh không nên cấm đoán cực đoan mà hãy chủ động tạo ra những lựa chọn hấp dẫn hơn: "Thay vì cấm đoán hoàn toàn, điều quan trọng là cha mẹ cần tạo ra những lựa chọn hấp dẫn hơn cho con. Một giờ không màn hình mỗi ngày để cả gia đình cùng nấu ăn, dọn dẹp nhà cửa, chơi thể thao, đọc sách hoặc đơn giản là trò chuyện với nhau có thể mang lại những thay đổi tích cực."
Một mùa hè ý nghĩa không cần những chuyến đi đắt đỏ mà nằm ở những điều bình dị: phụ việc nhà, chăm cây xanh hay đạp xe quanh khu phố. Giá trị lớn nhất của kỳ nghỉ không đo bằng thời lượng xem điện thoại, mà bằng chính những trải nghiệm thực tế giúp trẻ trưởng thành và lưu giữ ký ức tuổi thơ tươi đẹp.
