Tỏi là loại gia vị quen thuộc xuất hiện trong hầu hết gian bếp của người Việt. Không chỉ giúp món ăn thêm thơm ngon, tỏi còn được biết đến với nhiều lợi ích cho sức khỏe như hỗ trợ tăng cường sức đề kháng, kháng khuẩn, chống viêm và làm ấm cơ thể. Tuy nhiên, không phải củ tỏi nào bày bán ngoài chợ cũng có chất lượng tốt. Nếu lựa chọn không cẩn thận, bạn có thể mua phải những củ tỏi kém chất lượng, vừa ảnh hưởng đến hương vị món ăn vừa khó bảo quản.
Dưới đây là 4 loại tỏi nên cân nhắc tránh mua để đảm bảo bữa ăn luôn thơm ngon và an toàn.
Tỏi đã mọc mầm
Nhiều người lo ngại tỏi mọc mầm sẽ sinh độc tố, nhưng thực tế loại tỏi này không gây hại cho sức khỏe. Thậm chí, mầm tỏi còn chứa một số hợp chất chống oxy hóa có lợi.
Tuy vậy, đây vẫn không phải là lựa chọn được khuyến khích khi đi chợ.

Khi bắt đầu nảy mầm, củ tỏi sẽ sử dụng một phần dưỡng chất dự trữ để nuôi mầm phát triển. Vì thế, phần thịt bên trong thường trở nên xốp hơn, giảm độ chắc và hương thơm đặc trưng cũng không còn đậm như lúc mới thu hoạch. Nhiều củ còn xuất hiện tình trạng ruột rỗng, vị nhạt hoặc dễ bị úng.
Đối với các món cần mùi thơm nổi bật như phi tỏi, nấu nước chấm hay xào rau, tỏi mọc mầm thường không mang lại hiệu quả như mong muốn.
Lưu ý: Nếu lỡ mua phải, bạn vẫn có thể tận dụng phần mầm non để chế biến một số món xào. Tuy nhiên, phần củ sẽ không còn đạt chất lượng tốt nhất cho các món ăn cần hương vị đậm đà.
Tỏi có vỏ trắng quá mức
Những củ tỏi có lớp vỏ trắng sáng, đồng đều thường dễ thu hút người mua bởi vẻ ngoài đẹp mắt. Tuy nhiên, đây chưa chắc đã là loại tỏi ngon nhất.
Nhiều loại tỏi vỏ trắng thường có mùi vị nhẹ hơn và hàm lượng hoạt chất tạo hương thơm đặc trưng không cao bằng các giống tỏi vỏ tím. Trong khi đó, những loại tỏi có lớp vỏ hơi ngả tím hoặc trắng ngà thường được đánh giá cao hơn về độ thơm và chất lượng.

Đặc biệt, các giống tỏi nổi tiếng như Tỏi Lý Sơn thường có lớp vỏ hơi tím và mùi thơm khá rõ.
Khi chọn mua, nên ưu tiên những củ có lớp vỏ khô, ôm sát thân củ, tép chắc và tỏa mùi thơm tự nhiên thay vì chỉ chú ý đến màu sắc bên ngoài.
Tỏi bị nứt vỏ, tách tép ("há miệng")
Loại tỏi có các tép lộ rõ ra ngoài do lớp vỏ bị nứt hoặc bong tách thường được nhiều người lựa chọn vì dễ bóc. Tuy nhiên, đây lại là dấu hiệu cho thấy tỏi đã được bảo quản khá lâu hoặc chịu tác động của điều kiện môi trường không ổn định.
Khi lớp vỏ bảo vệ bị tách ra, củ tỏi sẽ dễ tiếp xúc với không khí và độ ẩm hơn. Điều này làm tăng nguy cơ mất nước, giảm chất lượng và dễ phát sinh nấm mốc.

Nếu mua về mà không sử dụng ngay, chỉ sau một thời gian ngắn, tỏi có thể xuất hiện các dấu hiệu như mềm nhũn, đổi màu hoặc có đốm mốc.
Trong trường hợp cần dùng ngay vài ngày, loại tỏi này vẫn có thể chấp nhận được. Tuy nhiên, nếu muốn bảo quản lâu hoặc mua với số lượng nhiều, nên chọn những củ còn nguyên vẹn, lớp vỏ bao kín các tép bên trong.
Tỏi mềm, xốp hoặc có dấu hiệu hư hỏng
Một cách đơn giản để nhận biết tỏi còn tươi hay không là dùng tay bóp nhẹ củ tỏi.
Những củ tỏi chất lượng thường cứng, chắc tay và các tép bên trong đầy đặn. Ngược lại, nếu cảm thấy củ tỏi mềm, có điểm lõm bất thường hoặc hơi nhũn thì rất có thể tỏi đã để lâu, mất nước hoặc bắt đầu hư hỏng từ bên trong.
Khi tỏi bị mềm, lượng tinh dầu tự nhiên cũng giảm đáng kể, khiến mùi thơm không còn đậm. Không những vậy, những củ có dấu hiệu mốc hoặc thối ngầm còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm.
Vì thế, khi mua tỏi, hãy ưu tiên những củ:
- Còn nguyên cuống.
- Vỏ ngoài khô ráo.
- Cầm chắc tay.
- Không có mùi lạ.
- Đáy củ không bị thâm đen hoặc mềm nhũn.
Mẹo chọn tỏi ngon
Để mua được tỏi chất lượng, bạn nên quan sát kỹ hình thức bên ngoài và kiểm tra bằng tay trước khi chọn. Một củ tỏi ngon thường có lớp vỏ khô tự nhiên, tép chắc, không mọc mầm, không nứt tách và không có dấu hiệu hư hỏng.

Chỉ cần chú ý một vài đặc điểm đơn giản này, bạn sẽ dễ dàng chọn được những củ tỏi thơm ngon, giúp món ăn thêm hấp dẫn và bảo quản được lâu hơn trong gian bếp gia đình.