Thời điểm mới mua nồi chiên không dầu, không ít người cảm thấy mình vừa rinh về một “bảo bối nhà bếp”. Quảng cáo thì hấp dẫn vô cùng như chiên không cần dầu, ít béo tốt cho sức khỏe, trợ thủ đắc lực cho người bận rộn hay ngại nấu nướng. Thế nên có một thời gian, nồi chiên không dầu trở thành “hiện tượng” trong gian bếp, gần như nhà nào cũng sắm một chiếc.
Nhưng chỉ sau 1-2 năm sử dụng, cảm xúc của nhiều người đã chuyển từ “đúng là quá đã” sang “ngán ngẩm”. Thậm chí có người còn xếp nó vào danh sách “thiết bị gia dụng vô dụng nhất năm” và điều đó không phải không có lý do.
1. Dung tích nhỏ, chỉ phù hợp gia đình ít người
Một trong những hạn chế lớn nhất của nồi chiên không dầu là dung tích khá khiêm tốn. Phần lớn các mẫu trên thị trường có dung tích từ 3 - 6 lít. Nghe qua tưởng rộng rãi, nhưng khi sử dụng thực tế mới thấy, cho 2-3 chiếc cánh gà thì vừa, còn muốn nướng một khay khoai tây đầy đặn hay chuẩn bị món thịt đủ cho gia đình ba người thì lại chật chội.
Nếu nhà có khách hoặc muốn làm nhiều món cùng lúc, bạn buộc phải chia thành từng mẻ. Mẻ trước vừa xong đã nguội, mẻ sau vẫn đang chờ chín. Muốn nướng nguyên con gà hay miếng bít tết lớn thì không vừa khay, đành phải cắt nhỏ mới cho vào được.
Cuối cùng, nhiều người nhận ra nồi chiên không dầu chỉ thực sự tiện khi làm đồ ăn vặt hoặc món đơn giản, nhanh gọn. Còn để xào nấu, hầm canh hay chế biến món chính cho bữa cơm gia đình, vẫn phải trông cậy vào chảo và lò nướng. Và thế là nó vô tình trở thành món đồ chiếm chỗ trong căn bếp.
2. Thành phẩm khô, dai, kém xa vị thơm ngon của cách chiên truyền thống
Nhiều người mua nồi chiên không dầu vì bị thuyết phục bởi cụm từ “chiên không dầu”. Nhưng dùng rồi mới nhận ra, không dầu thì đúng là không dầu thật… nhưng hương vị cũng giảm đi ít nhiều.
Về bản chất, nồi chiên không dầu giống như một lò nướng đối lưu cỡ nhỏ, dùng luồng khí nóng nhiệt độ cao để làm khô bề mặt thực phẩm cho giòn lên, chứ không phải ngập trong dầu như cách chiên truyền thống.
Và điều đó kéo theo một số vấn đề, như khoai tây chiên, gà viên… lúc mới lấy ra còn giòn, nhưng ăn thêm vài miếng lại thấy khô cứng, như nhai “củi khô”. Các món thịt dễ bị cháy xém bên ngoài nhưng bên trong lại khô, khó đạt được độ ngoài giòn, trong mềm, mọng nước như chiên ngập dầu. Rau củ hay đậu phụ nếu không canh chuẩn thời gian rất dễ teo tóp, mất nước, ăn bở và dai.
Một số đánh giá cũng chỉ ra rằng thành phẩm từ nồi chiên không dầu thường thiếu ổn định, lớp vỏ đôi khi giòn quá mức, trong khi bên trong lại khô. Nhiều người ăn xong có cảm giác như đang dùng đồ khô.
Ban đầu ai cũng hướng tới mục tiêu ít dầu tốt cho sức khỏe, nhưng rồi nhận ra ít dầu thì ít thật, còn hương vị cũng giảm theo. Vì thế, không ít người thà ăn ít lại một chút nhưng vẫn chọn chiên truyền thống hoặc dùng lò nướng để có trải nghiệm ngon miệng hơn.
3. Không quan sát được bên trong, rất dễ cháy khét, phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm
Một trong những điểm khiến người dùng đau đầu ở các mẫu nồi chiên không dầu đời đầu là không thể nhìn thấy thực phẩm bên trong khi đang nấu. Không có cửa sổ quan sát, hoặc nếu có thì rất nhỏ, người dùng chỉ có thể ước lượng thời gian. Lấy ra sớm thì chưa đủ giòn, để lâu một chút là cháy đen.
Những năm gần đây, nhiều mẫu mới đã bổ sung cửa kính trong suốt. Tuy nhiên thực tế vẫn chưa thật sự hoàn hảo. Mặt kính dễ mờ hơi nước hoặc bám dầu mỡ, nhìn vẫn không rõ.
Với thực phẩm dày như gà nguyên con hay miếng thịt lớn, muốn biết bên trong đã chín chưa vẫn phải xiên thử hoặc cắt ra kiểm tra, hoàn toàn mất đi sự tiện lợi thông minh như quảng cáo.
Với người mới sử dụng, trải nghiệm thường rơi vào vòng lặp: cháy – làm lại – lại cháy. Chỉ vài lần như vậy, nhiều người đã cho vào danh sách thất sủng và cất hẳn nồi chiên không dầu vào góc tủ.
4. Khó vệ sinh, nhiều khe kẽ bám dầu mỡ
Một điểm gây nản khác của nồi chiên không dầu chính là khâu vệ sinh quá mất thời gian. Nhìn bên ngoài thì máy không lớn, nhưng giỏ chiên và lòng nồi lại có rất nhiều rãnh, khe nhỏ. Dầu mỡ và vụn thức ăn rất dễ mắc lại trong các góc này, rửa đi rửa lại vẫn cảm giác nhớp tay.
Chưa kể, lớp chống dính sau một thời gian sử dụng sẽ bị mài mòn, bong tróc, khiến thức ăn càng dễ bám dính và khó làm sạch hơn. Một số mẫu có lòng nồi không thể tháo rời, không ngâm nước được, chỉ có thể lau bằng giấy hoặc khăn, càng lau càng lem nhem.
Các sản phẩm giá rẻ thường dùng vật liệu kém chất lượng, lớp phủ dễ tróc, không chỉ gây dính nồi mà còn tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe. Nhiều người sau vài lần sử dụng mới nhận ra, thời gian lau chùi còn lâu hơn cả thời gian nấu. Thế là chiếc nồi nhanh chóng bị cất kho, dùng dăm bữa nửa tháng rồi bỏ xó.
5. Những lo ngại về an toàn và sức khỏe khiến người dùng thiếu yên tâm
Nếu chỉ bất tiện thì nhiều người vẫn có thể chấp nhận. Nhưng điều khiến không ít người đắn đo chính là những rủi ro tiềm ẩn khó nhìn thấy.
- Vấn đề lớp phủ và vật liệu
Một số nồi chiên giá rẻ sử dụng lớp chống dính kém chất lượng. Ở nhiệt độ cao, lớp phủ có thể phồng rộp, bong tróc và lẫn vào thức ăn. Thậm chí có nguy cơ chứa kim loại nặng, nếu sử dụng lâu dài có thể ảnh hưởng sức khỏe.
Để tiết kiệm chi phí, một vài hãng còn cắt giảm chất lượng ở phần nhựa và keo dán. Khi hoạt động ở nhiệt độ cao, máy có thể phát ra mùi khét khó chịu, thậm chí giải phóng hợp chất bay hơi có hại, khiến người dùng không khỏi lo lắng.
- Bức xạ điện từ và an toàn mạch điện
Một số thử nghiệm cho thấy vài mẫu nồi chiên giá rẻ có mức bức xạ điện từ tương đối cao, thiết kế mạch điện đơn giản, tiềm ẩn nguy cơ chập mạch, quá nhiệt, thậm chí cháy nổ.
Không phải để thần thánh hóa hay bôi xấu sản phẩm, nhưng thực tế là nhiều người khi mua chưa từng cân nhắc đến các yếu tố an toàn này. Đến khi nghe nói mới giật mình lo sợ.
- Nhiệt độ cao và nguy cơ tạo acrylamide
Nồi chiên không dầu thường hoạt động ở mức 160–200°C. Với thực phẩm giàu tinh bột như khoai tây, bánh mì… khi chế biến ở nhiệt độ cao có thể hình thành acrylamide – chất được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm 2A (có thể gây ung thư).
Tất nhiên, đây không phải vấn đề riêng của nồi chiên không dầu, chiên ngập dầu hay nướng bằng lò cũng có thể tạo ra chất này. Nhưng nhiều người mua vì tin rằng "không dầu = lành mạnh hơn hẳn”, đến khi biết sự thật thì cảm thấy hụt hẫng vì lợi ích sức khỏe không lớn như kỳ vọng.
Nồi chiên không dầu không phải là “tiền mất tật mang”, nhưng nếu được quảng bá như một “thiết bị vạn năng cho sức khỏe” thì quả thật hơi quá lời. Dung tích nhỏ, món ăn dễ khô, khó quan sát khi nấu, vệ sinh phiền phức, lại thêm những băn khoăn về an toàn và sức khỏe, tất cả cộng lại khiến nhiều người từ chỗ hào hứng chuyển sang chán nản.
Thực tế, thiết bị này phù hợp hơn với gia đình ít người, nhịp sống bận rộn, thỉnh thoảng làm món nhanh hoặc đồ ăn vặt. Còn nếu kỳ vọng nó thay thế hoàn toàn bếp và lò nướng, có lẽ bạn sẽ dễ thất vọng.
